Təyyarədə sərnişin vəfat edərsə, nə baş verir?
Maraqlı 19 Oktyabr 2026, 11:00
493
Təyyarədə uçuş zamanı sərnişinlərdən birinin vəfat etməsi və ya həyatını itirmək təhlükəsi ilə üzləşməsi aviasiyada ciddi tibbi hadisə hesab olunur. Belə vəziyyətlərdə kabin heyəti dərhal müdaxiləyə başlayır, pilotlara məlumat verilir və sərnişinin vəziyyətinə uyğun tədbirlər görülür. Lakin çoxlarının düşündüyünün əksinə olaraq, təyyarədə ölüm hadisəsinin baş verməsi uçuşun mütləq şəkildə dayandırılması və ya təyyarənin ən yaxın hava limanına enməsi demək deyil. Qərar bir sıra amillər, o cümlədən sərnişinin vəziyyəti, tibbi yardımın nəticəsi və uçuş təhlükəsizliyi nəzərə alınmaqla qəbul edilir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, belə bir hadisə baş verdikdə ilk növbədə kabin heyəti sərnişinin vəziyyətini yoxlayır və təcili tibbi müdaxiləyə başlayır. Təyyarələrdə ilkin tibbi yardım üçün nəzərdə tutulmuş avadanlıqlar, bəzi hallarda isə ürək dayanması zamanı istifadə edilən avtomatik xarici defibrilyator olur. Kabin heyətinin üzvləri müvafiq təlimlər keçdikləri üçün təcili vəziyyətdə ilkin yardım göstərə bilirlər. Bununla yanaşı, sərnişinlər arasında həkim və ya digər tibb işçisinin olub-olmadığını müəyyənləşdirmək məqsədilə elan verilməsi də mümkündür. Əgər göyərtədə tibb mütəxəssisi varsa, o, kabin heyətinə yardım edə və sərnişinin vəziyyətinin qiymətləndirilməsində iştirak edə bilər.
Tibbi müdaxilə zamanı sərnişinin huşu, nəfəsi və qan dövranı yoxlanılır, zərurət yarandıqda ürək-ağciyər reanimasiyası və digər təxirəsalınmaz tədbirlər həyata keçirilir. Lakin təyyarədə tibbi avadanlıqların və heyətin imkanları yerdəki xəstəxana şəraiti ilə eyni deyil. Buna görə də sərnişinin vəziyyəti ağır olduqda və ya əlavə tibbi yardım tələb edildikdə pilotlar məlumatlandırılır, aviaşirkətin prosedurlarına uyğun olaraq yerüstü tibbi məsləhət xidmətləri ilə əlaqə saxlanıla bilər.
Bəs sərnişinin vəziyyəti kritikdirsə, təyyarə dərhal eniş edirmi? Bu suala hər vəziyyət üçün eyni cavabı vermək mümkün deyil. Əgər sərnişinin həyatını xilas etmək üçün təcili tibbi yardımın yerüstü şəraitdə davam etdirilməsi zəruridirsə, pilotlar ən yaxın uyğun hava limanına eniş imkanını nəzərdən keçirə bilərlər. Bu zaman təkcə məsafə deyil, hava limanının imkanları, hava şəraiti, uçuşun marşrutu və digər təhlükəsizlik amilləri də nəzərə alınır. Son qərar kapitan pilot tərəfindən, mövcud məlumatlar və müvafiq prosedurlar əsasında qəbul edilir.
Digər tərəfdən, tibbi müdaxilələr nəticə vermədikdə və sərnişinin vəfat etdiyi ehtimal olunduqda belə, təyyarənin mütləq şəkildə dərhal enməsi tələb olunmur. Belə hallarda uçuşun davam etdirilməsi və ya başqa hava limanına yönləndirilməsi konkret vəziyyətdən asılıdır. Əgər təhlükəsizlik baxımından enişə ehtiyac yoxdursa və müvafiq prosedurlar buna imkan verirsə, təyyarə əvvəlcədən müəyyən edilmiş istiqamətdə hərəkətini davam etdirə bilər. Sərnişinin vəfat etməsinin rəsmən təsdiqlənməsi və sonrakı tədbirlər isə tətbiq olunan qaydalara və aidiyyəti tibbi prosedurlara uyğun həyata keçirilir.
