Sevgi səhnələrində nəyi yazmaq olmaz - Şahbaz Xuduoğlu yazır...
Söz adamı 16 Aprel 2026, 10:07
663
Sevgi səhnələrində nəyi yazmaq olmaz
Bəzi müəlliflərin kitablarını oxuyarkən qarşıma çox qəribə sevgi səhnələri çıxır və qərara gəldim ki, bununla bağlı fikirlərimi paylaşım. Bəlkə yazdıqalrım yeni və gənc müəlliflərə faydalı olar.
Əvvəla, çalışın yazdığınız sevgi, sevişmək səhnələrində hansısa tərəfi aşağılamayasınız. Cinsi fərqə görə, məsələn, sevgi səhnələrində qadını aşağılamaq kimi yanaşmalar düzgün deyil. Hər iki tərəfə eyni dərəcədə empati ilə yanaşmaq lazımdır. Belə məqamlarda müəllifin cinsi bilinməli deyil.
Yazarkən bir şeyi unutmayın: siz reallığı yazmırsınız, siz reallığın estetikasını yaradırsınız. Bu isə çox həssas və incə yanaşma tələb edir.
Sevgidən yazmaq, hisslərinin dilini anlamaq və onu sözə çevirə bilmək məharətidir.
Erotika ilə pornoqrafiyanı bir-birindən ayırmaq lazımdır. Bəzən əsərlərdə bu sərhəd qorunmur. Pornoqrafiyada hər şey açıq şəkildə, bütün detalları ilə təsvir olunur. Erotika isə daha çox xəyaldır, illuziyadır və estetik, incə yanaşma tələb edir.
Sevgi səhnələri bizdə bəzən həddindən artıq kobud yazılır. Etiraf etməliyəm ki, ən yaxşı sevgi səhnələrini fransızlar yazırlar. Məsələn, Anni Erno “Ehtiras” adlı kiçik romanında qadının ehtirasla gözləmə hissi təsvir olunur. Amma sonrakı münasibət artıq oxucunun xəyalına buraxılır.
Məncə, əgər sevgi səhnələrini yaxşı hiss etmir və onları ədəbiyyata çevirmək olmursa ümumiyyətlə yazılmasa yaxşıdır. Hər şeyi bağlı qapıya qədər gətirin, sonrasını isə oxucunun ixtiyarına buraxın.
Bəzən çox uğursuz metaforalardan istifadə olunur. Heyvanlarla müqayisələr, zorakı təsvirlər və s. Bu cür təsvirlər adi sevgi səhnəsi kimi təqdim olunmasa yaxşıdır.
İndi deyə bilərsiniz ki, bəs Nobokov, Bukovski, Henri Miller niyə elə yazır?
Bu artıq başqa temadır. Başqa bir vaxt bundan danışarıq.
Başqa bir məsələ: bizdə belə yanlış təsəvvür var ki, əsərdə mütləq sevgi səhnəsi olmalıdır ki, kitab oxunsun. Bu yanlışdır. Əgər o səhnə mükəmməl deyilsə, yazmağa dəyməz.
Sevgi səhnələri çox olan, amma satılmayan o qədər əsər var. Məsələn, “Bozun əlli çaları” Azərbaycan dilində çıxdı, amma bestseller olmadı. Halbuki “Səmərqənd” əsərində belə səhnələr yoxdur, amma çox oxunan kitablardan biridir.
Yəni düşünməyin ki, primitiv sevgi səhnələri kitabı irəli aparacaq. Əksinə, zərər verə bilər.
Özünüzü harada rahat hiss edirsinizsə, onu yazın. Xəyalda, yoxsa reallıqda, bunu siz müəyyən edin.
Bir də çalışın ki, insan orqanlarından bəhs edirsinizsə, onları uydurma və qəribə adlarla təqdim etməyəsiniz. Tibb bu problemi sizin üçün həll edib. Ədəbi mətn çox da, bu detallara söykənməli deyil. Həyatın mənası başqadır, həyatın sadəcə bir anıdır və o an kimi də keçib getməlidir.
