Çilidə mis hasilatı son 15 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb
Dünya 22 Oktyabr 2026, 09:21
1393
Dünyanın ən böyük mis istehsalçısı olan Çilidə hasilat son 15 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Yaşıl enerji və süni intellekt texnologiyalarına artan tələbat fonunda istehsalın azalması qlobal mis bazarında narahatlıq yaradır.
Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, Çilidə hasilatın azalmasının əsas səbəbləri mədənlərin köhnəlməsi, filizlərin keyfiyyətinin aşağı düşməsi, genişləndirmə layihələrinin gecikməsi və əlverişsiz hava şəraitidir.
Onilliklər ərzində istismar edilən iri yataqlarda əvvəlki həcmdə mis əldə etmək üçün daha çox filiz emalına ehtiyac yaranıb. Bu isə hasilat xərclərini artırır və işləri çətinləşdirir. Eyni zamanda, bir sıra modernləşdirmə layihələri texniki problemlər və əlavə xərclərlə üzləşib. Dövlətə məxsus Codelco şirkəti seysmik risklərlə əlaqədar ölkənin ən böyük mədənlərindən biri olan El Teniente-də genişləndirmə işlərini dayandırıb.
Bundan başqa, El Ninyo ilə əlaqəli güclü yağışlar Çilinin şimal və mərkəzi bölgələrindəki mədənlərin fəaliyyətinə təsir göstərib. El Teniente mədənində əvvəlki il baş vermiş və altı işçinin ölümü ilə nəticələnmiş qəza da istehsalın azalmasına səbəb olub.
Hasilatın geriləməsi qlobal bazarda təklifə təzyiq göstərib. Sentyabr ayında misin qiyməti bir ton üçün 14 875 dollara çataraq rekord səviyyəyə yüksəlib. ABŞ Geoloji Xidmətinin məlumatına görə, Çilinin dünya mis bazarındakı payı 2010-cu ildəki 34 faizdən hazırda təxminən 23 faizə enib.
Həmçinin oxuyun
Beynəlxalq Enerji Agentliyi yeni yataqlar istismara verilmədiyi təqdirdə, 2035-ci ilə qədər qlobal mis təklifində 25 faizlik çatışmazlıq yarana biləcəyini proqnozlaşdırır. Mis elektrik şəbəkələri, bərpaolunan enerji sistemləri və süni intellekt infrastrukturu üçün mühüm xammaldır.
Mütəxəssislər Çilidə istehsalın bərpası üçün mövcud mədənlərin modernləşdirilməsini, yeni yataqların işlənməsini, investisiyaların artırılmasını və enerji, su və logistika infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasını vacib sayırlar.
CRU Group konsaltinq şirkəti Çilidə mis istehsalının 2027-ci ildə təxminən 5,5 milyon tona, 2030-cu ilədək isə 6 milyon tona çata biləcəyini proqnozlaşdırır. Bununla belə, mütəxəssislər hasilatın davamlı artımının qısamüddətli həllərlə deyil, uzunmüddətli investisiyalarla mümkün olacağını bildirirlər.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Çampi tayfunu Tayvana yaxınlaşır: Məktəblər və mağazalar bağlanıb
Çampi tayfununun yaxınlaşması ilə əlaqədar Tayvanda əksər məktəb və mağazalar bağlanıb, 1200-dən çox insan isə təhlükəsizlik məqsədilə evlərindən təxliyə edilib.Citypost.az AFP-ə istinadən xəbər verir ki, tayfunun adanın şimal-şərqindən keçəcəyi, güclü külək, leysan yağışları və nəhəng dalğalara səbəb olacağı gözlənilir. Fırtına səbəbindən yüzlərlə aviareysin də ləğv ediləcəyi bildirilir.Tayfunun yaratdığı dalğalar nəticəsində azı bir nəfər ölüb, onlarla insan yaralanıb. Xilasetmə işlərinə kömək etmək üçün minlərlə hərbçi hazır vəziyyətə gətirilib.Sinoptiklər Tayvanın bəzi bölgələrində güclü yağıntıların davam edəcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. Yerli sakinlər isə mümkün daşqınlara qarşı ev və obyektlərinin girişlərində qum kisələri və qoruyucu maneələr yerləşdirirlər.Turan...
23 Oktyabr 2026, 09:40
Makron yeni etirazlar ərəfəsində tələbə nümayəndələri ilə görüşəcək
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ölkədə məktəblərdə müəllim çatışmazlığı və təhsil şəraitinin pis olması ilə bağlı bir aydır davam edən şagird etirazları fonunda orta məktəb şagirdlərinin nümayəndələri ilə görüşəcək.Citypost.az France 24-ə istinadən xəbər verir ki, bu, etirazlar başlayandan bəri Makronun şagird nümayəndələri ilə ilk görüşü olacaq.Fransa prezidenti, həmçinin şənbə günü keçirilməsi planlaşdırılan nümayişlərə hazırlıq məqsədilə təhlükəsizlik şurasının iclasını keçirəcək. Etirazlar məktəblərdəki problemlərə və təhsil şəraitinə diqqət çəkir.Turan...