Həmçinin oxuyun
Hadisənin digər sərnişinlərə necə çatdırılması da diqqət çəkən məqamlardandır. Kabin heyəti, adətən, vəziyyəti idarə etmək və salonda təşvişin yaranmasının qarşısını almaq üçün sakit və qısa elan verir. Məsələn, təyyarədə tibbi təcili vəziyyətin yarandığı və heyətin müvafiq tədbirlər gördüyü bildirilə bilər. Bununla belə, sərnişinin vəfat etməsi barədə məlumatın gizlədilməsi və ya mütləq şəkildə açıqlanmaması ilə bağlı bütün aviaşirkətlərə şamil edilən vahid qayda olduğunu demək düzgün olmazdı. Məlumatın kimə, nə vaxt və hansı formada verilməsi hadisənin şəraitindən, məxfilik tələblərindən və tətbiq olunan prosedurlardan asılı ola bilər.
Belə hadisələr zamanı kabin heyətinin üzərinə əlavə vəzifələr düşür. Onlar tibbi müdaxiləyə kömək etməli, digər sərnişinlərin təhlükəsizliyini təmin etməli, pilotlarla əlaqəni saxlamalı və lazım gəldikdə hadisə yerindəki vəziyyəti idarə etməlidirlər. Eyni zamanda, sərnişinin yaxınlarının məlumatlandırılması və təyyarə yerə endikdən sonra müvafiq xidmətlərin hadisəyə cəlb olunması kimi məsələlər də sonrakı mərhələdə həll edilir.
Nəticə etibarilə, təyyarədə sərnişinin vəfat etməsi ağır və həssas hadisə olsa da, bu, hər zaman uçuşun təcili dayandırılması ilə nəticələnmir. Əsas prioritet əvvəlcə sərnişinin həyatını xilas etmək üçün mümkün tibbi yardımı göstərmək, daha sonra isə uçuşun təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Təyyarənin eniş edib-etməməsi, uçuşun davam etdirilməsi və sərnişinlərə hansı məlumatın verilməsi isə hadisənin konkret şərtlərinə və aviasiya prosedurlarına uyğun müəyyənləşdirilir.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İnəklərin də sevimli dostları var: Alimlərdən maraqlı fakt
İnəklərin də özlərinə ən yaxın dost seçə bildiyini bilirdinizmi? İlk baxışdan qəribə səslənsə də, elmi müşahidələr bu heyvanların bir-biri ilə güclü sosial əlaqələr qura bildiyini göstərir. Məlum olur ki, inəklər yalnız sürü halında yaşayan heyvanlar deyil, eyni zamanda müəyyən fərdlərlə daha çox vaxt keçirməyə üstünlük verə bilirlər.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmalar göstərir ki, bəzi inəklər sürüdəki digər heyvanlarla müqayisədə müəyyən fərdlərin yanında daha çox olurlar. Onlar birlikdə vaxt keçirir, bir-birinə yaxın dayanır və sosial münasibətlərində seçicilik nümayiş etdirirlər. Bu davranışlar təsadüfi yaxınlıqdan daha mürəkkəb sosial əlaqələrin mövcud ola biləcəyini düşündürür.Alimlərin diqqətini çəkən məqamlardan biri də inəklərin tanış olduqları və daha...
19 Oktyabr 2026, 10:00
İnsan yaşlandıqca boyu niyə qısalır? Səbəblər və bunun qarşısını almağın yolları
İnsan yaşlandıqca boyunun tədricən qısalması çoxlarının diqqət yetirmədiyi, lakin sağlamlıq baxımından əhəmiyyətli ola bilən dəyişikliklərdən biridir. Bəzi insanlar illər keçdikcə əvvəlki boylarından bir neçə santimetr qısaldıqlarını, kürəklərinin əyildiyini və dik dayanmaqda çətinlik çəkdiklərini müşahidə edirlər. Bəs bu proses nə üçün baş verir? Boyun qısalması yalnız yaşlanmanın təbii nəticəsidir, yoxsa orqanizmdə müəyyən sağlamlıq problemlərinin göstəricisi də ola bilər?Citypost.az-ın məlumatına əsasən, boyun yaşla əlaqədar qısalmasının əsas səbəbləri arasında onurğada baş verən dəyişikliklər, fəqərəarası disklərin hündürlüyünün azalması, əzələlərin zəifləməsi və osteoporoz dayanır. Xüsusilə sümük əriməsi nəticəsində onurğa fəqərələrində yaranan sıxılma sınıqları boy itkisinə səbəb ola bilər. Buna görə də yaş artdıqca boyda nəzərəçarpacaq...
