Alzheimerə yanaşmada yeni istiqamət: çoxşaxəli müalicə vacib sayılır
Tibb 13 Aprel 2026, 09:55
388
Alzheimer xəstəliyinə yanaşmanın dəyişdirilməsinin vacibliyi vurğulanır və bu xəstəliyin tək bir səbəblə deyil, bir neçə bioloji prosesin birlikdə təsiri ilə yarandığı bildirilir.
Citypost.az-ın verdiyi məlumatlara görə, Alzheimer mürəkkəb bir xəstəlikdir və onun inkişafında amiloid-beta zülalının toplanması, Tau zülalının yaratdığı zədələnmələr, genetik meyillilik, yaşlanma prosesi və ümumi sağlamlıq vəziyyəti kimi bir çox faktor rol oynayır. Bu səbəbdən yalnız bir mexanizmə yönəlmiş müalicələrin indiyədək məhdud nəticə verdiyi qeyd olunur.
Son yanaşmalarda amiloid-beta ilə yanaşı Tau zülalının da neyronların zədələnməsində mühüm rol oynadığı qəbul edilir və hər iki prosesin eyni vaxtda hədəflənməsinin daha effektiv ola biləcəyi bildirilir.Genetik faktorların da xəstəliyin yaranmasında əhəmiyyətli rol oynadığı, xüsusilə bəzi gen variantlarının risk səviyyəsini artırdığı vurğulanır. Yeni texnologiyaların gələcəkdə bu genetik risklərin dəyişdirilməsinə imkan yarada biləcəyi qeyd olunur.
Yaşlanma prosesi isə Alzheimer üçün ən güclü risk amili kimi göstərilir. Hüceyrə zədələnməsi, enerji istehsalının zəifləməsi və DNT sabitliyinin pozulması kimi dəyişikliklərin xəstəliyin inkişafını sürətləndirdiyi bildirilir.Eyni zamanda ümumi bədən sağlamlığının da beyin funksiyalarına təsir etdiyi, insulin müqaviməti, yüksək təzyiq və bağırsaq mikrobiotasındakı balanssızlıqların xəstəliyi ağırlaşdıra biləcəyi qeyd olunur. Bu səbəbdən həm metabolik sağlamlıq, həm də bağırsaq-beyin əlaqəsi üzərində aparılan tədqiqatların əhəmiyyəti artır.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Alzheimer xəstəliyinə qarşı daha effektiv nəticə əldə etmək üçün tək istiqamətli müalicələrdən imtina edilərək, çoxşaxəli və kompleks yanaşmalar tətbiq edilməlidir. Erkən diaqnostika və fərdiləşdirilmiş tibbi yanaşmaların bu prosesdə mühüm rol oynayacağı bildirilir.Nəticədə qeyd olunur ki, kompleks yanaşmaların inkişafı Alzheimer xəstəliyinin gələcəkdə daha yaxşı idarə olunmasına, hətta bəzi hallarda qarşısının alınmasına imkan yarada bilər.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qadın və kişilərdə immun sisteminin yaşlanması fərqli şəkildə dəyişir
Yeni aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, yaşlanma prosesi qadın və kişilərin immun sisteminə fərqli şəkildə təsir edir və qadınlarda bu dəyişikliklər daha kəskin xarakter daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, uzun illərdir məlumdur ki, immun reaksiyalar cinslər arasında fərqlənir: kişilər infeksiyalara və bəzi xərçəng növlərinə daha həssas olur, qadınlar isə daha güclü immun cavab formalaşdırır və peyvəndlərə daha yaxşı reaksiya verirlər. Bununla yanaşı, qadınlarda immun sisteminin həddindən artıq aktivliyi autoimmun xəstəliklərin daha çox görülməsinə səbəb olur və bu xəstəliklərin təxminən 80 faizi qadınlarda müşahidə edilir.Yeni məlumatlar göstərir ki, yaş artdıqca qadınların immun sistemində daha ciddi dəyişikliklər baş verir. Xüsusilə iltihabi prosesləri gücləndirən...
13 Aprel 2026, 11:51
Ana südü ilə qidalandırma uzunmüddətli çəkidə azalma ilə əlaqələndirilir
Yeni elmi araşdırmaya görə, ana südü ilə qidalandırma qadınların uzunmüddətli çəki göstəricilərinə müsbət təsir göstərə bilər. Tədqiqat nəticələri göstərir ki, ən azı üç ay ana südü verən qadınlar həyatlarının sonrakı dövrlərində orta hesabla 6,5 kiloqrama qədər daha az çəki artımı ilə üzləşirlər.Citypost.az-ın məlumatına görə, əvvəlki araşdırmalar əsasən doğuşdan sonrakı bir-iki il ərzində baş verən dəyişiklikləri araşdırdığı halda, bu yeni tədqiqat qadınların vəziyyətini onilliklər boyunca, hətta 50 ilə qədər izləyib. Məqsəd həm də ana sağlamlığı və ürək-damar risk faktorları ilə bağlı daha geniş nəticələr əldə etmək olub.Araşdırmada 170 mindən çox norveçli qadının məlumatları təhlil edilib. Nəticələrə görə, hamiləlikdən əvvəl artıq çəkili...
