Sağlam qidalanma ömür müddətini 1 ildən 4 ilə qədər uzada bilər.
Maraqlı 23 Fevral 2026, 10:19
186
Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam qidalanma prinsiplərinə riayət etmək, hətta genetik amillər nəzərə alınsa belə, insanın həyat müddətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Aparılan genişmiqyaslı araşdırmalar göstərir ki, düzgün qida seçimi uzunömürlülüyə birbaşa təsir edən əsas faktorlardandır.
Citypost.az-ın məlumatına görə, tədqiqatçılar 100 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək onların qidalanma vərdişlərini, genetik xüsusiyyətlərini və uzun illər ərzində sağlamlıq göstəricilərini müqayisə ediblər. İştirakçıların qidalanması mütəmadi olaraq qiymətləndirilib və müxtəlif sağlam qidalanma modellərinə uyğunluğu üzrə bal sistemi tətbiq olunub. Eyni zamanda uzunömürlülüklə əlaqəli genetik variasiyalar da nəzərə alınıb.Müşahidə dövründə minlərlə ölüm halı qeydə alınıb və nəticələr göstərib ki, daha balanslı və sağlam qidalanmaya keçid edən 45 yaşlı bir insanın ömür müddəti, qeyri-sağlam qidalanan şəxslərlə müqayisədə daha uzun ola bilər.Ən güclü təsir Alternativ Sağlam Qidalanma İndeksinə uyğun pəhrizdə müşahidə olunub. Bu qidalanma modelinə əməl edən kişilərin orta hesabla 4,3 il, qadınların isə təxminən 3,2 il daha uzun yaşaya biləcəyi müəyyən edilib. Aralıq dənizi tipli qidalanma kişilərdə 2,2 il, qadınlarda isə 2,3 il əlavə ömür artımı ilə əlaqələndirilib.
Şəkər az, liflə zəngin diabet riskini azaldan pəhriz kişilərə təxminən 3 il, qadınlara isə 1,7 il əlavə ömür qazandıra bilər. Bitki əsaslı qidalanma müvafiq olaraq 2,1 və 1,9 il artımla əlaqələndirilib. DASH pəhrizi isə kişilərdə 1,9 il, qadınlarda 1,8 il əlavə ömür müddəti ilə assosiasiya olunub.Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, müsbət təsir genetik meyillilikdən asılı olmayaraq müşahidə edilib. Yəni genetik baxımdan uzunömürlülüyə daha az meyilli olan şəxslər üçün belə, sağlam qidalanma mühüm və təsirli amil olaraq qalır.
Həmçinin oxuyun
Xüsusilə tam taxıllar, meyvə və tərəvəzlər daha uzun ömürlə ən güclü əlaqə göstərən qida qrupları kimi önə çıxıb. Bu məhsullar daha yüksək sağqalma göstəricisi olan şəxslərin qida rasionunda üstünlük təşkil edib.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan haqqında dünyada yayılan ən qəribə miflər
Dünyada Azərbaycan haqqında dolaşan miflər bəzən insanı həm güldürür, həm də düşündürür. Elə adamlar var ki, ölkənin adını eşidən kimi onu ya ərəb dünyasının bir hissəsi hesab edir, ya da İranla qarışdırır. Halbuki Azərbaycan coğrafi baxımdan Cənubi Qafqazda yerləşən, öz dili, tarixi və siyasi sistemi olan müstəqil dövlətdir. Ad oxşarlığı səbəbindən bu qarışıqlıq tez-tez baş verir, amma bu, xəritəyə bir dəfə baxmaqla aradan qalxa biləcək sadə bir yanlışlıqdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, başqa bir yayğın təsəvvür budur ki, guya ölkədə əsas ünsiyyət dili rus dilidir. Sovet keçmişi ilə bağlı stereotiplər hələ də bəzi xarici auditoriyalarda yaşayır. Halbuki rəsmi və gündəlik həyatın əsas...
23 Fevral 2026, 10:24
Teatrda yemək niyə qadağandır?
Teatrda tamaşa zamanı yemək yeməmək təkcə qayda deyil, səhnə mədəniyyətinin vacib hissəsidir. Teatr canlı sənətdir və burada hər detal – sükut, nəfəs, pauza, pıçıltı belə dramaturgiyanın bir parçasıdır. Aktyor səhnədə canlı enerji ilə işləyir və zalın reaksiyasını hiss edir. Paket xışıltısı, butulkanın açılma səsi, çeynəmə səsləri bu enerjini pozur və diqqəti yayındırır.Citypost.az xəbər verir ki, kinozalda texniki səs gücləndirmə və montaj effekti var, amma teatrda hər şey canlıdır. Bəzən səhnədə elə səssiz an olur ki, aktyorun nəfəsi belə eşidilir. Bu məqamda zalda yaranan ən kiçik səs emosional təsiri dağıda bilər. Tamaşa bir bütövdür və tamaşaçı da bu bütövlüyün iştirakçısıdır.Digər tərəfdən,...
