Erkən yaşlarda mikroblara məruz qalma immun yaddaşı formalaşdırır
Tibb 22 Aprel 2026, 10:56
363
Uşaqların biomüxtəlifliyi yüksək olan mühitlərdə — fermalarda, ev heyvanları ilə yaşayan ailələrdə və kənd yerlərində böyüməsinin allergiyalara daha az meyilli olması elmi araşdırmalarla təsdiqlənib.
Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin qənaətinə görə, erkən yaşlarda müxtəlif mikroblar və zülallarla təmas immun sistemin geniş yaddaş formalaşdırmasına kömək edir və gələcəkdə allergik reaksiyaları tətikləyən anticisimlərin yaranmasının qarşısını alan balanslı cavab mexanizmi yaradır.Araşdırmalara əsasən, belə mühitdə formalaşan immun sistem zərərsiz allergenlərə (məsələn, bəzi qidalar, heyvan tükləri və bitki tozcuqları) qarşı həddindən artıq reaksiya vermək əvəzinə daha tənzimlənmiş cavab göstərir.Tədqiqat çərçivəsində aparılan müşahidələr göstərib ki, mikroblarla zəngin mühitdə böyüyən siçanlar laboratoriya şəraitində yetişdirilən siçanlarla müqayisədə allergik reaksiyalara daha davamlı olub. Onlarda immun yaddaşın formalaşması nəticəsində orqanizm əvvəllər rastlaşmadığı allergenlərə belə daha effektiv cavab verib.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu proses immun sistemdə allergiyanı yaradan anticisimlərin (IgE) deyil, qoruyucu anticisimlərin (IgG) üstünlük təşkil etməsinə səbəb olur. Bu isə allergik reaksiyaların zəifləməsi ilə nəticələnir.
Qeyd olunur ki, həddindən artıq steril mühitlərdə böyüyən orqanizmlərdə immun sistem kifayət qədər “təlim görmür” və nəticədə zərərsiz maddələr belə allergik reaksiyalara səbəb ola bilir.Mütəxəssis yanaşmasına görə, sənayeləşmə, antibiotiklərin və dezinfeksiya vasitələrinin geniş istifadəsi insanları təhlükəli mikroblardan qorusa da, eyni zamanda immun sistemin təbii inkişafını məhdudlaşdırır. Bu isə allergik və bəzi autoimmun xəstəliklərin artmasına zəmin yaradır.
Həmçinin oxuyun
Yeni elmi nəticələr həmçinin göstərir ki, erkən yaşlarda təbii mühitlə təmasın artırılması gələcəkdə allergiyaların qarşısının alınmasında və immun sistemin daha sağlam formalaşmasında mühüm rol oynaya bilər.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Gündə 2 litr su içmək hər zaman faydalı deyil — mütəxəssis açıqlaması
Mütəxəssislərin fikrincə, gündə 1,5–2 litr su içmək barədə geniş yayılan qayda hər zaman dəqiq və universal norma sayılmamalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, insanın gündəlik maye ehtiyacı təkcə təmiz sudan deyil, ümumi maye qəbulundan formalaşır. Buna içkilər, həmçinin şorba, tərəvəz, meyvə və digər qidaların tərkibində olan maye də daxildir. Bu səbəbdən bir çox hallarda orqanizmin ehtiyac duyduğu maye artıq qida vasitəsilə təmin olunur.Mütəxəssis bildirir ki, suya olan tələbat mövsümə və hava şəraitinə görə dəyişir. İsti havalarda tərləmə artdığı üçün orqanizm daha çox maye tələb edir, soyuq fəsillərdə isə bu ehtiyac azalır və su içməyə məcburiyyət yoxdur.Eyni zamanda qeyd edilir ki, həddindən artıq...
22 Aprel 2026, 11:57
Qulaqda “Frank xətti” ürək-damar xəstəliyinə işarə ola bilərmi?
Son dövrlərdə sosial şəbəkələrdə və müxtəlif müzakirələrdə qulaqda görünən müəyyən bir xəttin insan sağlamlığı ilə əlaqəli olub-olmaması barədə suallar tez-tez gündəmə gəlir.Citypost.az-ın məlumatına görə, tibbdə qulaq dibində diaqonal istiqamətdə görünən xətt Frank işarəsi adlandırılır. Bəzi elmi araşdırmalarda bu əlamət ateroskleroz və ürək-damar sistemi problemləri ilə əlaqələndirilib.Həkimlərin izahına görə, bu xətt qulaq dərisindəki mikrosirkulyasiya dəyişiklikləri və kollagen strukturlarının pozulması ilə bağlı ola bilər. Bu isə bəzi hallarda damar divarlarında sərtləşmə və yağ yığılması kimi proseslərin dolayı göstəricisi kimi qiymətləndirilir.Lakin mütəxəssislər xüsusi vurğulayır ki, Frank işarəsi təkbaşına xəstəlik diaqnozu deyil. Yəni bu əlamətin olması mütləq ürək-damar xəstəliyi demək deyil və yalnız risk...
