Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Bitkiyönümlü qidalanma uşaqlar üçün faydalı ola bilər, lakin...

Maraqlı 04 Fevral 2026, 12:36

173

Mütəxəssislərin qənaətinə görə, vegetarian və vegan qidalanma uşaqların sağlamlığı üçün müəyyən üstünlüklər yarada bilər. Aparılan geniş elmi təhlillər göstərir ki, düzgün planlaşdırılmış bitkiyönümlü pəhriz uşaqlarda ürək-damar sistemi göstəricilərinin daha əlverişli olmasına kömək edir. Lakin eyni zamanda bu qidalanma modelinin ciddi nəzarət və əlavə dəstək tələb etdiyi vurğulanır.

Citypst.az-ın araşdırmalarına görə, əsasən, ət və heyvani məhsullardan imtina edən uşaqlarda lif, dəmir, fol turşusu, C vitamini və maqnezium qəbulu daha yüksək olur. Bu isə həzm sisteminin fəaliyyəti və ümumi metabolizma üçün müsbət amil hesab edilir. Bununla yanaşı, mütəxəssislər bildirirlər ki, vegetarian və xüsusilə vegan qidalanma zamanı enerji, zülal, B12 vitamini, D vitamini, sink və bəzi hallarda kalsium çatışmazlığı riski yaranır.

Xüsusilə vegan qidalanan uşaqlarda kalsium qəbulunun normadan aşağı olduğu müşahidə olunur. Bu isə sümük inkişafı və böyümə dövründə olan uşaqlar üçün əlavə risk yarada bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, bu cür qidalanma modelinə üstünlük verən ailələr mütləq şəkildə zənginləşdirilmiş qida məhsullarından və ya vitamin-mineral əlavələrindən istifadə etməlidirlər.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, B12 vitamini bitki mənşəli qidalarda təbii şəkildə demək olar ki, mövcud deyil və əlavəsiz bu vitaminin kifayət qədər qəbulu mümkün olmur. Bundan başqa, yod, sink və kalsium kimi mikroelementlərin də bitkiyönümlü qidalanma zamanı diqqətdən kənarda qalması uşaqlarda uzunmüddətli sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

Maraqlı məqamlardan biri isə odur ki, vegetarian və vegan uşaqlarda ürək-damar sağlamlığını göstərən bəzi göstəricilər daha yaxşı olur. Onlarda xolesterin səviyyəsi, xüsusilə də “pis xolesterin” hesab edilən LDL göstəricisi daha aşağı müşahidə edilir. Eyni zamanda bu uşaqların bədən kütlə indeksi, yağ kütləsi və ümumi bədən çəkisi ət yeyən həmyaşıdları ilə müqayisədə daha aşağı olur.

Bununla belə, mütəxəssislər bu nəticələrin birbaşa yalnız qidalanma ilə əlaqələndirilməsinin çətin olduğunu bildirirlər. Çünki bitkiyönümlü qidalanmaya üstünlük verən ailələrin həyat tərzi, sosial-iqtisadi durumu və sağlamlıqla bağlı digər vərdişləri də nəticələrə təsir göstərə bilər.

Ekspert rəyinə görə, uşaqlar üçün vegetarian və ya vegan pəhriz seçən valideynlər qidalanma planını mütəxəssislərlə birlikdə hazırlamalı, uşağın böyümə və inkişaf mərhələlərində lazım olan bütün qida maddələrinin balanslı şəkildə təmin olunmasına xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Bu yanaşma həm bitkiyönümlü qidalanmanın üstünlüklərindən faydalanmağa, həm də mümkün risklərin qarşısını almağa imkan verə bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu sahədə daha aydın tövsiyə və metodik göstərişlərin hazırlanması vacibdir. Bu, bitkiyönümlü qidalanmanı sağlamlıq, etik və ya ekoloji səbəblərlə seçən ailələr üçün daha təhlükəsiz və etibarlı yol xəritəsi yarada bilər.

Əli

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Smartfon istifadəçilərinin 70%-i gecə yuxusuz qalır  

Yeni araşdırmalar göstərir ki, smartfon və digər ekranlı cihazlardan istifadə gecə saatlarında yuxu keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir. Tədqiqatda 18–45 yaş arası 2 min nəfər iştirak edib və iştirakçıların təxminən 70%-i gecə saat 23:00-dan sonra ekran qarşısında vaxt keçirdiyini bildirib.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, bu davranış melatonin hormonunun istehsalını azaldır, yuxu rejimini pozur və nəticədə gün ərzində diqqət və məhsuldarlığı azaldır. Araşdırma həmçinin göstərib ki, ekran işığının azaldılması və yatmazdan 1 saat əvvəl telefonlardan uzaq durmaq yuxu keyfiyyətini xeyli yaxşılaşdırır.Ekspertlər valideynlər və gənclər üçün tövsiyə edir ki, gecə saatlarında cihazlardan istifadəni məhdudlaşdırsınlar və rahat yuxu üçün xüsusi mühit yaratsınlar....

