Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Atlara nal vurulması niyə ağrısızdır?

Maraqlı 22 Oktyabr 2026, 08:30

502

Atlara nal vurulması əsrlər boyu davam edən ənənələrdən biridir. Bu prosesi ilk dəfə görən insanların çoxu eyni sualı verir: toynağa çivi çalınarkən at ağrı hiss etmirmi? Kənardan baxanda toynağa metal nalın çivilərlə bərkidilməsi ağrılı və əzablı görünə bilər. Lakin məlumata görə, nal düzgün taxıldıqda atlar üçün heç bir acı yaratmır və bunun bir neçə əsaslı izahı var. Bu izahlar həm toynağın quruluşu, həm də prosesin düzgün aparılması ilə bağlıdır.

Citypost.az xəbər verir ki, birinci səbəb toynağın tərkibi ilə əlaqədardır. Atların toynaqları insan dırnaqları ilə eyni maddə olan keratindən hazırlanıb. Başqa sözlə, toynaq təbiətcə bizim əl və ayaq dırnaqlarımıza oxşar quruluşa malikdir. Keratin sərt, möhkəm və davamlı zülal olduğu üçün toynağa xarici təsirlərə qarşı müqavimət verir. Atın bütün bədən çəkisini daşıyan ayaqları yeriş, qaçış və yük daşıma zamanı böyük təzyiqə məruz qalır, toynağın keratin quruluşu isə həmin yükü qarşılamağa və ayağı zədələnmədən qorumağa imkan yaradır.

İkinci səbəb sinir ucları ilə bağlıdır. Necə ki biz dırnaqlarımızı kəsərkən heç bir ağrı hiss etmirik, eynilə atların toynaqlarının xarici hissəsində də sinir ucları mövcud deyil. Buna görə də toynağın bu hissəsinə toxunmaq, onu yonmaq və ya nal çivisi çalmaq atda ağrı siqnalı yaratmır. Dırnağı kəsməyin bizə ağrı vermədiyi kimi, toynağın xarici qatına edilən müdaxilə də at üçün ağrısızdır. Məhz bu xüsusiyyət nalın toynağa möhkəm şəkildə bərkidilməsinə şərait yaradır.

Üçüncü və ən vacib şərt isə nalın düzgün quraşdırılmasıdır. Nal düzgün ölçüdəki çivilərlə və doğru bölgəyə taxıldıqda atlara heç bir ağrı və ya acı vermir. Bu proses mütləq təcrübəli nalbənd tərəfindən aparılmalıdır. Çünki çivilərin yanlış yerə vurulması və ya uyğun olmayan ölçüdən istifadə edilməsi toynağın daxili həssas toxumalarına zərər verə bilər. Deməli, prosesin təhlükəsiz və ağrısız keçməsi böyük ölçüdə ustanın bilik və bacarığından asılıdır. Peşəkar nalbənd toynağın quruluşunu yaxşı bildiyi üçün çivini yalnız təhlükəsiz bölgəyə vurur və atı narahat etmir.Nal atın toynağını yeriş zamanı sürtünmədən və yeyilmədən qoruyur. Xüsusilə sərt, daşlı və asfalt yollarda hərəkət edən, yük daşıyan və ya uzun məsafə qət edən atlar üçün bu qoruyucu rolu daha da əhəmiyyətlidir. Nal olmadıqda toynaq tez yeyilə, çatlaya və atın hərəkəti çətinləşə bilər. Buna görə də nal taxılması atın sağlamlığının və iş qabiliyyətinin qorunmasına xidmət edən vacib prosedurlardan sayılır.

Beləliklə, atlara nal vurulması toynağın keratindən ibarət olması, onun xarici hissəsində sinir uclarının olmaması və prosesin düzgün texnika ilə həyata keçirilməsi sayəsində ağrısız prosesdir. Düzgün ölçü, uyğun çivilər və təcrübəli ustanın işi atın rahatlığını təmin edir. Bu səbəbdən nal vurulması zamanı atların əzab çəkdiyi barədə təsəvvürlər əsassız hesab olunur.

Əli

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Karandaşların arxasındakı pozanlar niyə yaxşı silmir?

Karandaşların arxasına yerləşdirilən kiçik pozanların adi pozanlarla müqayisədə daha zəif silməsi bir çox insanın diqqətini çəkən məqamlardan biridir. Xüsusilə yazı zamanı səhvləri düzəltmək üçün istifadə edilən bu pozanlar bəzən qələmin izlərini tam təmizləyə bilmir, kağız üzərində ləkələr saxlayır və hətta vərəqin səthinə zərər verə bilir. Maraqlıdır ki, bu problemin səbəbi nə kağızın keyfiyyəti, nə də istifadəçinin pozanı düzgün işlətməməsi ola bilər. Əsas səbəb pozanın hazırlandığı material və istehsal xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki,karandaşların arxasına bərkidilən pozanlar zahirən adi pozanlara bənzəsə də, onların hazırlanmasında istifadə edilən materiallar fərqlənə bilər. Bu cür pozanlar karandaşın üzərində yerləşdirilməli, gündəlik istifadə zamanı formasını qorumalı...

21 Oktyabr 2026, 11:40

Yuxular beynin fəaliyyətində hansı rol oynayır?

