Əliş Lənbəranskinin sevgilisi Nərgiz Xəlilova barədə HƏQİQƏTLƏR   

Böyük bəstəkar və ictimai xadim Üzeyir bəy Hacıbəylinin dəfn mərasimində cənazənin yanında fəxri qaraulda dayanan məktəb şagirdi olan, arıq və çəlimsiz qızcığaz ordakıların diqqətini cəlb etmişdi. Bəs, kim idi sonradan hamının Nərgiz Xəlilova kimi tanıyacağı bu qızcığaz. 

CityPost.az sözügedən xanımla bağlı maraqlı araşdırma aparıb.

Deyilənlərə görə yetkinlik çağında Bakıda Nərgizin həsrətini çəkənləri sayıb qurtarmaq belə mümkünsüz imiş. Nərgiz o qədər gözəl imiş ki, O, küçəyə çıxan zaman bütün diqqətləri cəlb etdiyindən, hətta avtomobil qəzaları qaçılmaz olurmuş.

Nərgizin atası Ramazan Xəlilov Tiflisdə yaşayıb. O, avar knyazının oğlu idi. İxtisasca jurnalist olan Ramazan 1930-cu ildə “Bakınskiy raboçiy” qəzetinin müxbiri kimi Leninqradda (indiki Sankt-Peterburq şəhərində) çalışır və orada da Nərgizin anası Elvira xanımla ailə qurur. Nərgiz də elə bu şəhərdə anadan olur. Böyük Vətən Müharibəsi bitdikdən sonra Nərgiz anası ilə birlikdə atasının yaşadığı Bakıya gəlir və onlar bir müddət bəstəkar Üzeyir bəy Hacıbəylinin evində məskunlaşırlar. 

Ona görə ki, Nərgizin ata nənəsi Üzeyir bəylə M.Maqomayevin həyat yoldaşlarının bacısı idi. Həddən ziyada gözəl və cəlbedici olmasına baxmayaraq Nərgizin ailə həyatı uğursuz olub. Qayğısız uşaqlıq həyatı yaşayan Nərgiz çox hörmətli bir ailədən olan gənc və yaraşıqlı mühəndis Məlik Axundovla evlənir. M.Axundovun anası tibb elmləri doktoru, atası isə Azərbaycan SSR-nin Səhiyyə naziri idi.

Lakin, bir neçə il sonra Nərgiz və Məlik yollarını ayırmalı olublar. Səbəb kimi onların xasiyyətlərinin uyuşmazlığı və Məlikin Nərgizə qarşı amansız qısqanclıq etməsi göstərilir. Boşanandan sonra Nərgiz atası evinə qayıdır. O təkcə gözəlliyi ilə deyil, həm də geyim stili ilə də diqqətləri cəlb edirdi.

M.Maqomayev ona qastrollarda olduğu xarici ölkələrdən ən müasir dəblərə uyğun, zövqlü geyimlər gətirirdi. Bakıda şalvarlı kostyumu ilk dəfə məhz Nərgiz geyinir. Bu dəfə o varlı tat yahudilərindən birinin oğlu, qardaşının ortağı Slavik Aqoronov ilə tanış olur.

Həmçinin oxuyun

Məşhur həkim vəfat etdi

Məzarı övladı ilə yanaşı olan ANA  - Bu gün doğum günüdür

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb 

Əhməd İsmayılov: Uğurlarımızın əsasında dövlətin informasiya siyasətinə strateji yanaşması dayanır 

Slavik Nərgizi dəlicəsinə sevir və onlar bir müddət vətəndaş nikahı ilə ər-arvad kimi yaşayırlar. Daha sonra cütlük Moskvaya köçmək qərarına gəlirlər. Bütün problemlərin kökü də bax, bu köçdən sonra əmələ gəlir. Orada Slavik valyuta tacirlərinə qoşulur, əcnəbilərlə tanış olur və sovet rublunu sərfəli qiymətə valyutaya çevirməklə məşğul olur. Həmçinin Bakıya dəbli və tapılmayan mallar gətirərək hədsiz baha qiymətə satışını təşkil edir.

Əvvəlcə O, tək işləyir, sonra isə şəbəkə şəklində işləməyə qərar verir. Onun başçılıq etdiyi şəbəkə valyuta ilə bərabər, həm də qızıl alıb xaricə satmaqla məşğul olur. Yaxınlarından və qohumlarından heç biri Nərgizin və Slavikin Moskvada nə işlə məşğul olduqlarını bilmirdilər. Nərgiz ailəsinin gördüyü işi hamıdan gizlədir. Məcburiyyət qarşısında yaxınlarına yalan satır ki, guya O, Moskvada dissertasiya üçün material üzərində işləyir. Əri Slavik isə Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda oxuyur. 

