Dağınıq skleroz (MS): xəstəliyə müasir tibbi baxış
Tibb 14 Aprel 2026, 17:22
465
Dağınıq skleroz (Multiple Sclerosis – MS) mərkəzi sinir sistemini zədələyən, xroniki autoimmun xarakterli ciddi nevroloji xəstəlikdir. Bu xəstəlik beyin və onurğa beynində sinir liflərini əhatə edən mielin qişasının zədələnməsi nəticəsində yaranır və nəticədə sinir impulslarının ötürülməsi pozulur.
Citypost.az-ın məlumatına görə, MS xəstəliyinin gedişi fərqli formalarda ola bilər və simptomlar xəstədən-xəstəyə dəyişir. Ən çox rast gəlinən əlamətlərə görmə pozğunluğu, əzələ zəifliyi, keyimə, balans və koordinasiya problemləri, yorğunluq və bəzi hallarda hərəkət məhdudluğu daxildir.
Müasir tibbdə MS-in tam sağaldılması hələlik mümkün hesab edilmir. Lakin xəstəliyin gedişini yavaşlatmaq, tutmaları azaltmaq və həyat keyfiyyətini yüksəltmək üçün effektiv müalicə üsulları mövcuddur. Bu müalicələrə immun sistemini tənzimləyən preparatlar, simptomatik terapiya və reabilitasiya proqramları daxildir.
Bəzi tamamlayıcı yanaşmalar – düzgün qidalanma, fiziki aktivlik, vitamin D dəstəyi və reabilitasiya – xəstənin ümumi vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər. Lakin bu üsullar əsas müalicəni əvəz etmir və yalnız həkim nəzarəti ilə tətbiq olunmalıdır.
MS xəstəliyində ən vacib məqam erkən diaqnoz və düzgün, elmi əsaslı müalicə planıdır. Müasir tibb sayəsində bir çox xəstə aktiv həyatını davam etdirə bilir və xəstəliyin gedişi nəzarətdə saxlanıla bilir.
Həmçinin oxuyun
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mədə dərmanlarının uzunmüddətli istifadəsi təhlükəlidirmi?
Mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunan dərmanların bir qismi uzunmüddətli qəbul üçün nəzərdə tutulsa da, bu proses mütləq həkim nəzarəti altında aparılmalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, xüsusilə mədə turşusunun azalmasına yönəlmiş proton pompa inhibitorları (məsələn, pantoprazol, lansoprazol, omeprazol və s.) geniş yayılmış preparatlardandır. Bu dərmanlar qastrit, reflüks və mədə xorası kimi xəstəliklərdə effektiv təsir göstərir.Lakin nəzarətsiz və uzun müddət istifadəsi bəzi yan təsirlərə səbəb ola bilər. Araşdırmalara əsasən, uzunmüddətli qəbul zamanı:B12 vitamini, maqnezium və dəmir kimi mineral çatışmazlıqları yarana bilərBağırsaq infeksiyalarına meyillilik arta bilərSümük sıxlığında azalma (osteoporoz riski) müşahidə oluna bilərBəzi hallarda mədə selikli qişasında dəyişikliklər və polip əmələgəlmə riski arta bilərBuna...
14 Aprel 2026, 12:18
Qadın və kişilərdə immun sisteminin yaşlanması fərqli şəkildə dəyişir
Yeni aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, yaşlanma prosesi qadın və kişilərin immun sisteminə fərqli şəkildə təsir edir və qadınlarda bu dəyişikliklər daha kəskin xarakter daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, uzun illərdir məlumdur ki, immun reaksiyalar cinslər arasında fərqlənir: kişilər infeksiyalara və bəzi xərçəng növlərinə daha həssas olur, qadınlar isə daha güclü immun cavab formalaşdırır və peyvəndlərə daha yaxşı reaksiya verirlər. Bununla yanaşı, qadınlarda immun sisteminin həddindən artıq aktivliyi autoimmun xəstəliklərin daha çox görülməsinə səbəb olur və bu xəstəliklərin təxminən 80 faizi qadınlarda müşahidə edilir.Yeni məlumatlar göstərir ki, yaş artdıqca qadınların immun sistemində daha ciddi dəyişikliklər baş verir. Xüsusilə iltihabi prosesləri gücləndirən...
