Qadın və kişilərdə immun sisteminin yaşlanması fərqli şəkildə dəyişir
Tibb 13 Aprel 2026, 11:51
1455
Yeni aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, yaşlanma prosesi qadın və kişilərin immun sisteminə fərqli şəkildə təsir edir və qadınlarda bu dəyişikliklər daha kəskin xarakter daşıyır.
Citypost.az xəbər verir ki, uzun illərdir məlumdur ki, immun reaksiyalar cinslər arasında fərqlənir: kişilər infeksiyalara və bəzi xərçəng növlərinə daha həssas olur, qadınlar isə daha güclü immun cavab formalaşdırır və peyvəndlərə daha yaxşı reaksiya verirlər. Bununla yanaşı, qadınlarda immun sisteminin həddindən artıq aktivliyi autoimmun xəstəliklərin daha çox görülməsinə səbəb olur və bu xəstəliklərin təxminən 80 faizi qadınlarda müşahidə edilir.
Yeni məlumatlar göstərir ki, yaş artdıqca qadınların immun sistemində daha ciddi dəyişikliklər baş verir. Xüsusilə iltihabi prosesləri gücləndirən immun hüceyrələrinin artması diqqət çəkir. Bu hal qadınlarda autoimmun xəstəliklərin daha çox rast gəlinməsini və xüsusilə menopauzadan sonra iltihabi xəstəliklərin ağırlaşmasını izah edə bilər.
Kişilərdə isə yaşlanma ilə bağlı immun dəyişikliklər ümumilikdə daha az geniş yayılır. Bununla belə, qanda müəyyən dəyişikliklər müşahidə olunur ki, bu da bəzi qan xəstəliklərinin və erkən mərhələli bədxassəli proseslərin kişilərdə daha çox görülməsi ilə əlaqələndirilir.
Araşdırma çərçivəsində müxtəlif yaş qruplarından böyük sayda insanın qan nümunələri analiz edilib və milyonlarla immun hüceyrənin fəaliyyəti tək-tək öyrənilib. Təxminən 20 min genin aktivlik səviyyəsi izlənilərək immun sisteminin yaşla necə dəyişdiyi və qadın-kişi fərqləri müəyyənləşdirilib.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər qeyd edir ki, əvvəlki yanaşmalarda hüceyrələr ümumi şəkildə qiymətləndirildiyi üçün incə yaşlanma dəyişikliklərini aşkar etmək çətin olurdu. Yeni analiz üsulu isə hər bir hüceyrəni ayrı-ayrılıqda araşdırmağa imkan verərək daha dəqiq nəticələr ortaya çıxarıb.
Eyni zamanda böyük həcmli məlumatların işlənməsi üçün güclü hesablama sistemlərindən istifadə olunub.
Nəticələr göstərir ki, immun sisteminin yaşlanması cinsdən asılı olaraq fərqli biomexanizmlərlə baş verir. Bu fərqlərin gələcəkdə daha fərdiləşdirilmiş tibbi yanaşmaların hazırlanmasına, xəstəliklərin erkən aşkarlanması və müalicəsində daha dəqiq strategiyaların tətbiqinə şərait yaradacağı bildirilir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Uşaqlarda xoruldama və ağız açıq nəfəs alma ciddi problemlərin xəbərçisi ola bilər
Mütəxəssislər bildirirlər ki, uşaqlarda davamlı xoruldama, ağız açıq nəfəs alma və burun tutulması valideynlərin ciddi yanaşmalı olduğu problemlərdəndir.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, bu hallar əksər vaxt burun əti və boğaz ətinin böyüməsi ilə əlaqəli olur və uşağın həm sağlamlığına, həm də inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.Həkimlər qeyd edirlər ki, normalda uşaq burun vasitəsilə rahat nəfəs almalıdır. Əgər uşaq daim ağız açıq şəkildə nəfəs alırsa, xüsusilə gecələr xoruldayırsa, bu artıq hava yollarında maneənin olduğunu göstərə bilər. Belə uşaqların bir çoxunda yeməkdən qaçma halları da müşahidə olunur. Çünki ağız onların əsas nəfəs alma yoluna çevrildiyi üçün yemək yeyərkən nəfəs almaqda...
15 May 2026, 10:55
Göz ətrafına botoks vurulması katarakta yaradırmı?
Son illərdə estetik prosedurlar arasında Botoks injeksiyalarına maraq xeyli artıb. Xüsusilə göz ətrafındakı qırışların aradan qaldırılması məqsədilə tətbiq edilən botoksla bağlı ən çox verilən suallardan biri də onun göz sağlamlığına təsiri və katarakta yaradıb-yaratmamasıdır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, botoks əsasən əzələlərə təsir edən preparatdır və göz ətrafında yerləşən mimik əzələlərin fəaliyyətini müvəqqəti zəiflətmək üçün istifadə olunur. Həkimlər bildirirlər ki, hazırkı tibbi müşahidələrdə botoksun birbaşa Katarakta yaratdığı və ya onun inkişafını sürətləndirdiyi elmi şəkildə təsdiqlənməyib.Lakin mütəxəssislər qeyd edirlər ki, botoks tamamilə risksiz prosedur da hesab olunmur. Xüsusilə inyeksiyanın düzgün nahiyəyə vurulmaması və ya preparatın ətraf toxumalara yayılması bəzi fəsadlara...
