Miras bir övladın adına keçirilibsə, digər övladlar pay tələb edə bilərmi? Vəkil izah etdi

Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri də gəlinin yaşadığı evdən çıxarılması ilə bağlıdır. Xüsusilə ər-arvadın nikah dövründə yaşadığı mənzil kişinin deyil, onun anasının və ya atasının adına rəsmiləşdirildikdə, qadının həmin evdə qalmaq hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi hallarda qadının azyaşlı övladları da olur və o, boşanmadan sonra uşaqları ilə birlikdə həmin mənzildə yaşamağa davam etmək istəyir. Bəs ev qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlin boşanma zamanı mənzildən çıxarıla bilərmi?

Vəkil Könül Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda əsas məsələlərdən biri mənzilin kimə məxsus olması və gəlinin həmin evdən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmamasıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlara hüquqi vəziyyət izah edilərkən qanunvericiliyin tələbləri əsas götürülməlidir. Lakin bəzi hallarda qanunun nəzərdə tutduğu nəticə insanlara ədalətli görünməyə bilər.

Vəkil qeyd edib ki, əgər mənzil qayınananın mülkiyyətindədirsə, gəlinin həmin evdə yaşaması özlüyündə ona mülkiyyət hüququ vermir. Başqa sözlə, qadının uzun müddət həmin ünvanda yaşaması, ailə həyatını orada qurması və bu müddət ərzində uşaqlarının dünyaya gəlməsi evin müəyyən hissəsinin onun adına keçirilməsi üçün avtomatik əsas yaratmır. Mənzilin mülkiyyətçisi başqa şəxs olduqda, gəlinin həmin evdə yaşamaq hüququ ayrıca hüquqi əsaslarla qiymətləndirilməlidir.

Könül Yaqubovanın sözlərinə görə, ailə münasibətlərində ər-arvadın və onların uşaqlarının hüquqları ilə digər şəxsin, o cümlədən valideynlərin mülkiyyət hüquqları bir-birindən fərqləndirilməlidir. Əgər ev ər-arvadın deyil, kişinin anasının adına rəsmiləşdirilibsə, boşanma zamanı həmin mənzil avtomatik olaraq ər-arvadın ümumi əmlakı hesab edilmir. Buna görə də gəlinin yalnız nikahda olmasına və həmin evdə yaşamasına əsaslanaraq mənzildə pay tələb etməsi mümkün olmaya bilər.

Vəkil diqqətə çatdırıb ki, burada mənzilin mülkiyyətçisinin ailə üzvləri ilə gəlinin hüquqi münasibətləri də əhəmiyyət daşıyır. Onun izahına görə, qayınananın mülkiyyətində olan mənzillə bağlı gəlinin hüquqi vəziyyəti, ərinin mülkiyyətində olan mənzildə yaşadığı vəziyyətlə eyni deyil. Əgər ev kişinin öz adına olsaydı, gəlinin həmin mənzildən istifadə hüququnun yaranıb-yaranmadığı və bu hüququn hansı şərtlərlə qorunduğu ayrıca araşdırılardı. Lakin mülkiyyətçi qayınana olduqda, məsələ fərqli hüquqi çərçivədə qiymətləndirilir.

Müsahibin sözlərinə görə, boşanma zamanı uşaqların mövcudluğu da ailənin mənzil məsələsini daha həssas edir. Ana övladları ilə birlikdə yaşadığı evdən çıxmaq təhlükəsi ilə üzləşdikdə, təbii olaraq uşaqların yaşayış şəraiti və gələcək təminatı barədə narahatlıq keçirir. Bununla belə, uşaqların olması və onların həmin evdə yaşaması mənzilin mülkiyyət hüququnu avtomatik olaraq anaya və ya uşaqlara keçirmir. Uşaqların mənafeyi nəzərə alınmalı olsa da, bu amil özlüyündə başqa şəxsin mülkiyyətində olan evdən istifadə hüququnun müddətsiz davam edəcəyinə zəmanət vermir.

Könül Yaqubova vurğulayıb ki, mənzildən istifadə hüququ ilə mülkiyyət hüququ eyni anlayışlar deyil. Mülkiyyət hüququ şəxsin əmlaka sahib olmaq, ondan istifadə etmək və qanun çərçivəsində onun barəsində sərəncam vermək səlahiyyətlərini əhatə edir. İstifadə hüququ isə müəyyən hüquqi əsaslar olduqda şəxsin başqasına məxsus mənzildə yaşamasına imkan verə bilər. Buna görə də bir şəxsin evdə yaşaması həmin evin mülkiyyətçisi olması demək deyil.

Həmçinin oxuyun

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

Vəkilin sözlərinə görə, mənzildən istifadə hüququnun olub-olmaması konkret faktlardan və tətbiq olunan qanunvericilikdən asılıdır. Evin hansı tarixdə əldə edilməsi, gəlinin həmin mənzilə hansı əsasla köçməsi, yaşayış yerinin qeydiyyatı, mülkiyyətçinin razılığı və digər hüquqi əhəmiyyətli hallar araşdırılmalıdır. Xüsusilə əvvəlki dövrlərdə yaranmış mənzil münasibətləri ilə bağlı məsələlərə qiymət verilərkən həmin vaxt qüvvədə olmuş qanunvericilik normaları da nəzərə alına bilər.

O, həmçinin qeyd edib ki, qayınananın mənzilin mülkiyyətçisi olması evdə yaşayan gəlinin hüquqi vəziyyətinin bütün hallarda eyni cür həll ediləcəyi demək deyil. Konkret vəziyyətdə istifadə hüququnun yaranması üçün qanuni əsasların olub-olmaması ayrıca müəyyən edilməlidir. Buna görə də yalnız evin sənəddə kimin adına olmasına əsaslanaraq bütün hallarda qəti nəticəyə gəlmək düzgün olmaz.

Vəkil hesab edir ki, bu cür mübahisələrdə vətəndaşlar öz hüquqi vəziyyətlərini dəqiq müəyyənləşdirmək üçün mənzilə dair sənədləri və ailə münasibətləri ilə bağlı halları araşdırmalıdırlar. Əgər qadının həmin mənzildən istifadə hüququnun olduğunu düşünmək üçün hüquqi əsaslar varsa, məsələ məhkəmə qaydasında mübahisələndirilə bilər. Eyni zamanda, evin mülkiyyətçisinin hüquqları və mənzildən istifadə edən şəxsin hüquqi statusu birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Beləliklə, qayınananın adına olan evdə yaşayan gəlinin boşanma zamanı həmin mənzildə qalmaq hüququ məsələsi yalnız onun gəlin olması və ya uşaqlarının mövcudluğu ilə həll edilmir. Əsas məsələ mənzilin mülkiyyət statusu, istifadə hüququnun yaranma əsasları və konkret işin hallarının araşdırılmasıdır. Buna görə də qadının evdən çıxarılmasının hüquqi baxımdan mümkün olub-olmadığı barədə qəti nəticə vermək üçün müvafiq sənədlər və vəziyyətin bütün detalları nəzərdən keçirilməlidir.

Yeganə