23 Oktyabr 2026, 09:35
Cudi Denç görmə qabiliyyətinin pisləşməsi səbəbindən səhnəyə çıxa bilmir
Britaniyalı aktrisa, 91 yaşlı Cudi Denç görmə qabiliyyətinin ciddi şəkildə pisləşməsi səbəbindən artıq səhnədə çıxış edə, filmlərdə rol ala və oxuya bilmədiyini bildirib.Citypost.az BBC-ə istinadən xəbər verir ki, aktrisa yaşla əlaqəli makula degenerasiyasından (AMD) əziyyət çəkir. O, BBC Radio 4-ün “Today” proqramına müsahibəsində görmə qabiliyyətinin səhnədə çıxış etməsinə imkan vermədiyini deyib.“Mən səhnədə ola bilmərəm. Artıq tamaşada və ya filmdə çıxış edə bilmərəm. Artıq oxuya bilmərəm”, – deyə Denç bildirib.Aktrisa vəziyyətinə uyğunlaşmalı olduğunu vurğulayaraq, baş verənləri çox düşünmədən həyatına davam etməyə çalışdığını qeyd edib.Turan...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Yeni Zelandiya ordusunun rəhbəri istefa verib
Yeni Zelandiya Müdafiə Qüvvələrinin rəhbəri, hava marşalı Toni Deyvis keçmişdə yol verdiyi səhvlər və “uyğunsuz münasibətlər” səbəbindən istefa verib.Citypost.az 1news.com-a istinadən xəbər verir ki, Deyvis bölmə komandiri olduğu dövrdə yaşadığı münasibətləri vaxtında açıqlamadığına görə məsuliyyəti üzərinə götürdüyünü bildirib. O, bu qərarların Müdafiə Qüvvələrinin dəyərlərinə zidd olduğunu etiraf edib.Məsələ müstəqil nəzarət orqanına göndərilib. Yeni Zelandiyanın müdafiə naziri Pol Qoldsmit isə istefanın silahlı qüvvələrdə ciddi məyusluq yaradacağını bildirib.Deyvis 2024-cü ildə Yeni Zelandiya Müdafiə Qüvvələrinin rəhbəri təyin edilmişdi.Turan...
23 Oktyabr 2026, 09:26
Çinin ilk süni intellekt filmi zəif kassa nəticəsi göstərir
Çində tamamilə süni intellektlə yaradılan ilk bədii film kinoteatrlarda nümayişə çıxsa da, tamaşaçı marağı gözlənilən səviyyədə olmayıb.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, “Sanxingdui: Future Past” adlı elmi-fantastik filmin ilkin bilet satışlarından cəmi 65 min yuan (təxminən 9 700 dollar) gəlir əldə edilib. Filmin istehsalına isə 10 milyon yuandan çox vəsait xərclənib.Layihənin hazırlanmasına təxminən 100 nəfər iki ildən artıq vaxt sərf edib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, süni intellektlə yaradılan videolar sosial şəbəkələrdə populyarlıq qazansa da, bu, onların kinoteatrlarda kommersiya uğuruna zəmanət vermir.Turan...
23 Oktyabr 2026, 09:22
3 ay sonra ölkəsinə qayıtdı - 44 ildir prezidentdir
Kamerunun 93 yaşlı Prezidenti Paul Biya 10 həftə davam edən xarici səfərindən sonra ölkəsinə geri dönüb. “Qafqazinfo” “Reuters”ə istinadən xəbər verir ki, dövlət başçısının uzun müddətdir İsveçrədə olması ölkə daxilində onun səhhəti və ölümü barədə müxtəlif şayiələrin və müzakirələrin yaranmasına səbəb olmuşdu. Ətraflı3 aya yaxın davam edən yoxluğundan sonra paytaxt Yaundeyə qayıdan dövlət başçısının yenidən işinin başına keçməsi ölkədəki siyasi gərginliyi nisbətən səngidib.Məlumat üçün bildirək ki, 93 yaşlı Paul Biya hazırda dünyada hakimiyyətdə olan ən yaşlı dövlət başçısı hesab olunur. O, 1975–1982-ci illərdə Kamerunun Baş naziri vəzifəsini icra edib, 1982-ci il noyabrın 6-dan isə fasiləsiz olaraq prezident postunu tutur. P. Biya 2025-ci...
22 Oktyabr 2026, 22:00