Ümumiyyətlə, sevgi iki nəfər arasında olan çox fərdi və individual bir hissdir. Üçüncü şəxs onu tam anlaya bilməz. Ədəbiyyatda da bu sir, bu özünəməxsusluq qorunmalıdır.
Şahbaz Xuduoğlu
Naşir,tərcüməçi-yazar, "Qanun" nəşriyyatının direktoru
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Seyid Rəsul Ağa — Sabirabadın yaddaşında hörmət, el müdrikliyi və tarixi izə çevrilmiş görkəmli şəxsiyyət
Seyid Rəsul Ağa — Sabirabadın yaddaşında hörmət, el müdrikliyi və tarixi izə çevrilmiş görkəmli şəxsiyyətSeyid Rəsul Ağa Sabirabad rayonunun ictimai yaddaşında el ağsaqqalı, yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik görkəmli tarixi şəxsiyyət və mədəni irs siması kimi xüsusi yer tutur. Onun adı ilə bağlı formalaşmış ictimai hörmət və nüfuz yalnız yaşadığı dövrü deyil, sonrakı nəsillərin də sosial-mənəvi dəyərlər sistemini əks etdirir.Həyatı və mənəvi keyfiyyətləriMənbələrə əsasən, Seyid Rəsul Ağa 1871-ci ildə Sabirabad rayonunun Balvar kəndində anadan olmuş, 06 noyabr 1965-ci il tarixində Qalaqayın kəndində vəfat etmişdir. Onun məzarı həmin kəndin qəbiristanlığında yerləşir və üzərində günbəz tipli abidə inşa olunmuşdur.Seyid Rəsul Ağa yaşadığı dövrdə...
17 Aprel 2026, 09:31
Parlamentin rəqəmsal memarı - Osman Gündüz yazır...
30 ildir bu sektordayam. Bu qədər stajı olanları da yaxşı tanıyıram. Çünki zamanında sayımız elə də çox olmayıb.Azərbaycanda İT sektorunda uzun illər sistemli fəaliyyət göstərən nadir mütəxəssislərdən biri də Şahin müəllimdir. Maraqlıdır ki, o, təxminən 30 ilə yaxın müddətdə Milli Məclisdə İT sahəsinə rəhbərlik edərək, faktiki olaraq bu qurumun rəqəmsal infrastrukturunun memarı olub.Bir insan təsəvvür edin ki, həyatının az qala yarısını böyük bir dövlət qurumunun rəqəmsal mühitinin qurulmasına həsr edib. Onun rəhbərlik etdiyi struktur təkcə texniki dəstək funksiyası daşımayıb. Bildiyim qədər bu illər ərzində parlament iclaslarının elektron idarə olunması, elektron səsvermə sistemləri, bütün iclas və tədbirlərin video-audio qeydiyyatı, stenoqramların hazırlanması və arxivləşdirilməsi, qanunvericilik sənədlərinin...
15 Aprel 2026, 10:41
Zirvənin Sakit Sahibi
Bu gün bir insanın yoxluğunu deyil, bir ömrün işığını xatırlayırıq…Bu gün sadəcə bir anım günü deyil, bu, bir xalqın yaddaşına həkk olunmuş zərifliyin, zəkanın və mərhəmətin səssizcə boy göstərdiyi gündür. Bu gün Zərifə Əliyeva-nın anım günüdür.O, yalnız bir alim deyildi. O, insan gözünə işıq verən həkim olmaqla yanaşı, qəlblərə də nur salan bir şəxsiyyət idi. Onun toxunduğu həyatlarda yalnız müalicə yox, ümid də vardı. O ümid ki, bəzən dərmandan daha güclü olur.Zərifə xanımın böyüklüyü onun sadəliyində gizlənirdi. O, zirvədə dayanıb aşağıdan baxanlardan deyildi , o, zirvəni özü ilə birlikdə hamı üçün əlçatan edənlərdən idi. Elmi nailiyyətləri, pedaqoji fəaliyyəti, insanlara yanaşma...
