Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Pərvanə Vəliyeva: Heydər Əliyevin siyasi qayıdışı mühüm dəyişikliklərə yol açdı

Siyasət 03 Oktyabr 2026, 11:19

631

3 oktyabr 1993-cü ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi Azərbaycanın müasir tarixində dönüş nöqtəsi olmaqla, həm də mühüm və yaddaqalan hadisələrdən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin prezident seçilməsi Azərbaycanın müstəqilliyini yenicə bərpa etdiyi, ölkənin ciddi siyasi, sosial və iqtisadi çətinliklərlə üzləşdiyi bir dövrə təsadüf edirdi. 1993-cü ilin may-iyun aylarında siyasi böhran daha da dərinləşmiş, ölkədə sabitliyin qorunması və dövlət müstəqilliyinin gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar yaranmışdı. Həmin dövr vətəndaş müharibəsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsinin mövcud olduğu mürəkkəb bir mərhələ idi.

Bu sözləri Milli Məclisin deputatı Pərvanə Vəliyeva Citypost.az  saytına açıqlamasında bildirib.

Deputatın sözlərinə görə, 1991-1993-cü illərdə hadisələri düzgün qiymətləndirə bilməyən həmin dövrün iqtidarı xalq qarşısında gündən-günə nüfuzunu itirir, baş vermiş proseslərdən düzgün nəticə çıxara bilmirdi. Belə bir vəziyyətdən çıxış yolunu axtaran Azərbaycanın xalqı xilasını yalnız Heydər Əliyevin simasında görürdü. Həmin gün ölkədə keçirilmiş ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Belə bir şəraitdə Heydər Əliyevin siyasi proseslərə qayıdışı Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm dəyişikliklərin əsasını qoydu. Bu hadisə ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı olmaqla yanaşı, müstəqil dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi və dövlət idarəçiliyinin yeni əsaslar üzərində qurulması baxımından mühüm mərhələ hesab olunur.1993-cü il iyun ayının 15-də Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. İyunun 24-dən etibarən isə o, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başladı. Bu mərhələ sonrakı siyasi proseslərin və dövlət quruculuğu istiqamətində həyata keçiriləcək tədbirlərin mühüm başlanğıcı oldu.

Onun sözlərinə görə , 1993-cü il oktyabr ayının 3-də Azərbaycanda prezident seçkiləri ilə əlaqədar keçirilən ümumxalq səsverməsinin nəticələrinə əsasən Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməklə, onun ölkənin ali dövlət vəzifəsinə seçilməsi hüquqi-siyasi baxımdan rəsmiləşdi. Bu seçki həm də Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişafında yeni mərhələnin başlanması idi. Həmin dövrdən etibarən müstəqil dövlət quruculuğu, dövlət təhlükəsizliyinin təmin olunması, ərazi bütövlüyünün müdafiəsi, iqtisadiyyatın bərpası, demokratik inkişaf, Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi və dünya birliyinə inteqrasiyası dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.Heydər Əliyevin prezidentliyi dövrünün əsas istiqamətlərindən biri dövlət idarəçiliyinin və dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi idi. 1993-cü ildən sonra ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması, hüquq və qanunçuluğun möhkəmləndirilməsi, dövlət strukturunun qorunması və idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində addımlar atıldı, qanunçuluğun və hüquqi qaydaların möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş tədbirlər həyata keçirilməyə başladı.1993-cü ildən sonrakı mərhələ həm də Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi institusional inkişafının sürətləndiyi bir dövr olmuşdur. Dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi, milli maraqların dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilməsi və ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin gücləndirilməsi bu mərhələnin mühüm xüsusiyyətləri sırasında idi.

