İDRAKİ GÜNƏŞSİZLİYİN PATOLOJİ AKSİOMASI...
Cəmiyyət 13 Oktyabr 2026, 19:39
1169
Bir müddətdir ki, ictimai sferada məlum hicab mövzusundan qaynaqlanan uğursuz emosional çəkişmələri eləcə müşahidə edirəm.
Konseptual mahiyyətə söykənən mülahizə metodları, çıxışetmə qabiliyyəti, mütərəqqi addımlar atmaq ideyası... qalıb bir kənarda, əksəriyyət kütlə hirsi, hətta “meşə psixologiyası” ilə bir-birinə barmaq silkələyib, nifrət nümayiş etdirir...
... Əvvəla, dəfələrlə qeyd etmişəm, indi də xüsusi şəkildə deyim ki, əzizlərim, 21-ci əsr inanclar sistemində moizə, xütbə (hətta dini təlqin!) əsiri deyil, idrak, fundamental təfəkkür, yüksək maştablı dünyagörüş, elitar mədəniyyət, analtika, analiz, tərəqqi... əsridir.
Amma və lakin(!) vurğuladığım bu mütləq mahiyyətə bir fərdin çatması xüsusi hal kimi öz üzərində çalışmaqdan keçirsə (heç şübhəsiz ki, keçir!), bütövlükdə bir dövlətin, kütlənin, xalqın... bu ağ mahiyyətə çatması sistemli, konseptual, sağlam, aydın və geniş maarifçilik prinsiplərindən, mərhələsindən keçir.
Axı bu müasir dövrdə, bu illər ərzində bu gözəlim məmləkətdə mövcud olan bu zavallı toplumun üzərində aydın dünyagörüşə, modern düşüncəyə, elmi və mənəvi həqiqətlərə, çağdaş mədəniyyət formalarına söykənən köklü, kalibrli maarifçilik xüsusiyyətləri, prinsipləri, mərhələsi birmənalı şəkildə formalaşmadı... formalaşdırılmadı!
Necə deyərlər, bütün səlahiyyət sahiblərinin hərəsi öz görəvində yalnız öz “maraqlarını” düşündü, mənfəətinin peşində oldu, cəmiyyət də ümumilikdə öz “girdabında” gün keçirtdi, qaranlığında mürgü vurdu!..
İstisnalar olmaqla(!), hərə üz tutdu bir “tərəfə”, kor-koranə bir “diqtəyə”, bir “yola”...
Nəticədə isə bir toplum, bir xalq sadaladığım azman maarifçilik meyarları əsasında yetişdirilmədi, eləcə zülmətdə can çəkdi!
Yetişdirilmədi ki, bu cəmiyyət bilsin ki, əxlaq hicabdan, kəlağayıdan və ya hər hansısa baş örtüyündən, hətta səmavi dindən belə başlamır.
Heç əxlaqın ölçüsü də birbaşa bu amillər deyil!..
Yetişdirilmədi ki, bu cəmiyyət bilsin ki, yaşadığın dünyada əxlaq daxili vicdan hissi, idrak, genetika və şəffaf mühit məsələsi, hadisəsidir.
Yetişdirilmədi ki, bu cəmiyyət bilsin ki, bütün dinlərin hər biri (həm də!) öz coğrafiyasında kütlə müstəvisində sadəcə müəyyən mexanizmli bir klassik mədəniyyət formasıdır, amma və lakin(!) yeganə (və vazkeçilməz!) mədəniyyət forması deyil! Hətta heç üst də deyil! (Çünki dar macalda cəhalət ocağına çevrilmə kodu var!)
Həmçinin oxuyun
Yetişdirilmədi, əzizlərim, bu biçarə toplum yetişdirilmədi!... yetişdirmədiniz!.. yetişdirmədilər!..
Əksinə(!), dinə (əslində isə dinin şəxsində mövhumata, xurafata) istisnasız konstitusionlu hüquq, ictimai kor meydan verildi...
Digər tərəfdən, yaxşı bəs nə bilmişdiniz?