13 Aprel 2026, 11:51
Alzheimerə yanaşmada yeni istiqamət: çoxşaxəli müalicə vacib sayılır
Alzheimer xəstəliyinə yanaşmanın dəyişdirilməsinin vacibliyi vurğulanır və bu xəstəliyin tək bir səbəblə deyil, bir neçə bioloji prosesin birlikdə təsiri ilə yarandığı bildirilir.Citypost.az-ın verdiyi məlumatlara görə, Alzheimer mürəkkəb bir xəstəlikdir və onun inkişafında amiloid-beta zülalının toplanması, Tau zülalının yaratdığı zədələnmələr, genetik meyillilik, yaşlanma prosesi və ümumi sağlamlıq vəziyyəti kimi bir çox faktor rol oynayır. Bu səbəbdən yalnız bir mexanizmə yönəlmiş müalicələrin indiyədək məhdud nəticə verdiyi qeyd olunur.Son yanaşmalarda amiloid-beta ilə yanaşı Tau zülalının da neyronların zədələnməsində mühüm rol oynadığı qəbul edilir və hər iki prosesin eyni vaxtda hədəflənməsinin daha effektiv ola biləcəyi bildirilir.Genetik faktorların da xəstəliyin yaranmasında əhəmiyyətli rol oynadığı, xüsusilə...
13 Aprel 2026, 09:55
Ana südü ilə qidalandırma uzunmüddətli çəkidə azalma ilə əlaqələndirilir
Yeni elmi araşdırmaya görə, ana südü ilə qidalandırma qadınların uzunmüddətli çəki göstəricilərinə müsbət təsir göstərə bilər. Tədqiqat nəticələri göstərir ki, ən azı üç ay ana südü verən qadınlar həyatlarının sonrakı dövrlərində orta hesabla 6,5 kiloqrama qədər daha az çəki artımı ilə üzləşirlər.Citypost.az-ın məlumatına görə, əvvəlki araşdırmalar əsasən doğuşdan sonrakı bir-iki il ərzində baş verən dəyişiklikləri araşdırdığı halda, bu yeni tədqiqat qadınların vəziyyətini onilliklər boyunca, hətta 50 ilə qədər izləyib. Məqsəd həm də ana sağlamlığı və ürək-damar risk faktorları ilə bağlı daha geniş nəticələr əldə etmək olub.Araşdırmada 170 mindən çox norveçli qadının məlumatları təhlil edilib. Nəticələrə görə, hamiləlikdən əvvəl artıq çəkili...
10 Aprel 2026, 17:31
Ağdərədə ilk dəfə portativ stomatoloji qurğu tətbiq edilib
Səhiyyə Nazirliyi Ağdərədə "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində aprelin 10-da ilk dəfə portativ stomatoloji qurğu tətbiq edib.Bu barədə Citypost.az-a Səhiyyə Nazirliyindən məlumat verilib.Bildirilib ki, tibdə inqilabi yenilik sayılan BPR Swiss-in SMART-PORT portativ stomatoloji qurğusu məktəblərdə, qocalar evlərində və səyyar müayinələrdə yüksək keyfiyyətli stomatoloji xidmət göstərməklə vətəndaşların klinikaya getmək ehtiyacını azaldır və müalicəyə çıxışı daha da asanlaşdırır. SMART-PORT-un fasiləsiz işləmə xüsusiyyəti, tez quraşdırılması və çoxfunksiyalı alətləri (mikromotor, skaler, üçfunksiyalı şpris) müalicə imkanlarını genişləndirir.Məlumata görə, Ağdərə sakinləri səyyar şəraitdə bu portativ qurğu vasitəsilə tam stomatoloji xidmət alıblar. Tam avtonom iş rejimi və fasiləsiz işləmə imkanı sayəsində müalicələr daha sürətli və rahat aparılıb, vətəndaşların...
10 Aprel 2026, 16:00
Sauna seansları ağ qan hüceyrələrini artıraraq immun müdafiəni gücləndirə bilər
Yeni tədqiqatlara əsasən, sauna qəbulunun qısa müddətli olaraq qanda ağ qan hüceyrələrinin səviyyəsini artırdığı müəyyən edilib. Ağ qan hüceyrələri orqanizmi infeksiyalardan və xəstəliklərdən qoruyan əsas müdafiə mexanizmlərindən biridir.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmada iştirak edən şəxslər 30 dəqiqə sauna seansında olub və seansın ortasında qısa müddətli soyuq duş qəbul ediblər. Nəticədə qanda dövr edən bütün növ ağ qan hüceyrələrinin sayında artım müşahidə olunub. Neutrofillər və limfositlər kimi əsas immun hüceyrələri isə sauna seansından təxminən 30 dəqiqə sonra ilkin səviyyəyə qayıdıb.Müşahidələr göstərir ki, sauna zamanı ağ qan hüceyrələri toxumalardan qan dövranına keçərək orqanizmin müdafiə sistemini müvəqqəti olaraq gücləndirir və daha sonra yenidən...
10 Aprel 2026, 11:24