15 Aprel 2026, 10:29
Həqiqətin və intuisiyanın nuru - Etibar Əliyev yazır...
15 APREL ZƏRİFƏ XANIM ƏLİYEVANIN ANIM GÜNÜDÜR“Elmin cövhəri qızıl kimidir, köhnəldikcə təzələnir”. Əvhədi MarağayiHər bir elm sahəsinin əsasını qoyanların adı və soyadı elm tarixinə qızıl hərflərlə yazılır. Akademik Zərifə Əliyevanın Azərbaycanda Oftalmologiya elminin inkişafındakı xidmətləri əvəzsizdir. Oftalmologiya (qədim yunanca “göz”+ “elm”) gözün anatomiyası, fiziologiyası, patologiyasını öyrənən - müalicə və profilaktikasının metodunu işləyən tibbin sahəsidir. Zərifə Əliyeva görkəmli ictimai və dövlət xadimi, xalqımızın böyük oğlu, ömrü boyu Qərbi Azərbaycan torpağının xiffətini çəkən, professor Əziz Əliyevin ailəsində dünyaya göz açmışdır. Atasının ömür yolu onun üçün əsl həyat məktəbi olmuşdur. Zərifə xanım Əliyeva müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, bütün mənalı ömrünü Vətəninin...
15 Aprel 2026, 08:12
Tural İrfan: “Rüşvət alan da, verən də eyni dərəcədə günahkardır”
Milli Cəbhə Partiyasının başqan müavini, dinşünas Tural İrfan rüşvət və bəndə haqqı ilə bağlı sərt açıqlama verib.Citypost.az xəbər verir ki, dinşünas bildirib ki, cəmiyyətdə bəzi insanlar rüşvət almağın günah olduğunu qəbul etsə də, verməyin günah olmadığını düşünür:“Əslində isə rüşvət verən də, alan qədər günaha batır. Hətta bu prosesdə vasitəçilik edən şəxslər də lənətlənmiş sayılır.”Dinşünas qeyd edib ki, haram yolla əldə olunan qazanc insanın ibadətlərinin qəbuluna ciddi maneə yaradır:“Kim rüşvət alıbsa və ya başqasının haqqını tapdalayıbsa, sadəcə ibadət etməklə, ziyarətlərə getməklə bunu ört-basdır edə bilməz. Əvvəlcə zərər vurduğu şəxsləri tapmalı, onların haqqını ödəməli və halallıq almalıdır.”Onun sözlərinə görə, bəndə haqqı İslamda...
10 Aprel 2026, 08:08
Tural İrfan: Dinin fərqli yozumu cəmiyyətdə ziddiyyətli “tanrı” anlayışı yaradır
Milli Cəbhə Partiyasının başqan müavini, dinşünas Tural İrfan Türkiyənin mərhum ilahiyyatçısı Yaşar Nuri Öztürk barədə yazdığı fikirlərdə dinin cəmiyyət tərəfindən fərqli şəkildə qavranılmasına diqqət çəkib.Citypost.az xəbər verir ki, dinşünas bildirib ki, sosial şəbəkələrdə insanlar alimin çıxışlarını öz məzhəb və baxışlarına uyğun şərh edərək ziddiyyətli reaksiyalar verirlər: “Hansı çıxış dinləyicinin məzhəbinə uyğundursa ‘Allah rəhmət eləsin’ deyilir, uyğun deyilsə ‘lənət olsun’ yazılır.”Tural İrfanın sözlərinə görə, bu yanaşma dini subyektiv formada dərk etməyə gətirib çıxarır və nəticədə hər kəs öz düşüncəsinə uyğun “din obrazı” formalaşdırır.Müxtəlif məzhəblər dini fərqli şəkildə təqdim etdikləri üçün cəmiyyətdə Allah anlayışına dair müxtəlif təsəvvürlər yaranır.Dinşünas qeyd edib ki, bəzi...
08 Aprel 2026, 08:51
