Uşaqlarda görmə zəifliyi niyə artır?
Tibb 02 Aprel 2026, 09:18
312
Uşaqlarda eynək nömrəsinin ildən-ilə artması valideynləri ən çox narahat edən məsələlərdən biridir. Bu vəziyyətin bir neçə əsas səbəbi var və vaxtında düzgün yanaşma görmə zəifliyinin sürətini azaltmağa kömək edə bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, İlk növbədə, görmə zəifliyində genetik faktor mühüm rol oynayır. Əgər ailədə miopiya (uzağı zəif görmə) və ya hipermetropiya (yaxını zəif görmə) kimi problemlər varsa, bu uşaqlarda daha erkən yaşlarda, adətən 3 yaşdan etibarən özünü göstərə bilər.
Miopiya (uzağı zəif görmə) adətən 8–14 yaş aralığında daha çox nəzərə çarpır və bu dövrdə eynək ehtiyacı artır. Bu, uşağın gözünün böyüməsi ilə əlaqədardır. Göz 18 yaşa qədər inkişaf etdikcə, mövcud refraksiya qüsurları da dəyişə bilər.
Vaxtında korreksiya edilməyən görmə problemi isə daha ciddi fəsadlara yol aça bilər. Məsələn, ambliopiya (göz tənbəlliyi) və çəplik yarana bilər. Bu hallarda bir göz daha zəif işləyir və düzgün müalicə olunmadıqda görmə itkisi qalıcı ola bilər.
Digər mühüm faktor isə uşağın gündəlik vərdişləridir. Uzun müddət yaxın məsafədən oxuma, telefon və planşet istifadəsi göz əzələlərinə yük yaradır və xüsusilə yaxın məsafəyə fokuslanan sistemin həddindən artıq işləməsinə səbəb ola bilər. Bu da zamanla miopiyanın artmasına təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər uşaqlarda görmə sağlamlığını qorumaq üçün mütəmadi göz müayinəsini – adətən hər 6 ayda bir – tövsiyə edirlər. Eynək nömrələri də bu müayinələrə əsasən yenilənməlidir.
Profilaktika üçün isə sadə qaydalar önəmlidir: ekran vaxtını məhdudlaşdırmaq, açıq havada daha çox vaxt keçirmək və gözləri uzun müddət fasiləsiz yaxın işə məruz qoymamaq. Bu, görmə zəifliyinin sürətini azaltmağa kömək edir.
Nəticə olaraq, uşaqlarda görmə zəifliyi tək bir səbəbdən deyil, genetik və həyat tərzi faktorlarının birgə təsiri ilə inkişaf edir və erkən müdaxilə burada çox vacib rol oynayır.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Alzheimer xəstəliyindən qorunma və erkən profilaktika
Alzheimer xəstəliyi beynin yaddaş, düşünmə və davranış funksiyalarını tədricən pozan neyrodegenerativ xəstəlikdir. Xəstəlik iki əsas formada müşahidə olunur: erkən başlanğıclı (çox zaman genetik mənşəli) və gec başlanğıclı (yaş və həyat tərzi ilə əlaqəli). Erkən başlanğıclı forma nisbətən nadir olsa da, ailəvi keçid riski daha yüksəkdir.Citypost.az-ın məlumatına görə, gec başlanğıclı Alzheimerdə əsas patoloji mexanizm beynin neyron hüceyrələrinin zədələnməsi və tədricən məhv olmasıdır. Bu proses nəticəsində sinaps əlaqələri zəifləyir, yaddaş və idrak funksiyalarında geriləmə baş verir. Eyni zamanda beyin damar sistemindəki pozğunluqlar, xroniki iltihab və metabolik risk faktorları xəstəliyin inkişafını sürətləndirə bilər.Müasir tibbdə Alzheimer xəstəliyinin tam müalicəsi mövcud deyil. Lakin erkən diaqnostika...
02 Aprel 2026, 11:48
Bir həftəlik məzuniyyət sağlamlığa faydalıdır və stresi azaldır
Yeni araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm səyahət və qısa müddətli istirahətlər ürək-damar sağlamlığını yaxşılaşdırır, stress səviyyəsini azaldır və ümumi məhsuldarlığı artırır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, səyahət yalnız istirahət və xatirələrlə məhdudlaşmır, həm də insanın sosial əlaqələrini gücləndirir, öyrənmə qabiliyyətini artırır və fiziki sağlamlığa müsbət təsir göstərir.Tədqiqat çərçivəsində kruiz səfərinə qatılan tələbələr müşahidə olunub. İştirakçılar ürək döyüntüsü, hərəkət və fiziki aktivliyi izləyən ağıllı cihazlardan istifadə ediblər, həmçinin gündəlik fəaliyyətlərini saatlıq qeydlərlə sənədləşdiriblər. Toplanan məlumatlar hərəkət dinamikası ilə ürək-damar göstəriciləri arasında əlaqəni təhlil etməyə imkan verib.Araşdırma stressin idrak aktivləşmə nəzəriyyəsinə əsaslanır. Bu yanaşmaya görə, orqanizmin stressə reaksiyası insanın çətinliklərin öhdəsindən gəlmə...