19 Oktyabr 2026, 09:00
Dünyanın ən qəribə 3 insan rekordu
Dünyada elə qeyri-adi insanlar var ki, onların sahib olduğu fiziki xüsusiyyətlər və bacarıqlar eşidənləri heyrətləndirir. Bəziləri bədənlərinin qeyri-adi imkanları sayəsində dünya rekordlarına imza atır, digərləri isə illərlə davam etdirdikləri vərdişlərlə diqqət mərkəzinə düşürlər. İlk baxışdan inanılmaz görünən bu rekordlar insan bədəninin fərqli xüsusiyyətlərini və insanların nələrə qadir ola biləcəyini nümayiş etdirir. Dünyanın ən geniş ağıza sahib insanlarından tutmuş dodaqlarını burnunun üzərinə qaldıra bilən şəxslərə və metrlərlə ölçülən dırnaqları ilə tanınan qadına qədər bu rekordların hər biri özünəməxsusluğu ilə seçilir.Citypost.az xəbər verir ki, dünyanın ən geniş ağzını aça bilən şəxslərdən biri britaniyalı Isaac Johnsondur. O, ağzını təxminən 11 santimetr genişliyində aça...
16 Oktyabr 2026, 11:40
Qədim dənizçilər fırtına zamanı okeana niyə çəlləklərlə zeytun yağı tökürdülər?
Dənizçilik tarixində ən maraqlı və qeyri-adi üsullardan biri qədim dənizçilərin şiddətli fırtınalar zamanı suya yağ tökməsi olub. İlk baxışdan qəribə görünən bu üsulun arxasında isə müəyyən fiziki prinsip dayanır. Dənizçilər inanırdılar ki, suyun səthinə yayılan yağ dalğaların hərəkətini zəiflədə, dənizin səthini nisbətən sakitləşdirə və gəminin böyük dalğalar qarşısında üzməsini asanlaşdıra bilər.Bəs yağ suya töküldükdə həqiqətən nə baş verir və bu üsul dənizçilərə necə kömək edə bilərdi?Citypost.az xəbər verir ki, güclü külək zamanı dənizin səthində dalğalar yaranır və küləyin təsiri artdıqca bu dalğalar böyüyərək təhlükəli vəziyyət yarada bilir. Xüsusilə dalğaların zirvələri qırıldıqda su köpüklənir, səthdə qarışıq və nizamsız hərəkətlər meydana gəlir....
16 Oktyabr 2026, 10:40
Təsadüfən kəşf edilən və dünyanı dəyişən 6 ixtira
Bəzən bəşəriyyətin həyatını dəyişən ən böyük kəşflər uzun illər davam edən araşdırmaların deyil, sadə bir səhvin, gözlənilməz hadisənin və ya təsadüfi müşahidənin nəticəsi olur. Mikrodalğalı sobadan penisilinə, yapışqan qeydlərdən rentgen şüalarına qədər bir çox mühüm ixtiranın arxasında maraqlı hekayələr dayanır.1. Mikrodalğalı soba — cibdə əriyən şokoladAmerikalı mühəndis Persi Spenser radar avadanlıqları üzərində işləyərkən gözlənilməz hadisə ilə qarşılaşıb. O, mikrodalğalar yaradan cihazın yaxınlığında olarkən cibindəki şokoladın əridiyini görüb. Bu hadisə onda mikrodalğaların qidaları qızdırmaq üçün istifadə edilə biləcəyi fikrini yaradıb. Aparılan təcrübələr nəticəsində mikrodalğalı soba texnologiyasının inkişafına yol açılıb. Beləliklə, təsadüfi müşahidə sonradan milyonlarla insanın mətbəxində yer alan cihazın yaranmasına töhfə...
15 Oktyabr 2026, 11:00
Gözünüzün önündəki əşyanı saatlarla niyə tapa bilmirsiniz? Beynimizin maraqlı oyunu
Heç axtardığınız əşyanın gözünüzün qarşısında olduğu halda onu uzun müddət tapa bilmədiyiniz vəziyyətlə qarşılaşmısınızmı? Məsələn, telefonunuzu, açarınızı və ya eynəyinizi evin hər tərəfində axtarırsınız, amma bir neçə dəqiqə sonra həmin əşyanın elə qarşınızda olduğunu görürsünüz. Hətta bəzən yanınızdakı biri əşyanın yerini göstərdikdə onun orada necə olduğunu anlamırsınız. İlk baxışdan qəribə görünən bu hadisənin arxasında beynimizin diqqəti idarəetmə xüsusiyyətləri dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, İnsan beyni ətraf mühitdən hər an böyük həcmdə vizual məlumat qəbul edir. Lakin gördüyümüz hər şeyi eyni dərəcədə emal etmirik. Diqqətimiz müəyyən məqsədə, axtardığımız əşyanın formasına, rənginə və ya yerləşə biləcəyi yerə yönəldikdə digər məlumatlar ikinci plana keçə bilər....
15 Oktyabr 2026, 10:00
