Onilliklər sonra Vətəninə qayıdan bir qoca... Son Kəngərli...
Cəmiyyət 07 Sentyabr 2026, 16:21
3120
Əkbər xan Əmanulla xan oğlu Naxçıvanskinin həyat yolu Azərbaycanın XX əsr tarixinin ən ağrılı səhifələrindən birinə çevrilmiş talelərdən biridir. O, sadəcə zadəgan nəslinin nümayəndəsi deyildi. Onun ömrü Naxçıvanın siyasi və ictimai həyatının, müharibələrin, işğalın, repressiyaların və sürgünlərin içindən keçmişdi.
Əkbər xan 1873-cü ildə Naxçıvanda dünyaya gəlmişdi. Atası tam süvari generalı İsmayıl xanın oğlu, polkovnik Əmanulla xan Naxçıvanski idi. Anası isə Qarabağın məşhur şairəsi Xurşidbanu Natəvanın qızı Xanbikə idi.
Belə bir ailədə doğulan Əkbər xanın uşaqlıq illəri Naxçıvandan çox Şuşa ilə bağlı oldu. O, nənəsinin — Xan qızı Natəvanın — Şuşadakı evində böyüdü. Hələ erkən yaşlarından dillərə böyük maraq göstərirdi. Fransız, fars, rus və türk dillərini öyrənməsi onun dünyagörüşünün formalaşmasında mühüm rol oynadı.
Tiflisdə realnı məktəbi bitirdikdən sonra Naxçıvana qayıtdı. 1892-ci ildə əmisi Bəhman xanın qızı Aqiyə xanımla ailə qurdu.
Əkbər xan sonrakı illərdə Naxçıvanın ictimai-siyasi həyatında fəal rol aldı. 1910–1913-cü illərdə Naxçıvan şəhərinin başçısı, eyni zamanda İrəvan qəzasının 2-ci sahə polis rəisi kimi xidmət etdi.
Lakin onun həyatının ən ağır və eyni zamanda ən şərəfli səhifələri 1918–1919-cu illərə təsadüf etdi.
Andranikin daşnak dəstələri Naxçıvan torpaqlarına hücum edəndə Əkbər xan silaha sarılanlardan biri oldu. O, könüllü dəstələrə rəhbərlik edərək doğma yurdun müdafiəsində iştirak etdi. Bu mübarizə onun üçün sadəcə hərbi qarşıdurma deyildi. Bu, doğma torpağın, evin, ailənin və Vətənin müdafiəsi idi.
1920-ci ildə bolşeviklər Naxçıvanı işğal etdikdən sonra Əkbər xan da repressiyaya məruz qaldı. O, digər vətənpərvər silahdaşları ilə birlikdə həbs edildi. İnqilab komitəsinin qərarı ilə uzaq Sibirə sürgün göndərildi.
Sibir sürgünü onun üçün illərlə davam edən ölüm-qalım mübarizəsinə çevrildi. Soyuq, aclıq, ağır əmək, təhqir və işgəncələr... Bir çoxları bu cəhənnəmdən sağ çıxa bilmədi. Əkbər xan isə təsadüflərin və həyat uğrunda mübarizənin sayəsində sağ qaldı. Lakin onun üçün ən böyük mübarizə hələ qarşıda idi: Vətənə qayıtmaq.
Həmçinin oxuyun
Sürgündən qaçaraq başqa ad altında yaşamaq məcburiyyətində qalan Əkbər xan ölmüş bir rus əsgərinin pasportunu götürdü. Bu saxta kimliklə Orta Asiyaya gedərək illər əvvəl sürgün edilmiş övladlarını tapdı və onların yanına sığındı. Onilliklər keçdi...
Nəhayət, 1956-cı ildə Əkbər xan bəraət aldı. Ancaq bəraətin özü itirilmiş illəri geri qaytarmırdı. Qarşısında artıq 83 yaşlı bir qoca dayanmışdı. Buna baxmayaraq, onun ürəyində dəyişməyən bir arzu vardı: Naxçıvana qayıtmaq. Qayıtdı da...
83 yaşında ata-baba ocağına dönən Əkbər xan Əmanulla xan oğlu Naxçıvanski ömrünün son illərini doğma torpağında keçirdi. Sürgün onun həyatından uzun illər alsa da, Vətən sevgisini əlindən ala bilməmişdi. 1961-ci ildə Naxçıvanda vəfat etdi.
Beləcə, bir əsrə yaxın ömrün içindən keçən Əkbər xan Naxçıvanski özü ilə bütöv bir dövrün yaddaşını daşıdı. Onun taleyində Kəngərli nəslinin şöhrəti ilə yanaşı, Azərbaycanın işğallar, repressiyalar və sürgünlərlə dolu XX əsrinin ağrıları da yaşayırdı.
Sürgün onu Vətəndən ayırdı. Amma Vətən onun yaddaşından heç vaxt silinmədi...
Məcid Rəşadətoğlu
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Parlamentdə 12 məsələ müzakirə olunacaq
Milli Məclisin gündəliyi məlum olub.Citypost.az xəbər verir ki, gündəlikdə 12 məsələ var.1. “Azərbaycan Respublikası Dövlət Qulluğu Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (üçüncü oxunuş). 2. “Dövlət vergi orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə”, “Əmək pensiyaları haqqında”, “Hərbi qulluqçuların statusu haqqında”, “Hərbi xidmətkeçmə haqqında” Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə”, “Əmək pensiyaları haqqında” və “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” 2023-cü il 22 dekabr tarixli 1074-VIQD nömrəli və “Diplomatik xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (üçüncü oxunuş). 3. Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində, “Hərbi...