01 Aprel 2026, 14:25
Depressiya Alzheimer riskini 5 dəfə artırır
Yeni araşdırmalar depressiyanın demensiya riskinə ciddi təsir etdiyini göstərir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, depressiya keçirmiş şəxslərdə ümumi demensiya riski iki dəfədən çox artır, Alzheimer xəstəliyinə tutulma ehtimalı isə təxminən beş dəfə yüksəlir. Eyni zamanda, damar mənşəli demensiya riskində də təxminən 1,9 dəfə artım müşahidə olunur.Tədqiqatlar 50 yaşdan yuxarı, ilkin mərhələdə demensiya diaqnozu olmayan böyük bir əhali qrupunun uzunmüddətli izlənilməsi əsasında aparılıb. Depressiya diaqnozu olan minlərlə insan, eyni yaş və cins qruplarından seçilmiş nəzarət qrupu ilə müqayisə edilib.İzləmə müddəti ərzində yüzlərlə insanda demensiya inkişaf etdiyi qeydə alınıb və orta diaqnoz yaşı 70-lərin sonuna təsadüf edib. Xüsusilə 60 yaşdan...
01 Aprel 2026, 11:20
Gündəlik 3 sadə vərdiş ürək tutması və insult riskini azalda bilər
Son araşdırma gündəlik həyat tərzində edilən kiçik dəyişikliklərin ürək-damar sağlamlığına ciddi təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur. Xüsusilə yuxu, qidalanma və fiziki aktivlik sahəsində edilən kiçik əlavələr ürək tutması, insult və ürək çatışmazlığı kimi ağır xəstəliklərin riskini azalda bilər.Citypost.az xəbər verir ki, Mütəxəssislərin qənaətinə görə, 53 mindən çox iştirakçının məlumatları təhlil edilib. Orta yaşı 63 olan iştirakçılar üzərində aparılan müşahidələr göstərib ki, gündə cəmi 11 dəqiqə əlavə yuxu, 4,5 dəqiqə orta və ya yüksək intensivlikli fiziki aktivlik və əlavə dörddəbir stəkan tərəvəz qəbulu ürək-damar xəstəlikləri riskini təxminən 10 faiz azaldır.Araşdırma həmçinin göstərir ki, ideal həyat tərzi göstəricilərinə yaxınlaşan insanlarda — yəni...
31 Mart 2026, 12:34
Eyni yeməkləri təkrarlamaq arıqlamağa kömək edə bilər
Yeni araşdırma göstərir ki, gündəlik qidalanmada oxşar yeməklərin təkrarlanması və kalori qəbulunun sabit saxlanılması arıqlama prosesini daha effektiv edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, qida rasionunun çox dəyişkən olması əksinə çəki itirməni zəiflədə bilər. Sabit kalori qəbulu və müəyyən “sabit menyu” ilə qidalanan şəxslər daha yaxşı nəticə əldə ediblər.Araşdırmada həmçinin qeyd olunur ki, qida gündəliyinin aparılması insanları daha şüurlu qidalanmağa təşviq edir, impulsiv yemə davranışlarını azaldır.Mütəxəssislər arıqlamaq istəyənlərə az sayda sabit yemək seçimi ilə qidalanma, lakin qidaları qruplar daxilində dəyişməyi tövsiyə edirlər. Əsas məqsəd kalori balansını qorumaq və davamlı vərdiş yaratmaqdır.Əli...
31 Mart 2026, 08:39
Zehni aktiv oturaq fəaliyyətlər demensiya riskini azalda bilər
Zehni aktivliklə müşayiət olunan oturaq həyat tərzinin demensiyanın qarşısının alınmasında mühüm rol oynaya biləcəyi bildirilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, bütün oturaq fəaliyyətlər beyin sağlamlığına eyni təsir göstərmir.Araşdırmalar göstərir ki, kitab oxumaq, kompüterdə işləmək və ya müxtəlif məntiq tapşırıqları ilə məşğul olmaq kimi fəaliyyətlər – hərçənd fiziki baxımdan passiv hesab olunsa da – beyin funksiyalarının qorunmasına kömək edir və demensiya riskini azaldır. Əksinə, uzun müddət televiziya izləmək kimi passiv oturaq vərdişlər idrak qabiliyyətinin zəifləməsi ilə əlaqələndirilir.Mütəxəssislər qeyd edir ki, burada əsas amil fəaliyyət zamanı beynin nə dərəcədə aktiv işləməsidir. Yəni, insan uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalsa belə, əgər bu müddətdə...
30 Mart 2026, 13:45
