Arı pətəkləri niyə məhz altıbucaqlıdır? – Səbəbi təəccübləndirir
Maraqlı 08 Sentyabr 2026, 11:08
3987
Arıların hazırladığı pətəklərə diqqətlə baxdıqda onların niyə məhz altıbucaqlı formada qurulduğu maraq doğurur. İlk baxışdan bu, sadəcə təbiətin yaratdığı adi bir naxış kimi görünə bilər. Əslində isə pətəyin bu forması həm möhkəmlik, həm də materiala qənaət baxımından olduqca səmərəli quruluşdur.
Citypost.az-ın məlumatına əsasən , arılar balmumundan pətək hazırlayarkən mümkün qədər az materialdan istifadə etməklə mümkün qədər böyük saxlama sahəsi yaratmağa çalışırlar. Altıbucaqlı hüceyrələr bir-birinə sıx şəkildə yerləşdiyi üçün onların arasında boşluq qalmır. Beləliklə, arılar eyni miqdarda balmumu ilə daha çox bal və digər ehtiyatları saxlaya biləcək sahə əldə edirlər.
Bəs niyə hüceyrələr dairəvi deyil? Dairələr bir-birinə sıx şəkildə yerləşdirildikdə onların arasında boşluqlar yaranır. Bu isə pətəyin qurulması üçün əlavə balmumu tələb edərdi. Kvadrat hüceyrələr isə boşluq yaratmadan yan-yana yerləşə bilsə də, altıbucaqlı quruluş həm sahədən səmərəli istifadə, həm də divarların bir-birinə paylanmış şəkildə bağlanması baxımından daha əlverişli nəticə verir.Altıbucaqlı forma həmçinin çoxsaylı hüceyrələrin vahid və möhkəm struktur yaratmasına imkan verir. Hüceyrələrin divarları bir-birinə birləşərək pətəyin bütöv konstruksiya kimi dayanmasına kömək edir.
Maraqlısı budur ki, arılar bunu insanlardakı kimi riyazi hesablamalar apararaq etmir. Bu davranış onların instinktiv və təkamül nəticəsində formalaşmış quruculuq xüsusiyyətlərindən biridir. İnsanlar isə sonradan bu quruluşu riyaziyyat və mühəndislik baxımından araşdıraraq onun nə qədər səmərəli olduğunu ortaya qoyublar.Təbiətdə qarşımıza çıxan bir çox forma və quruluşun arxasında belə optimallaşdırılmış sistemlər dayanır. Arı pətəyinin altıbucaqlı hüceyrələri də bunun ən diqqətçəkən nümunələrindən biridir: minimum material, maksimum istifadə sahəsi və möhkəm konstruksiya.
Həmçinin oxuyun
Bəzən təbiətin ən sadə görünən nümunələri belə mürəkkəb mühəndislik prinsiplərini özündə daşıyır. Arı pətəyinə bir daha diqqətlə baxın — gördüyünüz sadəcə balmumu deyil, milyonlarla illik təbii seçimin formalaşdırdığı heyrətamiz bir quruluşdur.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Bəzi qoxular bizi illər əvvələ necə qaytarır?
Bəzən təzə bişmiş peçenyenin qoxusu insanı qəfil uşaqlıq illərinə aparır. Bir anlıq özümüzü nənəmizin mətbəxində hiss edir, illər əvvəl yaşadığımız hadisələri, həmin dövrün insanlarını və duyğularını sanki yenidən yaşayırıq. Maraqlıdır ki, adi bir görüntü və ya səs bizə keçmişi xatırlatsa da, bəzi qoxular daha güclü emosional təsir yarada bilir. Elmdə qoxuların keçmiş xatirələri və onlarla əlaqəli hissləri oyatması Prust effekti adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, bu hadisənin adı fransız yazıçısı Marsel Prustun əsəri ilə əlaqələndirilir. Yazıçının “İtirilmiş zamanın axtarışında” romanında çaya batırılmış madlen peçenyesinin dadı və qoxusu qəhrəmanda uşaqlıq xatirələrini canlandırır. Bu epizod sonradan müəyyən qoxuların insanı gözlənilmədən keçmişə qaytarmasını ifadə...
23 Oktyabr 2026, 11:40
Yuxularımızı niyə oyanan kimi unuduruq? – Beynimizdə baş verən maraqlı proses
Dünən gecə hansı yuxunu gördüyünüzü xatırlayırsınızmı? Bəlkə yuxuda uçurdunuz, bəlkə də rəhbəriniz pişiyə çevrilmişdi. Yuxu zamanı baş verən hadisələr bəzən son dərəcə real və canlı görünür. Ancaq səhər gözümüzü açan kimi həmin görüntülərin böyük hissəsi yaddaşımızdan silinir. Bəs hər gecə saatlarla yuxu gördüyümüz halda, onları niyə xatırlamaq bu qədər çətindir?Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, yuxular yuxu prosesinin mühüm hissələrindən biridir. İnsan yatarkən beyin fəaliyyətini tam dayandırmır. Əksinə, yuxunun müxtəlif mərhələlərində beyin aktiv şəkildə işləyir, xatirələri emal edir, emosiyaları tənzimləyir və bəzən reallıqla əlaqəsi olmayan, qəribə hadisələrdən ibarət süjetlər yaradır. Bu hadisələr yuxu zamanı inandırıcı görünə bilər, lakin oyandıqdan sonra onların ardıcıllığını...