20 Fevral 2026, 15:13
Termal qəbzlər təhlükəlidirmi?
Market və kassalarda aldığımız termal qəbzlərin tərkibində BPA və ya BPS adlı kimyəvi maddələr olur. Citypost.az-ın məlumatına görə, Bu maddələr hormon sisteminə təsir göstərə bilən birləşmələrdir və uzun müddət, yüksək miqdarda məruz qalındıqda sağlamlıq üçün risk yarada bilər. Bəzi araşdırmalar onların xərçəng riski ilə əlaqəsini də gündəmə gətirib.Lakin adi vətəndaş üçün narahatlığa əsas yoxdur. Çünki qəbzlərdəki bu maddələrin miqdarı çox azdır və gündə bir neçə dəfə qısa müddətli təmas sağlam insan üçün ciddi təhlükə yaratmır.Daha çox risk qrupuna daxil olanlar kassirlər və gün ərzində yüzlərlə qəbzlə təmasda olan şəxslərdir. Uzunmüddətli və davamlı təmas nəticəsində həmin maddələr zamanla dəri vasitəsilə orqanizmə...
20 Fevral 2026, 14:58
Dəmir bankalardan içki içərkən DİQQƏT edin
Dəmir bankalarla içki içmək rahat olsa da, bu zaman diqqətli olmaq vacibdir. Citypost.az-ın məlumatına görə satışa çıxmazdan əvvəl bankalar ambarlarda saxlanılır və üzəri toz, kir, həmçinin mikroorqanizmlərlə çirklənə bilər. Birbaşa bankadan içmək bakteriya və çirklərin orqanizmə düşməsinə səbəb olur ki, nəticədə mədə-bağırsaq pozğunluqları və infeksiya riski artır.Xüsusilə immuniteti zəif olan insanlar üçün bu, ciddi risk yaradır. Ona görə də içki içmədən əvvəl bankanın üzərini yumaq və ya içkini süzgəcdən keçirərək stəkana tökmək tövsiyə olunur. Sadə gigiyena qaydalarına riayət etmək sağlamlığımızı qorumağın ən asan yoludur.Əli...
20 Fevral 2026, 14:38
Saçlar niyə ağarır? –Genetik və həyat tərzi
Saçlar niyə ağarır? – Melanin, genetik və həyat tərzi amilləriSaçlarımızın təbii rəngi melanin adlı pigmentdən qaynaqlanır. Bu pigment saç köklərində yerləşən xüsusi hüceyrələr, yəni melanositlər tərəfindən istehsal olunur. Melanin saçlara həm rəngini verir, həm də onları ətraf mühitin təsirlərindən qismən qoruyur.Saç ağarmasının əsas səbəbi melanin istehsalının azalmasıdır. Bu, təbii olaraq yaşla əlaqədar baş verir: yaşlandıqca melanositlərin fəaliyyəti zəifləyir və saçlar əvvəlcə boz, sonra isə tam ağ rəng alır.Bundan başqa, genetik faktorlar da böyük rol oynayır. Əgər valideynləriniz gənc yaşda ağ saçlara sahib idisə, sizdə də bu proses erkən başlaya bilər. Stress, bəzi xəstəliklər, qidalanma pozğunluqları və müəyyən vitamin çatışmazlıqları da...
20 Fevral 2026, 12:09
XAN KABABI - Harda və necə yaranıb?
Azərbaycan mətbəxi zənginliyi və müxtəlifliyi ilə məşhurdur, amma onun nadir incilərindən biri də Xan Kababıdır. Adından fərqli olaraq, bu kabab yalnız “xanlar üçün” deyil, həm də özünəməxsus hazırlanma üsulu ilə seçilir. Əslində, yeməyin orijinal adı Qan Kababıdır, çünki əsas tərkibi heyvan qanıdır. Tərcümədə bu ad bəzən xoş səslənmir və ona görə də mətbəx tarixçiləri və restoranlar bu yeməyi daha hörmətli səslənən “Xan Kababı” kimi təqdim edirlər.Citypost.az-ın məlumatına görə, Xan Kababı Azərbaycan və ümumilikdə türk xalqları mətbəxində qədim dövrlərdən məlumdur. Tarixi mənbələr göstərir ki, bu yemək orta əsrlər dövründə, xüsusilə 16–18-ci əsrlərdə saray və xan məclislərində hazırlanır, bayram və mərasimlərdə təqdim...
20 Fevral 2026, 11:36
