Molla rejiminin doğma Naxçıvanımıza etdiyi hücumu düşünərkən - Sayman Aruz yazır

2026-cı ilin martında Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik mühitini ciddi şəkildə dəyişdirə biləcək hadisə baş verdi. İran ərazisindən buraxıldığı bildirilən pilotsuz uçuş aparatları Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasını hədəfə aldı. Hücum nəticəsində Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanının terminal binasına ziyan dəydi, yaxınlıqdakı yaşayış və mülki obyektlər təhlükə ilə üz-üzə qaldı və bir neçə mülki şəxs yaralandı. 

Azərbaycan tərəfinin açıqlamalarına görə, hücum zamanı bir neçə dron istifadə olunub və onların bir hissəsi hava hücumundan müdafiə vasitələri ilə zərərsizləşdirilib. Digər dronlardan biri hava limanının terminalına düşüb, digəri isə Babək rayonunun Şəkərabad kəndində məktəb yaxınlığında partlayıb. 

Rəsmi Bakı bu hadisəni Azərbaycanın suverenliyinə qarşı açıq hücum kimi qiymətləndirib. Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, başqa dövlətin ərazisindən Azərbaycanın mülki infrastrukturlarına zərbə endirilməsi beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinin – xüsusilə də dövlətlərin ərazi bütövlüyü və suverenliyinə hörmət prinsipinin kobud şəkildə pozulmasıdır. 

Azərbaycan hökuməti İran səfirini Xarici İşlər Nazirliyinə çağıraraq rəsmi etiraz notası təqdim edib və hadisə ilə bağlı izahat tələb edib. Eyni zamanda vurğulanıb ki, belə hücumlar regionda gərginliyi daha da artırır və sabitliyə ciddi təhlükə yaradır. 

Azərbaycan rəhbərliyi hadisəni “terror aktı və təcavüz” kimi qiymətləndirərək ordunun yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilməsi barədə göstəriş verib. Rəsmi Bakı bildirib ki, ölkənin suverenliyi və vətəndaşlarının təhlükəsizliyi qorunacaq və bu cür hücumlar cavabsız qalmayacaq. 

Bu mövqe Azərbaycanın uzun illər formalaşdırdığı təhlükəsizlik strategiyasının məntiqi davamıdır. Dövlət hər zaman regionda sülh və əməkdaşlıq tərəfdarı olsa da, ərazi bütövlüyünə qarşı yönələn hər hansı təhdidə qarşı qətiyyətli reaksiya vermək hüququnu saxlayır.

Hadisə yalnız Azərbaycan-İran münasibətləri kontekstində deyil, daha geniş geosiyasi proseslərin fonunda da qiymətləndirilməlidir. Son aylarda Yaxın Şərqdə artan hərbi gərginlik, xüsusilə İran ətrafında formalaşan beynəlxalq qarşıdurma region dövlətlərini də təsir dairəsinə salır.

Naxçıvan Azərbaycanın geosiyasi baxımdan ən həssas bölgələrindən biridir. Bu ərazi Türkiyə ilə birbaşa sərhədə malikdir və regionun mühüm nəqliyyat və enerji layihələrinin təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.

Bu səbəbdən Naxçıvana yönələn hər hansı hərbi hücum yalnız lokal insident deyil, bütövlükdə regionun strateji balansına təsir edə biləcək hadisə kimi qiymətləndirilir. İran ərazisindən Azərbaycana qarşı həyata keçirilən dron hücumu Cənubi Qafqazda yeni və təhlükəli mərhələnin başlanğıcı kimi görünür. Bu hadisə göstərdi ki, regiondakı sabitlik olduqca həssasdır və hər hansı hərbi addım geniş geosiyasi nəticələr doğura bilər.

Azərbaycan isə açıq şəkildə bəyan edir ki, dövlətin suverenliyi və vətəndaşlarının təhlükəsizliyi qırmızı xətdir. Bu xəttin pozulması isə həm siyasi, həm diplomatik, həm də hərbi müstəvidə adekvat cavab tədbirlərini zəruri edir.

 Dövlət təhlükəsizliyimiz hər şeydən önəmlidir Regionda baş verən son hadisələr Cənubi Qafqazda onsuz da həssas olan təhlükəsizlik balansını daha da gərginləşdirib. İran tərəfindən Naxçıvan istiqamətində həyata keçirilən və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə açıq şəkildə zidd olan hücumdan sonra Azərbaycan dövləti qəti və prinsipial qərar qəbul edib. Mövcud vəziyyət nəzərə alınaraq Azərbaycan–İran dövlət sərhədində yerləşən bütün sərhəd-keçid məntəqələrindən yük avtomobillərinin hərəkəti, o cümlədən tranzit daşımalar müvəqqəti olaraq tam dayandırılıb.

Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi bu qərar təkcə inzibati və texniki tədbir deyil. Bu addım Azərbaycanın milli təhlükəsizliyinin qorunması, dövlət suverenliyinin müdafiəsi və regionda yaranmış yeni reallıqlara adekvat cavab verilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Naxçıvan Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olmaqla yanaşı, həm də ölkənin geosiyasi baxımdan ən həssas bölgələrindən biridir. Bu ərazi uzun illər blokada şəraitində yaşasa da, Azərbaycan dövlətinin siyasi iradəsi və xalqın iradəsi sayəsində inkişaf yolunu davam etdirib. Naxçıvana qarşı edilən hər hansı hücum isə təkcə bir bölgəyə qarşı deyil, bütövlükdə Azərbaycan dövlətinə qarşı yönəlmiş təhdid kimi qiymətləndirilməlidir.

Belə bir şəraitdə sərhəd-keçid məntəqələrində yük daşımalarının dayandırılması tam məntiqi və zəruri addımdır. Dövlət ilk növbədə öz sərhədlərinin təhlükəsizliyini təmin etməli, potensial risklərin qarşısını almalı və milli təhlükəsizlik maraqlarını qorumalıdır. Bu qərar həm də onu göstərir ki, Azərbaycan dövləti öz təhlükəsizliyinə qarşı yönələn heç bir addımı cavabsız qoymayacaq.

Digər tərəfdən, bu qərarın iqtisadi və logistika aspektləri də diqqətəlayiqdir. Azərbaycan–İran sərhədi regionda mühüm ticarət və tranzit marşrutlarından biridir. Bu marşrut vasitəsilə həm regional, həm də beynəlxalq daşımalar həyata keçirilir. Lakin təhlükəsizlik məsələləri gündəmə gəldikdə iqtisadi maraqlar ikinci plana keçir. Dövlətin prioriteti hər zaman vətəndaşlarının təhlükəsizliyi və ölkənin ərazi bütövlüyünün qorunmasıdır.

Azərbaycanın bu addımı eyni zamanda siyasi mesaj xarakteri də daşıyır. Rəsmi Bakı bununla açıq şəkildə göstərir ki, regionda sabitliyin qorunması üçün bütün dövlətlər beynəlxalq hüquqa hörmət etməli və qonşu ölkələrin suverenliyinə qarşı yönəlmiş addımlardan çəkinməlidirlər. Əks halda, belə addımlar qarşılıqsız qalmayacaq və dövlətlər öz təhlükəsizliklərini təmin etmək üçün zəruri tədbirlər görəcəklər.

Azərbaycan son illər regionda sabitliyin və əməkdaşlığın tərəfdarı kimi çıxış edib. Nəqliyyat dəhlizlərinin açılması, iqtisadi əməkdaşlıq layihələri və regional inteqrasiya təşəbbüsləri bunun bariz nümunəsidir. Lakin bütün bu təşəbbüslər yalnız qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüquq prinsipləri əsasında mümkün ola bilər.

Bu baxımdan Azərbaycanın sərhəd-keçid məntəqələri ilə bağlı qəbul etdiyi qərar regiondakı mövcud gərginliyin birbaşa nəticəsidir. Bu addım həm təhlükəsizlik tədbiri, həm də siyasi mesaj kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan dövləti bir daha göstərir ki, ölkənin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və vətəndaşlarının təhlükəsizliyi hər şeydən üstün tutulur.

Mövcud vəziyyətin gələcək inkişafı isə regiondakı siyasi və hərbi proseslərin hansı istiqamətdə davam edəcəyindən asılı olacaq. Lakin bir həqiqət dəyişməz olaraq qalır. Azərbaycan dövləti öz milli maraqlarını qorumaq üçün hər zaman qətiyyətli və prinsipial mövqe nümayiş etdirməyə hazırdır.

Həmçinin oxuyun

Bir sıra birinci instansiya məhkəmələrinə hakimlər təyin edilib - SİYAHI 

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan enerji ehtiyatlarının etibarlı tranziti ölkəsi rolunu oynayır 

Hacıbaba Bağırovun ailə həyatı barədə açılmamış sirlər  

Vüqar Qurbanovla iş birliyində olmuş baş həkim kimdir ?

AYB sədrinin müşaviri,yazıçı-şair Sayman Aruz