İtaliyada Müqəddəs Jeromun məktubunda təsvir olunan IV əsr kilsəsi aşkar edilib
Dünya 22 Oktyabr 2026, 09:14
540
Arxeoloqlar İtaliyanın şimal-şərqindəki qədim Roma şəhəri Altinoda IV əsrə aid kilsənin və ona bitişik yepiskop sarayının qalıqlarını tapıblar. “Popular Mechanics” yazır ki, kəşf Müqəddəs Jeromun 396-cı ildə qələmə aldığı məktubdakı məlumatları təsdiqləyir və Venesiyanın formalaşmasında rol oynamış altinoluların köçürülməsi tarixini bərpa etməyə kömək edir.
Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Uzun müddət tədqiqatçılar Altinoda kilsənin mövcud olduğunu yalnız ehtimal edirdilər. Bu barədə Latın Kilsəsinin atası və Müqəddəs Kitabın Latın tərcüməsi “Vulqata”nın müəllifi Jerom şəhərin ilk yepiskopu Heliodorusa yazdığı məktubda bəhs edib. Lakin arxeoloji sübut yox idi. Məktubda qurbangah, divarlar, döşəmələr, pərdəli qapılar və müqəddəs qablar, həmçinin keşiş Nepotianusun məbədə qayğısı təsvir olunur.
Aşkar edilən bina bu təsvirə uyğundur. Kilsənin uzunluğu təxminən 30, eni 20 metrdir, şərqə yönəlib və planı Roma şəhərinin ənənəvi küçə şəbəkəsindən fərqlənir. Apsidin olmaması son antik dövrün şimal Adriatik kilsələrinin memarlıq xüsusiyyətlərinə uyğundur.Kilsənin şərqində yepiskop sarayının təməli üzə çıxarılıb. Qalıqlar onun örtülü qalereyası, daxili divarları və əlavələri olan iki mərtəbəli bina olduğunu göstərir. Tədqiqatçılar ehtimal edirlər ki, ikinci mərtəbə ruhanilər üçün otaqlar, birinci mərtəbə isə imtiyazlı təbəqənin dəfni üçün istifadə olunub. Tikintidə əvvəllər Roma yollarının döşənməsində işlənmiş daş plitələrin tərs çevrilərək istifadə edilməsi yepiskopun əhəmiyyətli təsirindən xəbər verə bilər, çünki Roma qanunları yolları ictimai infrastruktur kimi qoruyurdu.Venesiya Ka’Foskari Universitetinin qazıntı direktoru Dieqo Kalaon bildirib ki, ilk dəfə Altino kilsəsinin və yepiskop sarayının harada yerləşdiyini əminliklə demək mümkündür.Altino mühüm Roma şəhəri və limanı olub, lakin zaman keçdikcə əhəmiyyətini itirib, əhali və kilsə qurumları Venesiya laqunundakı Torçello adasına köçüb. Yerli kilsədəki yazıda bu hadisə 639-cu ilə aid edilir. Sonradan Rialto regionun inkişafında mühüm rol oynayıb və gələcək Venesiyanın nüvəsinə çevrilib.
Həmçinin oxuyun
Arxeoloqların fikrincə, bu, sakinlərin qəfil qaçışı deyil, iqtisadi və siyasi dəyişikliklərlə müşayiət olunan tədricən və mütəşəkkil keçid idi. Tərk edilmiş binaların daşları və kərpicləri sökülərək Torçello və Venesiyada tikintidə istifadə olunub. Çox güman ki, kilsə və yepiskop sarayının yoxa çıxmasına da materialların təkrar istifadəsi səbəb olub.Qazıntılar davam edir. Tədqiqatçılar məbəd kompleksinin yeni hissələrini, o cümlədən vəftizxananı aşkar etməyə və Altinonun ilk yepiskoplarının regionun xristianlıq tarixindəki rolunu araşdırmağa ümid edirlər.
Turan
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Tayland və Malayziya vətəndaşlarına Avropaya səfərlərlə bağlı xəbərdarlıq edib
Tayland və Malayziya hökumətləri Avropanın bəzi ölkələrində keçirilən etiraz aksiyaları və baş verən iğtişaşlarla əlaqədar vətəndaşlarına xəbərdarlıq ediblər.Citypost.az AFP-ə istinadən xəbər verir ki, Taylandın xarici işlər naziri Sihasak Phuangketkeow vətəndaşları Avropadakı vəziyyəti diqqətlə izləməyə çağırıb. O, xüsusilə Fransa, İtaliya və İspaniyadakı vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edərək, zəruri olmadığı təqdirdə səfərlərin təxirə salınmasını tövsiyə edib.Fransada yaşayış xərclərinə qarşı keçirilən kütləvi etirazlar küçə iğtişaşları ilə müşayiət olunub. İtaliya və Belçikada da toqquşmalar baş verib, İspaniya və Portuqaliyada isə etirazlar davam edir.Malayziyanın Parisdəki səfirliyi də Fransada yaşayan vətəndaşlarını ehtiyatlı olmağa və təhlükəsizlik vəziyyətini izləməyə çağırıb. Səfirlik ölkəyə səfərlərə rəsmi məhdudiyyət qoyulmadığını, lakin zəruri...