13 Oktyabr 2026, 19:20
Şavkat Mirziyoyev sabah Azərbaycana gələcək
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Bakıda Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavərənin (AQEM) 7-ci sammitində iştirak etmək üçün oktyabrın 14-15-də Azərbaycana işgüzar səfər edəcək.Bu barədə "Report" Özbəkistan prezidentinin mətbuat xidmətinə istinadən xəbər verir.Məlumata görə, Azərbaycanın sədrliyi çərçivəsində keçirilən forumun gündəliyinə Asiya qitəsində etimadın möhkəmləndirilməsi, sülh və təhlükəsizliyin təmin edilməsi, habelə AQEM-in gələcək institusional inkişafının aktual məsələləri daxil edilib."Nəqliyyat əlaqələndirilməsi, rəqəmsallaşdırma, dayanıqlı iqtisadi artım və digər prioritet istiqamətlərdə praktiki əməkdaşlığın perspektivləri nəzərdən keçiriləcək", - məlumatda qeyd olunub.Bildirilib ki, iştirakçılar regional və beynəlxalq gündəliyin əsas məsələləri barəsində fikir mübadiləsi aparacaqlar.Sammitin yekunlarına əsasən, AQEM-in rolunun və səmərəliliyinin artırılmasına yönəlmiş Bakı Bəyannaməsinin və...
13 Oktyabr 2026, 18:55
Sayman Aruzdan İran haqda ŞOK FAKTLAR
"Mən vaxtilə İranda yaşamışam. Oradakı molla rejiminin insanlara, xüsusilə də insanların şəxsi azadlıqlarına qarşı sərgilədiyi qəddar münasibəti öz gözlərimlə görmüş, öz canımla yaşamışam. Mən adi bir qısaqol geyimə görə küçədə həbs olunmuş, polisə aparılmış, orada döyülmüşəm. İnanmağı çətin olsa da adicə xanım tələbə yoldaşım ilə birlikdə universitetdən çıxanda həbs edilmiş 40 zərbə şallağa məhkum olmuşam. 3-cü sinifdə oxuyanda müəllimlə Azərbaycan Türkcəsində danışdığıma görə sinifdən xaric edilmişəm. Mən İran fars-molla rejiminin yaymaq istədiyi mənfur "dini" ideologiyanı çox gözəl tanıyıram".Bu sözləri CityPost.az--a açıqlamasında Cənubi Azərbaycandan olan şair,AYB sədrinin müşaviri Sayman Aruz bildirib."Bəli, dostlar, sadəcə geyimimə, tələbə yoldaşımla birgə yeridiyimə, ana dilində sinifdə...
13 Oktyabr 2026, 18:50
Azərbaycan HDQ komandanı İtaliyaya səfər edib
Venesiya şəhərində İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin təşkilatçılığı ilə XV Trans-Regional Dəniz Gücü Simpoziumu (Trans-Regional Seapower Symposium – T-RSS) keçirilib.Bu barədə Citypost.az-a Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat xidmətindən məlumat verilib.Beynəlxalq tədbirdə müxtəlif ölkələrin hərbi dəniz qüvvələrinin komandanları və nümayəndə heyətləri, beynəlxalq təşkilatların, elmi dairələrin və müdafiə sənayesinin təmsilçiləri iştirak ediblər.Simpoziumda qlobal və regional dəniz təhlükəsizliyi, beynəlxalq dəniz yollarının mühafizəsi, müasir çağırışlara qarşı birgə fəaliyyət, eləcə də hərbi dəniz qüvvələri arasında əməkdaşlığın inkişafı məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.Tədbir çərçivəsində Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı kontr-admiral Şahin Məmmədovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti bir sıra ikitərəfli görüşlər keçirib.Görüşlərdə hərbi dəniz qüvvələri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, eləcə də...
13 Oktyabr 2026, 18:47
Zakir Həsənov Kambocanın Baş naziri ilə görüşüb
Oktyabrın 13-də Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov ölkəmizdə səfərdə olan Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.Müdafiə Nazirliyindən Citypost.az-a verilən məlumata görə, görüşdə 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər, eləcə də bu Zəfərə aparan döyüş təcrübəsi və əldə olunan nəticələr barədə ətraflı məlumat verilib.Azərbaycan ilə Kamboca arasında hərbi, hərbi-texniki və hərbi təhsil sahələrində əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub.Tərəflər müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində əlaqələrin inkişafının, o cümlədən birgə təlimlərin keçirilməsinin və qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar. Həmçinin qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər ətrafında ətraflı fikir mübadiləsi aparılıb....
13 Oktyabr 2026, 17:38
Kəmaləddin Heydərov Sudan səfiri ilə görüşüb
Fövqəladə hallar naziri general-polkovnik Kəmaləddin Heydərov Sudan Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Ənəs Eltayeb Elqaylani Mustafa ilə görüşüb.Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Mətbuat xidmətindən Citypost.az-a verilən xəbərə görə, görüşdə Azərbaycan ilə Sudan arasında dostluq və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlərdən məmnunluq ifadə olunub, bu çərçivədə ölkələrimiz arasında fövqəladə halların qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması sahəsində əməkdaşlığın inkişafı üçün əlverişli imkanların mövcud olduğu bildirilib.İki ölkənin fövqəladə halların idarə edilməsinə məsul qurumları arasında mülki müdafiə, yanğın təhlükəsizliyi və digər istiqamətlərdə, o cümlədən təcrübə mübadiləsi və mütəxəssis hazırlığı məsələləri üzrə əməkdaşlığın qarşılıqlı faydası vurğulanıb.Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər müzakirə edilib....
13 Oktyabr 2026, 16:35