P. Vəliyeva əlavə edib ki, 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan iqtisadiyyatı ciddi problemlərlə qarşılaşmışdı. Müstəqilliyin ilk illərinin mürəkkəb siyasi və iqtisadi şəraitində dövlətin qarşısında iqtisadi sabitliyin təmin edilməsi və gələcək inkişaf üçün möhkəm baza yaradılması vəzifəsi dayanırdı. Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə iqtisadi siyasətin əsas istiqamətlərindən biri Azərbaycanın təbii resurslarından səmərəli istifadə etməklə ölkənin iqtisadi potensialının artırılması və xarici investisiyaların cəlb edilməsi idi. Sonrakı illərdə həyata keçirilən enerji strategiyası Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsində mühüm rol oynadı. Bu siyasətin əsas elementlərindən biri Azərbaycanın dünya iqtisadi sisteminə daha sıx inteqrasiyasının təmin edilməsi idi.1993-cü ildən etibarən Azərbaycanın xarici siyasətində də yeni mərhələ başladı. Ölkənin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi, müxtəlif dövlətlərlə diplomatik və siyasi əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, Azərbaycanın milli maraqlarının beynəlxalq təşkilatlarda müdafiəsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən oldu.Həmçinin, Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin qurulması və dünya birliyinə inteqrasiyanın dövlət strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri idi. Bu dövrdə Azərbaycan özünün müstəqil xarici siyasət kursunu formalaşdırmağa və beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlət kimi mövqeyini möhkəmləndirməyə başladı.1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri oldu. Konstitusiya müstəqil Azərbaycan dövlətinin hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirərək dövlət hakimiyyətinin təşkilinin əsas prinsiplərini təsbit etdi. Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasında milli birlik xüsusi yer tuturdu. Azərbaycan xalqının tarixi-mədəni irsinin qorunması, milli dəyərlərin dövlət siyasətində əks etdirilməsi və dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyinin gücləndirilməsi bu istiqamətin mühüm elementləri idi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin formalaşdırdığı və inkişaf etdirdiyi azərbaycançılıq ideyası Azərbaycanın müasir milli dövlətçilik fəlsəfəsinin əsas istiqamətlərindən biri idi. 

Millət vəkili vurğulayıb ki, 3 oktyabr 1993-cü il tarixi Azərbaycanın müstəqillik tarixində mühüm siyasi mərhələnin başlanğıcı kimi yadda qalmışdır. Bu tarixdən sonra müstəqil dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsi, dövlət institutlarının inkişaf etdirilməsi, hüquqi dövlət quruculuğunun sürətləndirilməsi, iqtisadiyyatın bərpası və inkişafı, Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi, milli birlik və azərbaycançılıq ideyasının möhkəmləndirilməsi ölkənin qarşısında duran prioritet məsələlər idi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursu dövlət müstəqilliyimizin qorunub saxlanılması və möhkəmləndirilməsi, Azərbaycanın beynəlxalq imicinin yüksəldilməsi kimi mühüm məsələlərdə uğurla sınaqdan çıxmışdır.Ümummilli Lider Heydər Əliyev qısa müddətdə ölkəyə investisiya axınını stimullaşdıran müasir innovativ inkişaf modelinin gerçəkləşdirilməsinə nail olmuşdur. Bu model sahibkarlığa, sərbəst rəqabətə yol açan sosialyönümlü mahiyyət daşıyan iqtisadiyyat modeli idi.

P. Vəliyeva qeyd edib ki, Qərbə inteqrasiya yolunu tutan Ulu Öndər Heydər Əliyev ən çətin anlarda belə yenilməz siyasi iradə nümayiş etdirdi, milli dövlətçiliyin, milli mənafelərin ifadəçisi kimi antiazərbaycan, antimilli qüvvələrin qarşısında sipərə çevrilmiş, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərinin çəkilişi məhz bu böyük insanın iradəsi və qətiyyətli mövqeyinin, uzaqgörənliyinin nəticəsi kimi reallığa çevrilmişdir.Ulu Öndər Heydər Əliyevin neft strategiyasının təcəssümü olan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın dünya iqtisadi sistemindəki yerini müəyyənləşdirmişdir. 1994-cü ilin sentyabr ayının 20-də dünyanın 8 ölkəsinin 13 neft şirkəti ilə bağlanmış “Əsrin müqaviləsi” sonrakı illərdə daha 19 ölkənin 41 neft şirkəti ilə 26 müqavilənin imzalanmasına yol açmış, 1997-ci ildə Azərbaycan nefti Bakı-Novorossiysk neft kəməri ilə, 1999-cu ildə isə Bakı-Supsa neft kəməri ilə dünya bazarına çıxarılmışdır.Beləliklə, Heydər Əliyevin 1993-2003-cü illərdəki fəaliyyəti Azərbaycan dövlətçiliyi tarixinin mühüm mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Millətin məhəbbətini qazanmış Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının yaddaşında qurucu və xilaskar dövlət xadimi kimi əbədi olaraq yaşayacaqdır. 

