Səhər yeməyində tez-tez etdiyimiz səhv: Hüceyrələri zədələyirik!
Qurman 20 Avqust 2026, 20:18
570
Səhər yeməyi orqanizmin gecə istirahətindən sonra maddələr mübadiləsini işə salan, günə enerjili başlamasını təmin edən ən mühüm qidalanma seansıdır. Lakin bir çox insanların tələskənlikdən, yaxud yanlış vərdişlərdən səhər süfrəsində etdiyi bəzi böyük səhvlər hüceyrə səviyyəsində ciddi zədələnmələrə yol açır. Səhər boş mədəyə qəbul edilən yanlış qidalar mədə-bağırsaq sistemini zədələməklə yanaşı, orqanizmdə xroniki iltihabi prosesləri alovlandıraraq hüceyrələrin vaxtından əvvəl qocalmasına zəmin yaradır.
Citypost.az xəbər verir ki, səhər yeməyində edilən ən böyük, yayğın səhv boş mədəyə rafinə olunmuş şəkərlə, sadə karbohidratlarla zəngin qidaların istehlak edilməsidir. Səhər şirin un məmulatları, hazır səhər dənəcikləri (xlopya), şirniyyatlar, hazır meyvə şirələri qəbul etmək qanda qlükozanın qəfil, kəskin yüksəlməsinə səbəb olur. Bu kəskin sıçrayış qarşılığında mədəaltı vəzi həddindən artıq insulin hormon ifraz etməyə məcbur qalır. Qandakı bu ani dalğalanmalar oksidləşdirici stresi artıraraq hüceyrə membranlarını, DNT strukturlarını zədələyir, hüceyrə daxilində sərbəst radikalların toplanmasını sürətləndirir.
Digər kritik səhv isə aç qarına tünd qəhvə, yaxud həddindən artıq şirin çay içmək, eyni zamanda işlənmiş ət məhsullarına (sosiska, kolbasa) üstünlük verməkdir. Boş mədəyə daxil olan kofein mədə turşuluğunu kəskin artıraraq selikli qişanı qıcıqlandırır, həzm sisteminin təbii balansını pozur. Qızardılmış emal olunmuş ətlərin tərkibindəki kimyəvi qatqılar, doymuş yağlar hüceyrələrin oksigenlə təmin olunmasını ləngidir. Protein, sağlam yağlar, lif çatışmayan bu tür səhər yeməyi günün irəliləyən saatlarında kəskin acma hissi, diqqət dağınıqlığı, xroniki yorğunluq yaradır.
Hüceyrələri qorumaq, orqanizmə real enerji vermək üçün səhər rasionu balanslı şəkildə qurulmalıdır. Süfrədə yumurta kimi keyfiyyətli zülal mənbələrinə, avokado, zeytun kimi sağlam yağlara, göyərti, xiyar, pomidor kimi lifli təzə tərəvəzlərə yer verilməlidir. Karbohidrat ehtiyacı mürəkkəb karbohidratlar, məsələn, yulaf sıyığı, tam buğda çörəyi hesabına ödənilməlidir. Səhərə bir stəkan ilıq su ilə başlamaq, yalnız qidalanmadan bir qədər sonra qəhvə içmək hüceyrə sağlamlığını qorumağın ən sadə, təsirli yoludur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Avokadonun faydaları və ondan hazırlanan 3 asan resept
Avokado müasir qidalanmada zəngin tərkibi, yüksək qida dəyəri ilə seçilən ən faydalı meyvələrdən biridir. Tərkibindəki monoyarımdoymamış yağ turşuları, xüsusən olein turşusu ürək-damar sisteminin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, pis xolesterinin səviyyəsini düşürür. A, C, E, K, B qrupu vitaminləri, kalium, lif ilə zəngin olan bu meyvə həzm sistemini tənzimləyir, toxluq hissəsini uzadır. Hüceyrələri qocalmaqdan qoruyan antioksidantlar göz sağlığını möhkəmləndirir, dərinin elastikliyini bərpa edir.Citypost.az xəbər verir ki, gündəlik rasiona avokadonu daxil etməyin ən sürətli yollarından biri klassik quakamole sousudur. Bunun üçün tam yetişmiş bir ədəd avokado çəngəllə əzilir, üzərinə narın doğranmış bir diş sarımsaq, bir neçə damcı təzə limon suyu, bir çimdik duz, qara...
18 Avqust 2026, 12:00
Yeməklərdə duz istifadəsini azaltmağın 5 sağlam alternativi
Həddindən artıq duz istifadəsi yüksək qan təzyiqi, ürək-damar xəstəlikləri, böyrək nasazlıqları kimi ciddi sağlamlıq problemlərinə yol açır. Günlük duz normasını azaltmaq orqanizmdə maye balansını tənzimləməyə, damarların yükünü yüngülləşdirməyə kömək edir. Xörəklərin dadını itirmədən duz miqdarını aşağı salmağın ən effektiv yolu müxtəlif təbii, sağlam alternativlərdən istifadə etməkdir.Citypost.az xəbər verir ki, yeməyin dadını zənginləşdirən birinci alternativ təzə limon suyu, sitrus meyvələrinin qabığıdır. Limonun tərkibindəki təbii turşuluq dil üzərindəki dad reseptorlarını stimullaşdıraraq duz əvəzedicisi rolu oynayır. Xüsusən ət, balıq, tərəvəz yeməklərinə, salatlara sıxılan təzə limon suyu xörəyə gümrahlıq, dərinlik qatır. İkinci mühüm alternativ sarımsaq, soğan tozudur. Sarımsağın tərkibindəki aromatik birləşmələr yeməyin dadını ön...
