Nadir Azəri: Yeganə çıxış yolu siyasi dialoq və mərhələli islahatlardır 

“Ötən həftənin sonlarına doğru, daha dəqiq desək, fevralın 28-də İsrail və ABŞ tərəfindən İran ərazisinə endirilən hava zərbələri regionda onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirdi. Bombardımanların əsas nəticəsi ondan ibarətdir ki, İranın hərbi elitasına ciddi zərbələr endirilib, komanda strukturlarında böyük boşluq yaranıb və ölkənin ali dini rəhbəri də məhv edilib. Belə bir şəraitdə əsas sual budur: bundan sonra İranı nə gözləyir? Hesab edirəm ki, mövcud vəziyyətdə İran üçün yeganə rasional yol vaxt itirmədən islahatlara başlamaq, ilkin mərhələdə xalqın dəstəkləyəcəyi keçid hökumətinin formalaşdırılması, daha sonra isə demokratik seçkilər yolu ilə yeni idarəetmə modelinin qurulmasıdır”. 

Bunu Citypost.az-a “Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsi” İctimai Birliyinin sədri, siyasi şərhçi Nadir Azəri deyib.

Onun fikrincə, əslində bir müddət əvvəl proseslərin daha sivil, sabit və daxili transformasiya yolu ilə inkişaf etməsi üçün imkanlar mövcud idi: “Xatırladım ki, yanvarda yerli internet tv-lərdən birinə verdiyim müsahibədə İranın hərbi eskalasiyadan yayınmasının mümkünlüyünü bildirmişdim. Qeyd etmişdim ki, bu yol dini rəhbərliyin tədricən geri çəkilməsi və real icra hakimiyyətinin seçki yolu ilə formalaşmış prezidentə verilməsi ilə bağlı idi. Yəni prezident postunu tutan Məsud Pezeşkian kimi legitim seçilmiş fiqurun səlahiyyətlərinin genişləndirilməsi, beynəlxalq ictimaiyyət, o cümlədən ABŞ və Israil tərəfindən irəli sürülən iddialara siyasi cavab mexanizmi yarada, mərhələli keçid prosesinə zəmin formalaşdıra bilərdi. Lakin mövcud dini-siyasi sistem qarşıdurma yolunu seçdi və nəticədə vəziyyət daha da ağırlaşdı. Hazırda Ali Rəhbər Ayətullah Əli Xameneyinin ölümündən sonra onu vəzifəsi müvəqqəti olaraq Ayətullah Əlirza Ərafiyə həvalə edilib. Lakin real mənzərə ondan ibarətdir ki, ölkə həm daxili parçalanma, həm də xarici müdaxilənin daha da artması riskləri ilə üz-üzədir. Bu isə İranın ərazi bütövlüyü və dövlət institutlarının davamlılığı baxımından ciddi təhlükə yaradır. Digər tərəfdən, mümkün yeni hava zərbələrinin davam etməsi və rəhbərliyin növbəti hədəflərə çevrilməsi ehtimalı ölkəni “başsızlıq” mərhələsinə sürükləyə bilər”.

N.Azərnin qənaətinə görə, belə bir vəziyyət yalnız İran üçün deyil, bütün region üçün təhlükəlidir: “Çünki idarəetmədə boşluq radikal qrupların fəallaşmasına, nəzarətsiz silahlı strukturların ortaya çıxmasına səbəb ola bilər. Müzakirə edilən digər ssenarilərdən biri isə İranın federallaşması ehtimalıdır. Bu halda ölkə daxilində müxtəlif etnik və regional subyektlərin daha geniş muxtariyyət əldə etməsi gündəmə gələ bilər. Nəticə etibarilə, İran qarşısında ya idarəolunan transformasiya və siyasi islahat yolu, ya da dərinləşən qarşıdurma və parçalanma riski dayanır. Mövcud şəraitdə rasional və uzunmüddətli sabitliyi təmin edən seçim yalnız siyasi dialoq və mərhələli islahatlar ola bilər”.

Həmçinin oxuyun

MÜRGÜLƏYƏNLƏRİN GÜNAHI  - Fazil Mustafa yazır

Tələbələrin fotolarını yayan şəxsi KMBİ saxladı 

Xalq artistinin həyat yoldaşı vəfat etdi

Güney Azərbaycanın taleyini düsünərkən  - Sayman Aruz YAZIR

Turan