03 Fevral 2026, 17:09

Tanınmış şairlərin 50 illik fotoları  

Görkəmli şair Seyran Səxavət sosial şəbəkə hesabında təxminən yarım əsr əvvələ aid maraqlı xatirə və foto paylaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, paylaşım 1976-cı ilə — Bakıda fəaliyyət göstərən köhnə “İnturist” otelində şair Tofiq Abdinin toy məclisinə həsr olunub. Seyran Səxavət həmin məclisdən mərhum şair Camal Yusifzadə ilə çəkilmiş fotosunu izləyicilərlə bölüşərək, ədəbi mühitin unudulmaz anlarını xatırladıb.Paylaşım sosial şəbəkə istifadəçiləri tərəfindən maraqla qarşılanıb.Əli...

03 Fevral 2026, 16:22

Yuxu qaçış zamanı zədələrin qarşısını ala bilər  

Qaçışla müntəzəm məşğul olan insanlar üçün yuxu təkcə istirahət deyil, həm də zədələrdən qorunmanın vacib şərtidir. Mütəxəssis rəyinə görə, kifayət qədər və keyfiyyətli yuxu almayan qaçışçılarda zədə riski xeyli artır.Citypost.az-ın məlumatına görə aparılan müşahidələr göstərir ki, az yatan, yuxu keyfiyyəti zəif olan və tez-tez yuxu problemləri yaşayan şəxslər digərləri ilə müqayisədə demək olar ki, iki dəfə çox zədələnir. Xüsusilə gecə tez oyanmaq, yuxuya getməkdə çətinlik çəkmək və bərpaedici yuxunun olmaması risk faktorları sayılır.Yuxu bədənin bərpası, toxumaların yenilənməsi, hormon balansının tənzimlənməsi və diqqətin qorunması üçün əsas mexanizmdir. Yuxu pozulduqda isə bu proseslər zəifləyir və məşq zamanı zədələnmə ehtimalı artır.Mütəxəssislər qaçışla məşğul...

03 Fevral 2026, 16:16

İstənməyən zəngləri necə dayandırmaq olar?  

İstənməyən və spam zənglər bu gün demək olar ki, hər telefon istifadəçisinin problemidir. Bu zənglər bəzən naməlum nömrələrdən, bəzən də dələduzluq məqsədilə edilir və gündəlik rahatlığı ciddi şəkildə pozur. Citypost.az-ın məlumatına görə mütəxəssislərin fikrincə, sadə ayarlarla bu cür zənglərin qarşısını almaq mümkündür.iPhone istifadəçiləri üçün effektiv üsullardan biri kontaktlarda olmayan nömrələri avtomatik səssizə almaqdır. Bu zaman tanınmayan zənglər birbaşa səsli mesaja yönləndirilir və istifadəçi narahat edilmir. Bu funksiya telefonun ayarlar bölməsindən aktivləşdirilə bilər.Android telefonlarda isə “Arayan kimliyi və spam qorunması” funksiyası mövcuddur. Bu xüsusiyyət şübhəli və potensial dələduz zəngləri əvvəlcədən işarələyir. Xüsusilə Samsung və Pixel modellərində bu imkan daha genişdir.Bundan əlavə,...

03 Fevral 2026, 16:14

Cəmiyyət niyə həmişə “günahkar” axtarır? – Ekspertlər izah edir

Son dövrlər cəmiyyətdə baş verən istənilən hadisə – istər sosial, istər mədəni, istərsə də siyasi proses olsun – çox vaxt eyni sualla müşayiət olunur: “Bunun günahkarı kimdir?” Mütəxəssislərin fikrincə, cəmiyyətin daim “günahkar” axtarması təsadüfi deyil və bunun sosial-psixoloji səbəbləri var.Citypost.az-ın məlumatına görə, sosioloqlar bildirirlər ki, mürəkkəb problemlərin sadə izahlarla qəbul edilməsi cəmiyyət üçün daha rahatdır. Uzunmüddətli sistemli problemləri analiz etməkdənsə, konkret bir şəxs və ya qurumu hədəf seçmək emosional boşalmanı təmin edir. Bu yanaşma isə problemin mahiyyətinə varmaqdan çox, məsuliyyəti fərdləşdirməyə xidmət edir.Psixoloqların qənaətinə görə, günahkar axtarışı eyni zamanda kollektiv məsuliyyətdən yayınma formasıdır. Belə hallarda “hamımızın payı var” düşüncəsi yerini...

03 Fevral 2026, 13:20

Dünyada ən bahalı kartof növləri...  

Gənclər arasında ən populyar yemək növlərindən biri də “kartof fri”dir. Ümumiyyətlə, dünyada ən bahalı kartof növü Fransanın Nuamurtye adasında yetişdirilir. CityPost.az  xəbər verir  ki,həmin kartofdan sezon ərzində yalnız 100 ton məhsul toplamaq mümkün olur. Məhsul may ayının son 10 günlüyündə tez-tələsik tarladan yığılır ki, xarab olmasın. Toplanmış kartofu anbarlarda üç gündən artıq  saxlamaq mümkün olmur. Məhz, bu səbəbdən xarab olmasın deyə onu tez emal prosesinə yönləndirirlər. Nuamurtye adasında yetişdirilən bu kartof qoz tamı və qabığı isə sitrus ətri verir.Fransa restoranlarında bu növ kartofdan hazırlanan qidalara müştərilər xüsusi əhəmiyyət verir. Barəsində bəhs etdiyimiz bu kartofun növü La Bonnete adlanır. Onu da...

02 Fevral 2026, 16:55