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Rövşən Muradov: “3 oktyabr Heydər Əliyevin dövlətçilik yolunun başlanğıcıdır”

3 oktyabr 1993-cü ili yalnız Azərbaycan Respublikasında keçirilmiş prezident seçkilərinin tarixi kimi oxumaq həmin günün siyasi məzmununu daraltmış olardı. Çünki tarixdə bəzi seçkilərin əhəmiyyəti onların nəticəsindən daha çox sonrakı dövlət idarəçiliyində yaratdığı dəyişikliklə ölçülür. Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsindən sonra başlanmış mərhələ də dövlət hakimiyyətinin konsolidasiyası, siyasi sabitliyin təmin olunması və uzunmüddətli inkişaf mexanizmlərinin qurulması baxımından bu xüsusiyyəti daşıyır. Rəsmi mənbə 3 oktyabr 1993-cü ildə onun ümumxalq səsverməsi nəticəsində Prezident seçildiyini təsdiqləyir.Bu sözləri Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib.Rövşən Muradovun sözlərinə görə, 1993-cü ilin əsas siyasi problemi Azərbaycanın hansı sürətlə inkişaf edəcəyi məsələsindən əvvəl, dövlətin öz idarəetmə...

03 Oktyabr 2026, 10:07

İlham Əliyev: Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıtması xalqın tələbi idi 

Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıtması xalqın tələbi idi.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VIII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib."Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması, yenə də deyirəm, xalqın tələbi idi. Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıtması xalqın tələbi idi", - dövlət başçısı deyib.

02 Oktyabr 2026, 10:53

Prezident: “Zəfərdən sonra bir gün belə istirahət etmədik”

Bizim şanlı Zəfərimizdən sonra fəaliyyətimiz ərazi bütövlüyümüzün tam bərpasına istiqamətləndirilmişdi.Citypost.az xəbər verir ki, bu fikri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VIII Qurultayında çıxışı zamanı söyləyib.Dövlətimizin başçısı qeyd edib ki, bir gün belə ara vermədik, bu şərəfli missiyamızın həyata keçirilməsində bir gün də istirahət etmədik. Nəticə etibarilə İkinci Qarabağ müharibəsindən antiterror əməliyyatına qədər olan dövr ərzində biz bir neçə cəbhədə fəaliyyət göstərmişik....

02 Oktyabr 2026, 10:42

İlham Əliyev: “Ermənistanın Azərbaycana qarşı iddiaları unudulmayacaq”

Bütün günahları əvvəlki Ermənistan rəhbərliyinin üstünə yıxmaq da olmaz. Halbuki əvvəlki Ermənistan rəhbərləri, onların hamısı hərbi cinayətkarlardır və öz cəzalarını çəkməlidirlər.Citypost.az xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VIII Qurultayında çıxışı zamanı söyləyib."Bugünkü Ermənistan iqtidarı bizə qarşı ərazi iddiaları ilə çıxış edirdi, Azərbaycan xalqını təhqir etməyə çalışırdı, yersiz və mədəniyyətsiz açıqlamalarla Azərbaycan xalqının heysiyyətinə toxunurdu", - deyən dövlət başçısı bildirib ki, bütün bunlar heç vaxt unudulmayacaq....

02 Oktyabr 2026, 10:40

İlham Əliyev: “Bu, ərazi bütövlüyümüz bərpa olunandan sonrakı ilk qurultaydır”

Qurultay ilk dəfədir Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edəndən sonra keçirilir.Citypost.az xəbər verir ki, bunu Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Sədri, Prezident İlham Əliyev YAP-ın VIII Qurultayında çıxışı zamanı deyib.Dövlət başçısı VII qurultayın da o vaxt üçün yeni mühitdə keçirildiyini xatırladıb:"Çünki o şanlı Zəfərimizdən cəmi bir neçə ay keçmişdir və bütün dünya bizim Zəfərimizdən danışırdı. Azərbaycan özü təkbaşına həm işğala son qoymuşdur, eyni zamanda, bölgədə yeni reallıqlar yaratmışdır. O vaxtdan - İkinci Qarabağ müharibəsindəki Zəfərimizdən bu günə qədər bu reallıqlar bütün dünya tərəfindən qəbul edilir"....

02 Oktyabr 2026, 10:38

Hikmət Hacıyev: “Ermənistan cəmiyyətini sülhə hazırlamalıdır”

Azərbaycan Ermənistan hökumətini öz cəmiyyətinin sülhə hazırlanması istiqamətində fəal şəkildə işləməyə çağırır.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda keçirilən CAMCA 2026 Regional Forumunda bildirib.

02 Oktyabr 2026, 09:50