10 Aprel 2026, 17:31
Ağdərədə ilk dəfə portativ stomatoloji qurğu tətbiq edilib
Səhiyyə Nazirliyi Ağdərədə "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində aprelin 10-da ilk dəfə portativ stomatoloji qurğu tətbiq edib.Bu barədə Citypost.az-a Səhiyyə Nazirliyindən məlumat verilib.Bildirilib ki, tibdə inqilabi yenilik sayılan BPR Swiss-in SMART-PORT portativ stomatoloji qurğusu məktəblərdə, qocalar evlərində və səyyar müayinələrdə yüksək keyfiyyətli stomatoloji xidmət göstərməklə vətəndaşların klinikaya getmək ehtiyacını azaldır və müalicəyə çıxışı daha da asanlaşdırır. SMART-PORT-un fasiləsiz işləmə xüsusiyyəti, tez quraşdırılması və çoxfunksiyalı alətləri (mikromotor, skaler, üçfunksiyalı şpris) müalicə imkanlarını genişləndirir.Məlumata görə, Ağdərə sakinləri səyyar şəraitdə bu portativ qurğu vasitəsilə tam stomatoloji xidmət alıblar. Tam avtonom iş rejimi və fasiləsiz işləmə imkanı sayəsində müalicələr daha sürətli və rahat aparılıb, vətəndaşların...
10 Aprel 2026, 16:00
Sauna seansları ağ qan hüceyrələrini artıraraq immun müdafiəni gücləndirə bilər
Yeni tədqiqatlara əsasən, sauna qəbulunun qısa müddətli olaraq qanda ağ qan hüceyrələrinin səviyyəsini artırdığı müəyyən edilib. Ağ qan hüceyrələri orqanizmi infeksiyalardan və xəstəliklərdən qoruyan əsas müdafiə mexanizmlərindən biridir.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmada iştirak edən şəxslər 30 dəqiqə sauna seansında olub və seansın ortasında qısa müddətli soyuq duş qəbul ediblər. Nəticədə qanda dövr edən bütün növ ağ qan hüceyrələrinin sayında artım müşahidə olunub. Neutrofillər və limfositlər kimi əsas immun hüceyrələri isə sauna seansından təxminən 30 dəqiqə sonra ilkin səviyyəyə qayıdıb.Müşahidələr göstərir ki, sauna zamanı ağ qan hüceyrələri toxumalardan qan dövranına keçərək orqanizmin müdafiə sistemini müvəqqəti olaraq gücləndirir və daha sonra yenidən...
10 Aprel 2026, 11:24
Həddindən az və ya çox yuxu demensiya riskini 28%-ə qədər artıra bilər
Yeni genişmiqyaslı təhlilə əsasən, həm kifayət qədər yatmamaq, həm də həddindən artıq yuxu, eləcə də uzun müddət oturaq həyat tərzi demensiya riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Citypost.az-ın məlumatına görə, araşdırma gündəlik vərdişlərdə – yuxu, fiziki aktivlik və oturaq davranışın balanslı olmasının beyin sağlamlığı üçün vacibliyini vurğulayır.Demensiya dünyada 55 milyondan çox insanı əhatə edir və hazırda müalicəsi olmayan xəstəliklərdən biridir. Buna görə də qarşısının alınması üçün həyat tərzi faktorları xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Təhlil 69 əvvəlki araşdırmanın nəticələrini birləşdirərək 35 yaşdan yuxarı insanları əhatə edib. Nəticələr göstərib ki, mütəmadi fiziki aktivlik demensiya riskini təxminən 25% azaldır və bu, müxtəlif yaş qruplarında beyin sağlamlığının...
10 Aprel 2026, 09:18
Yuxuda qeyri-iradi hərəkətlərin səbəbləri nə ola bilər?
Yuxu zamanı əllərin və ayaqların qeyri-iradi hərəkət etməsi bir neçə fərqli səbəblə bağlı ola bilər və təkcə panik atakla izah olunmur.Citypost.az-ın məlumatına görə , bu hal bəzən yuxu başlanğıcında əzələ sıçrayışları (hipnik seğirmələr) ilə bağlı olur və xüsusilə yorğunluq, stress, kofein qəbulu və ya qeyri-kafi yuxu zamanı daha çox görülür. Bəzi hallarda isə narahat ayaqlar sindromu, sinir sistemi gərginliyi və ya yuxu pozuntuları da buna səbəb ola bilər.Panik atak isə əsasən yuxuda deyil, oyanıq vəziyyətdə güclü qorxu, ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Lakin uzunmüddətli stress və narahatlıq yuxu keyfiyyətinə təsir edərək belə hərəkətləri artıra bilər.Əgər bu hal tez-tez...
09 Aprel 2026, 12:54