18 Avqust 2026, 11:14
Meyvələri daha uzun müddət təravətli saxlamaq üçün saxlama qaydaları
Meyvələrin uzun müddət təravətli qalması doğru saxlama şəraitindən, temperatur rejimindən doğrudan doğruya asılıdır. Məhsulların vaxtından əvvəl xarab olmasının, dadını itirməsinin başılca səbəbi onların yanlış mühitdə saxlanılması, digər maddələrin təsirinə məruz qalmasıdır. Doğru saxlama qaydalarına riayət etmək həm israfın qarşısını alır, həm də vitamin dəyərinin qorunmasını təmin edir.Meyvələri saxlayarkən diqqət yetirilməli ən vacib məqamlardan biri etilen qazı ifraz edən növləri digərlərindən ayırmaqdır. Alma, banan, armud, şaftalı kimi meyvələr yetişmə prosesində bol miqdarda etilen buraxır. Bu qaz yaxınlıqda olan digər tezxarabolan məhsulların sürətlə çürüməsinə yol açır. Bu səbəbdən etilen həssaslığı yüksək olan giləmeyvələri, sitrus meyvələrini həmin növlərdən aralı saxlamaq zəruridir.Soyuducuda saxlamaq üçün...
18 Avqust 2026, 08:34
Əti marinad edərkən sirkə tökmək düzgündür? – Ətin liflərini bərkidən yanlış
Əti bişirməzdən əvvəl yumşaltmaq və ona daha zəngin dad vermək üçün marinad etmək kulinariyada ən çox istifadə olunan üsullardan biridir. Lakin bu proses zamanı ən çox edilən və ətin keyfiyyətini kəskin şəkildə korlayan əsas yanlışlıqlardan biri marinad tərkibinə bol miqdarda sirkə və ya tünd turşuların əlavə edilməsidir. Bir çox insan sirkənin əti sürətlə yumşaltdığını düşünsə də, kulinariya mütəxəssisləri və qida kimyaçıları bildirirlər ki, tünd turşuluq əksinə ətin liflərini bərkidir, onun suyunu itirməsinə və nəticədə rezin kimi bərk alınmasına səbəb olur.Citypost.az xəbər verir ki, sirkənin tərkibindəki yüksək konsentrasiyalı asetat turşusu ət zülalları ilə reaksiyaya girdikdə zülalların denaturasiyası, yəni bərkiməsi prosesi baş...
12 Avqust 2026, 18:13
Makaronu süzəndən sonra soyuq suya tutmayın! Sousun nişastaya yapışmamasının səbəbi
Makaron bişirərkən ən çox edilən və yeməyin dadını kəskin şəkildə korlayan yanlışlıqlardan biri bişmiş makaronu süzgəcdən keçirdikdən dərhal sonra soyuq suya tutmaqdır. Bir çox insan bu üsulun makaronların bir-birinə yapışmasının qarşısını aldığını və ya bişmə prosesini saxladığını düşünsə də, kulinariya mütəxəssisləri və aşpazlar bu vərdişin böyük bir kulinariya xətası olduğunu bildirirlər. Soyuq su makaronun səthindəki təbii nişasta təbəqəsini yuyub aparır və nəticədə hazırladığınız sousun makarona tam hopmasının, onun yüzərinə yapışmasının qarşısını alır.Citypost.az xəbər verir ki, makaron bişərkən onun tərkibindəki nişasta suya çıxır və dənələrin səthində xüsusi yapışqanlıq yaradan incə bir təbəqə formalaşdırır. Məhz bu nişasta təbəqəsi sousla makaron arasında birləşdirici...
12 Avqust 2026, 15:20
Qəhvə dənələrinin qovrulma dərəcəsi: Tünd qovrulmuş kofedə kofein daha azdır?
Dünyada ən çox istifadə olunan içkilərdən biri olan qəhvənin dadı, ətri və tərkibindəki maddələrin nisbəti dənələrin qovrulma dərəcəsindən birbaşa asılıdır. Bir çox qəhvəsevərlər tünd qovrulmuş dənələrin daha kəskin dada, acılığa və tünd rəngə malik olduğuna görə onun tərkibində kofeinin də daha çox olduğunu düşünürlər. Lakin kulinariya mütəxəssislərinin tədqiqatları göstərir ki, tünd qovrulmuş qəhvədə kofein miqdarı az qovrulmuşla müqayisədə daha azdır və ya ən yaxşı halda eyni səviyyədə qalır. Acılıq kofeinin çoxluğunu deyil, qovrulma zamanı karamelləşən və yanan maddələrin dadını əks etdirir.Citypost.az xəbər verir ki, qəhvə dənələri yüksək temperaturda qovrularkən tərkibindəki su buxarlanır, dənələrin həcmi genişlənir, çəkisi yüngülləşir. Kofein molekulları isə...
12 Avqust 2026, 13:46