Düşüncə tərzi, həyat tərzi inkişaf etdirilməmiş bir kəsim (konstitusionlu əsaslarla) təqdim olunan dindən necə və hansı dərəcədə istifadə etməli idi ki?
Madam sizlər də mi bilmirdiniz ki, hələ tərəqqinin ibtidai dövründən boylanan, hələ tərəqqinin ibtidai dövründə qalan, hələ tərəqqinin ibtidai dövründə saxladığınız (şəffaf mühitdən, doğru-dürüst atmosverdən məhrum olunan!) kütləyə bir dini hətta konstitusionlu şəkildə təqidim etmək uşağın əlinə bıçaq vermək qədər boşçoxluqdur!
Madam sizlər də mi bilmirdiniz?!
Bilirdiniz, hətta çox yaxşı bilirdiniz! Ancaq dediyim kimi, hərə öz görəvində öz “maraqlarını” düşündü, mənfəətinin peşində oldu, cəmiyyət də ümumilikdə öz “girdabında” gün keçirtdi, qaranlığında mürgü vurdu, zülmətdə can çəkdi!..
... Və nəhayət! İlin-günün bu çağında indi buyurun, bu toplumun qarşısında təməl daşı idrakın, fundamental təfəkkürün, yüksək maştablı dünyagörüşün, analtikanın, analizin, tərəqqinin, elitar mədəniyyətin vəhdəti olan gecikmiş maarifçilik ideyalarını metodoloji, konseptual şəkildə model olaraq yaradıb (hətta konistitusiyaya düzən verib!) tətbiq edin, ağ işığı yandırın! Əgər yandıra bilirsinizsə!.. Əks halda, necə deyərlər, köhnə hamam, köhnə tas — misalı!
Emil Rasimoğlu
şair-publisist,
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Parlamentdə 12 məsələ müzakirə olunacaq
Milli Məclisin gündəliyi məlum olub.Citypost.az xəbər verir ki, gündəlikdə 12 məsələ var.1. “Azərbaycan Respublikası Dövlət Qulluğu Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (üçüncü oxunuş). 2. “Dövlət vergi orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə”, “Əmək pensiyaları haqqında”, “Hərbi qulluqçuların statusu haqqında”, “Hərbi xidmətkeçmə haqqında” Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə”, “Əmək pensiyaları haqqında” və “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” 2023-cü il 22 dekabr tarixli 1074-VIQD nömrəli və “Diplomatik xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (üçüncü oxunuş). 3. Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində, “Hərbi...
13 Oktyabr 2026, 19:20
Şavkat Mirziyoyev sabah Azərbaycana gələcək
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Bakıda Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavərənin (AQEM) 7-ci sammitində iştirak etmək üçün oktyabrın 14-15-də Azərbaycana işgüzar səfər edəcək.Bu barədə "Report" Özbəkistan prezidentinin mətbuat xidmətinə istinadən xəbər verir.Məlumata görə, Azərbaycanın sədrliyi çərçivəsində keçirilən forumun gündəliyinə Asiya qitəsində etimadın möhkəmləndirilməsi, sülh və təhlükəsizliyin təmin edilməsi, habelə AQEM-in gələcək institusional inkişafının aktual məsələləri daxil edilib."Nəqliyyat əlaqələndirilməsi, rəqəmsallaşdırma, dayanıqlı iqtisadi artım və digər prioritet istiqamətlərdə praktiki əməkdaşlığın perspektivləri nəzərdən keçiriləcək", - məlumatda qeyd olunub.Bildirilib ki, iştirakçılar regional və beynəlxalq gündəliyin əsas məsələləri barəsində fikir mübadiləsi aparacaqlar.Sammitin yekunlarına əsasən, AQEM-in rolunun və səmərəliliyinin artırılmasına yönəlmiş Bakı Bəyannaməsinin və...