23 Oktyabr 2026, 10:40
Yupiter Yer kürəsini asteroidlərdən necə qoruyur?
Kosmik fəza ilk baxışdan sakit və sabit görünsə də, əslində orada saysız-hesabsız qaya parçası, asteroid və kometa hərəkət edir. Bəs belə olduqda Yer kürəsinə niyə tez-tez iri göy cisimləri düşmür? Məlumata görə, bunun əsas səbəblərindən biri Günəş sisteminin ən böyük planeti olan Yupiterlə bağlıdır. Alimlərin izahına görə, bu nəhəng planet Yer üçün bir növ təbii qalxan rolunu oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, əvvəlcə onu qeyd etmək lazımdır ki, Yer kürəsinə göy cisimlərinin düşməsi nadir hadisə deyil. Məlumata görə, hər il planetimizə minlərlə kiçik göktaşı düşür. Bunların əksəriyyəti ölçüsünə görə kiçik olduğundan atmosferdə yanır, yaxud yerə çatsa da ciddi ziyan vurmur. Lakin...
22 Oktyabr 2026, 10:30
Kirpilər niyə bağçalar üçün faydalıdır?
Kirpilər təbiətin ən maraqlı və eyni zamanda ən çox sevilən canlılarından biridir. Kiçik bədənləri, tikanlarla örtülü kürkləri və gecə həyatı ilə seçilən bu heyvanlar çoxlarına yalnız şirin görünüşü ilə tanışdır. Lakin məlumata görə, kirpilərin bədən quruluşu, hissiyyatı və qidalanma xüsusiyyətləri onları təbiətdə və insanların həyət-bağçalarında əhəmiyyətli rol oynayan canlılara çevirir.Citypost.az-ın məlumatına görə, Kirpilərin bədənini örtən tikanlar onların ən diqqətçəkən xüsusiyyətidir. Orta hesabla kirpinin bədənində təxminən 7 min tikan olur. Bu tikanlar əslində keratindən ibarət bərkimiş tüklərdir. Keratin insan dırnaqları və saçlarının tərkibində də olan möhkəm zülaldır. Başqa sözlə, kirpinin tikanları qəribə görünsə də, təbiətcə adi tüklərə yaxın quruluşa malikdir, sadəcə...
22 Oktyabr 2026, 09:30
Atlara nal vurulması niyə ağrısızdır?
Atlara nal vurulması əsrlər boyu davam edən ənənələrdən biridir. Bu prosesi ilk dəfə görən insanların çoxu eyni sualı verir: toynağa çivi çalınarkən at ağrı hiss etmirmi? Kənardan baxanda toynağa metal nalın çivilərlə bərkidilməsi ağrılı və əzablı görünə bilər. Lakin məlumata görə, nal düzgün taxıldıqda atlar üçün heç bir acı yaratmır və bunun bir neçə əsaslı izahı var. Bu izahlar həm toynağın quruluşu, həm də prosesin düzgün aparılması ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki, birinci səbəb toynağın tərkibi ilə əlaqədardır. Atların toynaqları insan dırnaqları ilə eyni maddə olan keratindən hazırlanıb. Başqa sözlə, toynaq təbiətcə bizim əl və ayaq dırnaqlarımıza oxşar quruluşa malikdir....
22 Oktyabr 2026, 08:30
Karandaşların arxasındakı pozanlar niyə yaxşı silmir?
Karandaşların arxasına yerləşdirilən kiçik pozanların adi pozanlarla müqayisədə daha zəif silməsi bir çox insanın diqqətini çəkən məqamlardan biridir. Xüsusilə yazı zamanı səhvləri düzəltmək üçün istifadə edilən bu pozanlar bəzən qələmin izlərini tam təmizləyə bilmir, kağız üzərində ləkələr saxlayır və hətta vərəqin səthinə zərər verə bilir. Maraqlıdır ki, bu problemin səbəbi nə kağızın keyfiyyəti, nə də istifadəçinin pozanı düzgün işlətməməsi ola bilər. Əsas səbəb pozanın hazırlandığı material və istehsal xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki,karandaşların arxasına bərkidilən pozanlar zahirən adi pozanlara bənzəsə də, onların hazırlanmasında istifadə edilən materiallar fərqlənə bilər. Bu cür pozanlar karandaşın üzərində yerləşdirilməli, gündəlik istifadə zamanı formasını qorumalı...
21 Oktyabr 2026, 11:40