15 May 2026, 10:44
Kardioloqlardan xəbərdarlıq: “Hipertoniya sakit qatildir"
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Arterial hipertenziya hazırda dünyada və Azərbaycanda ən geniş yayılmış ürək-damar xəstəliklərindən biri hesab olunur. Citypost.az-ın məlumatına görə, həkimlərin sözlərinə görə, bu xəstəliyin ən təhlükəli tərəfi uzun müddət heç bir əlamət vermədən insan orqanizminə ciddi zərər vurmasıdır. Elə buna görə də hipertoniya tibbdə “sakit qatil” adlandırılır.Kardioloqlar qeyd edirlər ki, Azərbaycanda 30 yaşdan yuxarı insanlar arasında milyonlarla şəxsdə arterial təzyiq yüksəkdir. Aparılan araşdırmalar göstərir ki, bu insanların böyük bir hissəsi ümumiyyətlə yüksək təzyiqdən xəbərsiz yaşayır. Digər bir hissə isə xəstəliyini bilsə də, ya müalicəni düzgün aparmır, ya da dərman qəbulunu yarımçıq saxlayır.Həkimlərin fikrincə, hipertoniya illərlə simptomsuz davam edə bilər. Bir...
15 May 2026, 10:08
Şəhər dəyişmək allergiyanı tam aradan qaldırmır - Həkim məsləhəti
Allergiyadan əziyyət çəkən insanların ən çox verdiyi suallardan biri də yaşayış yerini dəyişməyin şikayətləri azaldıb-azaltmaması ilə bağlıdır. Xüsusilə rütubətli və ya yaşıllıq ərazilərdə yaşayan şəxslər fərqli şəhərə köçdükdə allergiyanın keçəcəyini düşünürlər.Citypost.az xəbər verir ki , həkimlər bildirirlər ki, bu məsələ ilə bağlı müraciətlər kifayət qədər çoxdur. Bəzi pasiyentlər meşəlik və ağaclıq ərazilərdə yaşadıqları üçün tozcuqlara qarşı allergiyalarının artdığını düşünür, digərləri isə dənizkənarı və rütubətli ərazilərin astma və allergik şikayətləri gücləndirdiyini deyirlər.Mütəxəssislərin sözlərinə görə, sağlam insan yaşadığı məkandan asılı olmayaraq burun axması, asqırma, qaşınma, xırıltı, nəfəs darlığı və ya göz sulanması kimi allergik şikayətlər yaşamır. Allergiyanın əsas səbəbi isə immun sisteminin...
14 May 2026, 10:37
Yüksək təzyiq illərlə gizli qalaraq insult və infarkta səbəb ola bilər
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Hipertoniya dünyada ən geniş yayılmış və ən təhlükəli xəstəliklərdən biri hesab olunur. Həkimlərin sözlərinə görə, bu xəstəlik uzun illər ərzində heç bir əlamət vermədən inkişaf edə bilər və nəticədə beyin, ürək və böyrəklərdə ciddi fəsadlara səbəb olar.Citypost.az xəbər verir ki, kardioloqlar qeyd edirlər ki, yüksək arterial təzyiq vaxtında nəzarət altına alınmadıqda insult, infarkt, ürək çatışmazlığı və böyrək zədələnməsi kimi ağır nəticələr yarana bilər. Dünyada milyonlarla insan hipertoniya xəstəliyindən əziyyət çəksə də, onların bir hissəsi xəstəlikdən xəbərsiz olur, digər hissəsi isə düzgün müalicə aparmır.Mütəxəssislərin sözlərinə görə, xəstələrin yol verdiyi ən ciddi səhvlərdən biri təzyiq dərmanlarını özbaşına dayandırmaqdır. Bir...
14 May 2026, 09:39
Kardioloqlar xəbərdarlıq edir: Bu sinə ağrıları ürək mənşəli ola bilər
Sinə ağrısı insanların ən çox narahat olduğu şikayətlərdən biridir. Xüsusilə ağrının ürəklə əlaqəli olub-olmaması bir çox şəxsi düşündürür.Citypost.az xəbər verir ki, kardioloqlar bildirirlər ki, ürək mənşəli sinə ağrılarının müəyyən xarakterik xüsusiyyətləri var və bu əlamətlərə diqqət yetirmək həyati əhəmiyyət daşıyır.Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ürəkdən qaynaqlanan, yəni işemik xarakterli ağrılar daha çox döş qəfəsinin mərkəzində və ya döş sümüyünün arxasında hiss olunur. Bu ağrılar əsasən yanma, göynəmə, sıxılma və təzyiq hissi şəklində təsvir edilir.Həkimlər qeyd edirlər ki, İşemik ürək xəstəliyi zamanı yaranan ağrı çox vaxt sol qola yayılır. Bəzi hallarda isə ağrı hər iki qolda, çiyinlərdə, boyunda, alt çənədə və hətta dişlərdə...
14 May 2026, 08:06