Yuxular yalnız gecə gördüyümüz xəyali hadisələr deyil, həm də beynin yaddaş, emosiyalar və təhlükələrə qarşı hazırlıq mexanizmləri ilə əlaqəli mürəkkəb prosesdir. Yuxu zamanı beyin gün ərzində toplanan məlumatları emal edir, emosional təcrübələri təhlil edir və yaddaşın formalaşmasında iştirak edir.Citypost.az-ın məlumatına görə, yuxuların ən intensiv olduğu REM yuxu mərhələsində beyin fəaliyyəti oyaqlıq zamanı müşahidə olunan səviyyəyə yaxın ola bilər. Bu mərhələdə emosiyaların emalında iştirak edən amiqdala və yaddaşla əlaqəli beyin strukturları fəal işləyir. Eyni zamanda, məntiqi düşünmə və qərarvermə ilə əlaqəli prefrontal korteksin fəaliyyəti müəyyən dərəcədə dəyişir. Bu səbəbdən yuxuda baş verən qeyri-adi və məntiqsiz hadisələr belə insana tamamilə normal görünə...

21 Oktyabr 2026, 10:40

Pişiklər havada necə çevrilərək ayaqları üstə düşür? Bunun sirri onurğalarındadır

Pişiklərin hündürlükdən yıxılarkən havada çevrilərək ayaqları üstə düşməsi uzun illərdir həm alimlərin, həm də heyvansevərlərin diqqətini çəkən maraqlı hadisələrdən biridir. İlk baxışdan bu hərəkət fizika qanunlarına zidd görünə bilər. Çünki havada pişiyin özünü itələyəcəyi hər hansı bir səth yoxdur. Buna baxmayaraq, pişiklər bədənlərinin vəziyyətini dəyişərək düşmə zamanı ayaqlarını aşağı istiqamətə çevirə bilirlər. Bu qabiliyyətin əsas sirri onların çevik onurğası, bədən quruluşu və hərəkətləri bir-biri ilə əlaqələndirmək bacarığıdır.Citypost.az xəbər verir ki, 1894-cü ildə fransız fizioloq və fotoqraf Etyen-Jül Marey pişiyin havada çevrilmə hərəkətini ardıcıl fotoşəkillərlə qeydə almışdı. Bu görüntülər heyvanın özünü itələmək üçün dayaq nöqtəsi olmadan necə çevrildiyini araşdırmağa imkan verdi....

20 Oktyabr 2026, 10:30

İlk mexaniki saatlər necə yaranıb? İnsanlar saat olmadan vaxtı necə müəyyən edirdilər?

Müasir dövrdə zamanı öyrənmək üçün qol saatına, telefona və ya divar saatına baxmaq kifayətdir. Lakin saatların mövcud olmadığı dövrlərdə insanlar günün hansı vaxtı olduğunu müəyyənləşdirmək üçün təbiət hadisələrindən və müxtəlif sadə vasitələrdən istifadə edirdilər. Günəşin hərəkəti, kölgələrin uzunluğu, axan su və yanan şamlar insanların zamanı təxmin etməsinə kömək edirdi. Ancaq gecə düşəndə və günəş görünməyəndə vaxtı dəqiq müəyyənləşdirmək daha çətin olurdu.Citypost.az-ın məlumatına görə, qədim dövrlərdə günəş saatları geniş istifadə edilən vasitələrdən biri idi. Bu saatlarda günəş şüalarının yaratdığı kölgənin istiqaməti və uzunluğu əsas götürülürdü. Su saatları isə suyun müəyyən sürətlə bir qabdan digərinə axması prinsipi ilə işləyirdi. Bəzi yerlərdə vaxtı...

20 Oktyabr 2026, 09:30

Təzyiqli bişiricinin fısıldaması təhlükə əlamətidir, yoxsa normal iş rejimi?

Təzyiqli bişirici mətbəxdə yeməklərin daha qısa müddətdə bişirilməsinə imkan verən praktik vasitələrdən biridir. Lakin onun işləmə prinsipi və yaratdığı təzyiq bir çox insanda suallar doğurur. Xüsusilə qapağın kilidlənməsi, cihazın fitindən buxar çıxması və bəzən yüksək səslə fısıldaması təhlükəli vəziyyətin əlaməti kimi qəbul edilə bilər. Əslində isə bu səs bir çox hallarda cihazın daxilindəki təzyiqi tənzimləyən mexanizmin işlədiyini göstərir. Bununla belə, təhlükəsizlik sistemlərinin düzgün işləməsi və cihazın qaydalara uyğun istifadə edilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır.Citypost.az-ın xəbərinə görə, təzyiqli bişiricinin əsas xüsusiyyəti qapalı mühitdə təzyiqi artıraraq suyun qaynama temperaturunu yüksəltməsidir. Adi, açıq qazanda su normal atmosfer təzyiqində təxminən 100 dərəcədə qaynayır. Su qaynamağa...

20 Oktyabr 2026, 08:30

Təyyarədə sərnişin vəfat edərsə, nə baş verir?

Təyyarədə uçuş zamanı sərnişinlərdən birinin vəfat etməsi və ya həyatını itirmək təhlükəsi ilə üzləşməsi aviasiyada ciddi tibbi hadisə hesab olunur. Belə vəziyyətlərdə kabin heyəti dərhal müdaxiləyə başlayır, pilotlara məlumat verilir və sərnişinin vəziyyətinə uyğun tədbirlər görülür. Lakin çoxlarının düşündüyünün əksinə olaraq, təyyarədə ölüm hadisəsinin baş verməsi uçuşun mütləq şəkildə dayandırılması və ya təyyarənin ən yaxın hava limanına enməsi demək deyil. Qərar bir sıra amillər, o cümlədən sərnişinin vəziyyəti, tibbi yardımın nəticəsi və uçuş təhlükəsizliyi nəzərə alınmaqla qəbul edilir.Citypost.az-ın məlumatına görə, belə bir hadisə baş verdikdə ilk növbədə kabin heyəti sərnişinin vəziyyətini yoxlayır və təcili tibbi müdaxiləyə başlayır. Təyyarələrdə ilkin tibbi...

19 Oktyabr 2026, 11:00