13 Oktyabr 2026, 18:55
Sayman Aruzdan İran haqda ŞOK FAKTLAR
"Mən vaxtilə İranda yaşamışam. Oradakı molla rejiminin insanlara, xüsusilə də insanların şəxsi azadlıqlarına qarşı sərgilədiyi qəddar münasibəti öz gözlərimlə görmüş, öz canımla yaşamışam. Mən adi bir qısaqol geyimə görə küçədə həbs olunmuş, polisə aparılmış, orada döyülmüşəm. İnanmağı çətin olsa da adicə xanım tələbə yoldaşım ilə birlikdə universitetdən çıxanda həbs edilmiş 40 zərbə şallağa məhkum olmuşam. 3-cü sinifdə oxuyanda müəllimlə Azərbaycan Türkcəsində danışdığıma görə sinifdən xaric edilmişəm. Mən İran fars-molla rejiminin yaymaq istədiyi mənfur "dini" ideologiyanı çox gözəl tanıyıram".Bu sözləri CityPost.az--a açıqlamasında Cənubi Azərbaycandan olan şair,AYB sədrinin müşaviri Sayman Aruz bildirib."Bəli, dostlar, sadəcə geyimimə, tələbə yoldaşımla birgə yeridiyimə, ana dilində sinifdə...
13 Oktyabr 2026, 18:50
Azərbaycan HDQ komandanı İtaliyaya səfər edib
Venesiya şəhərində İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin təşkilatçılığı ilə XV Trans-Regional Dəniz Gücü Simpoziumu (Trans-Regional Seapower Symposium – T-RSS) keçirilib.Bu barədə Citypost.az-a Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat xidmətindən məlumat verilib.Beynəlxalq tədbirdə müxtəlif ölkələrin hərbi dəniz qüvvələrinin komandanları və nümayəndə heyətləri, beynəlxalq təşkilatların, elmi dairələrin və müdafiə sənayesinin təmsilçiləri iştirak ediblər.Simpoziumda qlobal və regional dəniz təhlükəsizliyi, beynəlxalq dəniz yollarının mühafizəsi, müasir çağırışlara qarşı birgə fəaliyyət, eləcə də hərbi dəniz qüvvələri arasında əməkdaşlığın inkişafı məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.Tədbir çərçivəsində Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı kontr-admiral Şahin Məmmədovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti bir sıra ikitərəfli görüşlər keçirib.Görüşlərdə hərbi dəniz qüvvələri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, eləcə də...
13 Oktyabr 2026, 18:47
Zakir Həsənov Kambocanın Baş naziri ilə görüşüb
Oktyabrın 13-də Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov ölkəmizdə səfərdə olan Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.Müdafiə Nazirliyindən Citypost.az-a verilən məlumata görə, görüşdə 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər, eləcə də bu Zəfərə aparan döyüş təcrübəsi və əldə olunan nəticələr barədə ətraflı məlumat verilib.Azərbaycan ilə Kamboca arasında hərbi, hərbi-texniki və hərbi təhsil sahələrində əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub.Tərəflər müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində əlaqələrin inkişafının, o cümlədən birgə təlimlərin keçirilməsinin və qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar. Həmçinin qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər ətrafında ətraflı fikir mübadiləsi aparılıb....
13 Oktyabr 2026, 17:38
Kəmaləddin Heydərov Sudan səfiri ilə görüşüb
Fövqəladə hallar naziri general-polkovnik Kəmaləddin Heydərov Sudan Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Ənəs Eltayeb Elqaylani Mustafa ilə görüşüb.Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Mətbuat xidmətindən Citypost.az-a verilən xəbərə görə, görüşdə Azərbaycan ilə Sudan arasında dostluq və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlərdən məmnunluq ifadə olunub, bu çərçivədə ölkələrimiz arasında fövqəladə halların qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması sahəsində əməkdaşlığın inkişafı üçün əlverişli imkanların mövcud olduğu bildirilib.İki ölkənin fövqəladə halların idarə edilməsinə məsul qurumları arasında mülki müdafiə, yanğın təhlükəsizliyi və digər istiqamətlərdə, o cümlədən təcrübə mübadiləsi və mütəxəssis hazırlığı məsələləri üzrə əməkdaşlığın qarşılıqlı faydası vurğulanıb.Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər müzakirə edilib....
13 Oktyabr 2026, 16:35