21 Aprel 2026, 16:57
Siqaretin ürək-damar sisteminə təsiri
Siqaret istifadəsinin sağlamlığa təsiri ilə bağlı ən çox müzakirə olunan məqamlardan biri onun ürək-damar sisteminə göstərdiyi zərərdir.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin qeyd etdiyinə görə, siqaret istifadəsi ilk çəkilişdən etibarən orqanizmdə kəskin fizioloji dəyişikliklər yaradır. İlk siqaret ürək döyüntülərinin artmasına, sinir sisteminin stimullaşmasına və damarların daralmasına səbəb ola bilər.İkinci və növbəti siqaretlər isə daha ciddi təsir göstərərək damar divarlarında spazm yaradır, bu da qan təzyiqinin yüksəlməsinə gətirib çıxarır. Uzunmüddətli istifadə nəticəsində damarların elastikliyi azalır və ürək-damar sistemi daha çox yüklənir.Mütəxəssislər bildirirlər ki, siqaret yalnız ağciyər xərçəngi deyil, həm də ürək xəstəlikləri və ateroskleroz riskini artırır. Bu proses damar divarlarının qalınlaşması, xolesterin...
21 Aprel 2026, 13:15
Vitamin D yüksək doza qəbul ediləndə böyrəkdaşı yarada bilərmi?
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, dinləyicilər tərəfindən tez-tez verilən suallardan biri yüksək dozada Vitamin D qəbulunun böyrəkdaşı riskini artırıb-artırmaması ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki, Həkimlər bildirirlər ki, bu suala birmənalı “hə” və ya “yox” cavabı vermək olmur. Çünki nəticə bir neçə faktordan asılıdır: doza, qəbul müddəti və orqanizmin fərdi metabolizmi.Vitamin D orqanizmdə kalsiumun sorulmasını artırır. Bu proses sümüklər üçün vacib olsa da, nəzarətsiz və yüksək dozada qəbul edildikdə qanda kalsium səviyyəsinin artmasına və bəzi hallarda böyrəkdə daş əmələ gəlməsi riskinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət böyrəkdaşı xəstəliyi ilə əlaqələndirilir.Mütəxəssislər həmçinin qeyd edir ki, vitamin D-nin düzgün təsiri üçün orqanizmdə K vitamini...
21 Aprel 2026, 12:53
Sümüklər niyə azalır? Bədənimizin gizli mühəndislik sirri
İnsan bədənində sümüklərin sayı niyə dəyişir və bu proses necə baş verir?Alimlər bildirirlər ki, yeni doğulan körpələr təxminən 300 sümük ilə dünyaya gəlir. Lakin böyümə dövründə bu sümüklərin bir hissəsi bir-biri ilə birləşərək daha möhkəm və dayanıqlı quruluş yaradır və nəticədə yetkin insanda orta hesabla 206 sümük qalır. Bu dəyişiklik sümüklərin yox olması deyil, onların “birləşərək güclənməsi” prosesi kimi izah edilir.Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu xüsusilə kəllə sümüyündə aydın görünür. Körpəlikdə ayrı-ayrı yumşaq hissələrdən ibarət olan kəllə, zamanla birləşərək beynin qorunmasını təmin edən möhkəm bir struktur formalaşdırır.Skelet sistemi yalnız dayaq funksiyası daşımır. O, həm də həyati orqanları qoruyur və sümük iliyində...
20 Aprel 2026, 15:44
Həkimlər xəbərdarlıq edir:İnfarktın ilk əlamətlərini gözardı etməyin
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ürək tutması – miokard infarktı – bir çox hallarda qəfil baş versə də, əvvəlcədən müəyyən xəbərdaredici əlamətlərlə özünü göstərə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, Kardioloqların sözlərinə görə, bu əlamətlər bəzən çox aydın olmur və insanlar tərəfindən adi narahatlıq kimi qiymətləndirilir. Lakin diqqət yetirilməli əsas siqnallar bunlardır:qəfil soyuq tər basmasısinədə sıxılma və ya qeyri-adi narahatlıq hissikürək və ya qolda keçməyən ağrı və sızıltımədə nahiyəsində sancı, ağrı və köp hissiHəkimlər vurğulayır ki, bu əlamətlər “öz-özünə keçər” düşüncəsi ilə nəzərə alınmamalıdır. Çünki bəzi hallarda çox qısa gecikmə belə ciddi nəticələrə, hətta həyati riskə səbəb ola bilər.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, infarkt şübhəsi...
20 Aprel 2026, 11:10