22 Oktyabr 2026, 09:30
Çilidə mis hasilatı son 15 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb
Dünyanın ən böyük mis istehsalçısı olan Çilidə hasilat son 15 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Yaşıl enerji və süni intellekt texnologiyalarına artan tələbat fonunda istehsalın azalması qlobal mis bazarında narahatlıq yaradır.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Çilidə hasilatın azalmasının əsas səbəbləri mədənlərin köhnəlməsi, filizlərin keyfiyyətinin aşağı düşməsi, genişləndirmə layihələrinin gecikməsi və əlverişsiz hava şəraitidir.Onilliklər ərzində istismar edilən iri yataqlarda əvvəlki həcmdə mis əldə etmək üçün daha çox filiz emalına ehtiyac yaranıb. Bu isə hasilat xərclərini artırır və işləri çətinləşdirir. Eyni zamanda, bir sıra modernləşdirmə layihələri texniki problemlər və əlavə xərclərlə üzləşib. Dövlətə məxsus Codelco şirkəti seysmik risklərlə əlaqədar ölkənin...
22 Oktyabr 2026, 09:21
İsraildə seçkilərin taleyini müəyyənləşdirəcək əsas məsələlər açıqlanıb
İsraildə oktyabrın 27-də keçiriləcək seçkilərdə hərbi xidmətə çağırış, artan yaşayış xərcləri və HƏMAS-ın 7 oktyabr 2023-cü il hücumunun qarşısının alına bilməməsinə görə məsuliyyət məsələləri əsas müzakirə mövzuları olacaq.Citypost.az AFP-ə istinadən xəbər verir ki, seçki kampaniyasında ölkənin təhlükəsizlik strategiyası, hökumətin böhranlara münasibəti və dini qüvvələrin ictimai həyatda rolu da ön plana çıxıb.Seçicilərin diqqətində olan əsas məsələlərdən biri 7 oktyabr hücumu ilə bağlı müstəqil dövlət araşdırma komissiyasının yaradılmasıdır. Həmin hücum nəticəsində 1200-dən çox insan həlak olub. Baş nazir Benyamin Netanyahu hökuməti müstəqil araşdırma çağırışlarını rədd edərək fərqli komissiya modeli təklif edib. Müxalifət isə bunun məsul şəxslərin qorunmasına xidmət edə biləcəyini bildirir. Netanyahunun...
22 Oktyabr 2026, 09:20
Hökumətlər çatbotların siyasət və seçki cavablarına təsir göstərməyə çalışır
ABŞ-dakı Vanderbilt Universitetinin beyin mərkəzinin tədqiqatçıları 12 ölkə və regionda süni intellektin tənzimlənməsini araşdırıblar. The Conversation yazır ki, nəticələrə görə, müxtəlif ölkələrin qanunları çatbotların siyasət və seçkilər barədə cavablarına təsir göstərə və seçicilərin informasiyaya çıxışını məhdudlaşdıra bilər.Citypost.az xəbər verir ki, sorğulara görə, amerikalı seçicilərin təxminən beşdə biri seçkilər və siyasətlə bağlı suallarla artıq çatbotlara müraciət edib. Lakin istifadəçilər çatbot cavablarının yalnız tərtibatçılardan deyil, həm də hökumət tələblərindən asılı ola biləcəyini bilməyə bilərlər. Müəlliflərin fikrincə, hakimiyyət orqanları bəzən real təhdidlərlə mübarizəni siyasi müzakirələri və rəhbərliyin tənqidini məhdudlaşdırmaq üçün bəhanə edirlər.Çində süni intellekt inkişaf etdiricilərindən modellərinin “əsas sosialist dəyərlərinə” uyğunluğunu təmin etmələri...
22 Oktyabr 2026, 09:17
Ermənistan KTMT-yə qayıtmayacaq
Ermənistan xarici işlər və xarici ticarət naziri Ararat Mirzoyan ölkəsinin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına (KTMT) qayıda biləcəyini təsəvvür etmədiyini bildirib.Citypost.az Modern.az-a istinadən xəbər verir ki, o, parlamentdə jurnalistlərə açıqlamasında təşkilatın baş katibi Talatbek Masadıkovun son bəyanatlarını şərh edərkən bu fikri səsləndirib.“Dünyada hər şey bir-birinə qarışıb. Hesab edirəm ki, hamımız birlikdə hər şeyi tam şəkildə müəyyənləşdirməliyik. Şəxsən mən Ermənistanın KTMT-yə necə qayıda biləcəyini təsəvvür etmirəm”, - Mirzoyan vurğulayıb....
21 Oktyabr 2026, 20:27
Şimali Koreyada gizli tibb institutu NƏYƏ XİMƏT EDİR?
Şimali Koreyada yalnız ölkə liderinin və onun ailəsinin sağlamlığı, eləcə də uzunömürlülüyü ilə məşğul olan xüsusi və gizli bir tibb institutu fəaliyyət göstərir. İnstitutun adı və tarixi: İlk olaraq 1970-ci illərdə Şimali Koreyanın qurucusu Kim İrs Sen tərəfindən yaradılmış bu müəssisə Uzunömürlülük Araşdırma İnstitutu adlanır. Həkim ordusu və büdcə: Qurumda ölkənin ən savadlı, seçilmiş yüzlərlə həkimi və alimi çalışır. Bu institutun yalnız Kim ailəsinə xidmət etmək üçün hər il 300-400 milyon dollar civarında nəhəng büdcə xərclədiyi bildirilir. 120 yaş hədəfi: İnstitutun keçmiş rəhbərlərindən olan və sonradan Cənubi Koreyaya qaçan həkim Kim So-yeonun xatirələrinə görə, Kim İrs Sen həkimlərə onun 120 il yaşaması üçün...
21 Oktyabr 2026, 18:40