Günlərin birində isə cütlük şübhəli şəxs kimi saxlanılır. Onların Bakıdakı və Moskvadakı mənzillərində axtarışlar aparılır və hər şey müsadirə olunur. Beləcə, Nərgiz Xəlilova valyuta ticarətində ittiham olunur və 8 il həbs cəzasına məhkum edilir. O, təyin edilən cəzanın ilk üç ilini Rusiyanın Lefortovo həbsxanasında, qalan beş ili isə Bakıdakı ümumi rejimli qadın həbsxanasında çəkir. Nərgiz ələ keçən dəstə üzvlərinin - Slavikin yoldaşlarının sadəcə adlarını bilirdi.

Amma hüquq mühafizə orqanları onun özünü də qrupla əlaqədə günahlandırırdı. Bakı gözəlinin sonrakı taleyində də baş verənlər diqqət çəkən məqamlarla zəngindir. Belə ki, DTK-nin müstəntiqi evli və iki qız atası olan İsa Qeşveld Nərgizi həbsxanaya düşməzdən əvvəl tanıyırmış və sən demə gizlicə ona aşiq imiş. Elə azadlığa çıxan kimi O, Nərgizə ürəyini açır. Nərgiz Qeşveldin təklifinə razılıq verib, ona ərə gedir. Onlar 16 il bir yerdə yaşayırlar. Onların evliliyi Qeşveldə DTK-kı vəzifəsini itirmək bahasına başa gəlir. O, bir daha hüquq mühafizə orqanlarında işləmək hüququndan məhrum edilməklə tutduğu vəzifədən azad edilir. Nərgiz həbsdən çıxandan sonra keçmiş sevgilisi Slavik Aqoronov ona yanına dönməsi üçün dil töküb yalvarsa da, O, bundan qəti şəkildə imtina edir. 

Bakı gözəlinin bitməyən əfsanələri haqqında digər maraqlı məlumatlar da mövcuddur. Deyilənə görə Nərgiz hələ 17 yaşında olanda onun sevdalılarından biri də Bakının o zamankı meri tanınmış memar Əliş Lənbəranski imiş. Məşhur memar 1961-ci ildə onun şərəfinə Bakının Fəvvarələr Meydanında “Nərgiz” kafesini inşa etdirib. Bundan əlavə Parisdə restoran, Nyu-Yorkda iki mağazanı onun şərəfinə adlandırıb. Həmçinin Nərgiz Xəlilovaya Dağıstanlı şair Rəsul Həmzatov şeir, gürcü yazarı Otari Taktakaşvili roman, rus yazıçısı Arkadi Arkonov isə hekayə həsr edib. 

Azərbaycan əsilli Eduard Beqranovun 2018-ci ildə nəşr olunan “Sevgililər” romanında da Nərgiz Xəlilovanın həyatına dair fraqmentlər mövcuddur. Onun həyatından bəzi faktlar Moskva Teatrının “Yarasa” tamaşasının da əsasını təşkil edib. 

Bütün taleyində baş verənlərə rəğmən Nərgiz Xəlilova fəal, işğuzar bir həyat yaşayıb. Onun Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində çalışdığı, xeyriyyə işləri gördüyü, Üzeyir bəy Hacıbəyli Fondunu zənginləşdirdiyi, gənc musiqiçilərə və digər mədəniyyət xadimlərinə sərmayə qoyduğu barədə bilgilər var. Nərgiz Xəlilova 150-dən çox Azərbaycan mədəniyyət xadimlərinə aid məqalələrin və ümumittifaq teatr və musiqi ensiklopediyasının həmmüəlliflərindən biridir. 1990-cı illərin sonlarında özünü pis hiss etməyə başlayır. Həkimlər səhvən ona yanlış diaqnoz qoyurlar. Nərgizi güclü antibiotiklərlə müalicə etsələr də, onun səhhəti get-getə ağırlaşır. 1998-ci ildə Moskvada Onkoloji Mərkəzdə ona leykoz diaqnozu qoyurlar. Dəfələrlə ailə həyatı qursa da, övlad sahibi olmayan Nərgiz Xəlilova Moskvada vəfat edir. Onun meyiti Bakıya sink  tabutda gətirilir. Cənazəsi hava limanında tanıyanlar və tanımayanlar tərəfindən izdihamla qarşılanır. Məlum olmayan səbəblərdən onu Bakıda yerləşən xristianlara məxsus qəbristanlıqda dəfn edirlər.           

Hazırladı: Müşərrəfxanım