Astmanın müalicəsində integrativ yanaşma necə tətbiq olunur? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Tibb 07 Sentyabr 2026, 09:30
3855
Astma tənəffüs yollarının xroniki iltihabı ilə müşayiət olunan və dünyanın milyonlarla insanının həyat keyfiyyətinə təsir göstərən xəstəliklərdən biridir. Xəstəlik müxtəlif insanlarda fərqli formada özünü göstərə bilər. Bəzi pasiyentlərdə əsas problem dövri öskürək olduğu halda, digərlərində boğulma tutmaları, nəfəs darlığı, sinədə sıxılma hissi və ya vızıltılı tənəffüs daha qabarıq şəkildə müşahidə edilir.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, astmanın müalicəsində əsas məqsəd yalnız tutma zamanı yaranan şikayətləri aradan qaldırmaq deyil, həm də xəstəliyin nəzarətdə saxlanılması, tənəffüs yollarındakı iltihabın azaldılması və gələcək tutmaların qarşısının alınmasıdır. Bu baxımdan bəzi hallarda standart tibbi müalicəyə əlavə olaraq həyat tərzi, qidalanma, tənəffüs vərdişləri və digər dəstəkləyici üsulları əhatə edən integrativ yanaşmadan istifadə oluna bilər.Astma zamanı bronxlarda baş verən əsas dəyişikliklərdən biri iltihabdır. Tənəffüs yollarında yaranan bu proses bronxların müxtəlif qıcıqlandırıcılara qarşı daha həssas olmasına səbəb olur. Nəticədə bronxların ətrafındakı əzələlər yığıla, bronxlar darala, selikli qişada şişkinlik yarana və selik ifrazı arta bilər. Məhz bu dəyişikliklər xəstədə nəfəs almaqda çətinlik, vızıltılı tənəffüs, öskürək və boğulma hissi yaradır.İntegrativ yanaşmanın məqsədi xəstəyə kompleks şəkildə yanaşmaqdır. Burada xəstənin əsas tibbi müalicəsi, simptomlarının xarakteri, tutmaların tezliyi, allergik faktorlar, həyat tərzi və xəstəliyi ağırlaşdıran digər səbəblər nəzərə alınır. Lakin mütəxəssislər vurğulayırlar ki, integrativ üsullar astmanın əsas, sübutlu tibbi müalicəsini əvəz etməməlidir. Xüsusilə həkim tərəfindən təyin olunan inhalyatorların və digər dərmanların özbaşına dayandırılması təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər.Astması olan şəxslərdə ilk növbədə xəstəliyin nə dərəcədə nəzarətdə saxlanıldığının müəyyən edilməsi vacibdir. Tutmaların nə qədər tez baş verməsi, gecə öskürəyinin olub-olmaması, fiziki hərəkət zamanı nəfəs darlığının yaranması və xəstənin gündəlik həyatına təsir edən digər əlamətlər qiymətləndirilməlidir.Xəstəliyin idarə olunmasında bronxlarda yaranan spazmın aradan qaldırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bronxların ətrafındakı əzələlərin qəfil yığılması tənəffüs yollarının daralmasına və xəstənin nəfəs almaqda çətinlik çəkməsinə səbəb olur. Müvafiq tibbi müalicə bronxların genişlənməsinə və nəfəsin rahatlaşmasına kömək edə bilər.Digər mühüm məsələ isə tənəffüs yollarındakı iltihab və selikli qişada yaranan şişkinlikdir. İltihabi proses davam etdikcə bronxlar daha həssas vəziyyətə düşür və müxtəlif qıcıqlandırıcılar yeni tutmalara səbəb ola bilir. Bu səbəbdən astmanın uzunmüddətli nəzarətində iltihabın idarə olunması əsas istiqamətlərdən biridir.
Astmalı xəstələrdə selik və ya bəlğəm ifrazının artması da müəyyən hallarda ciddi narahatlıq yarada bilər. Selikli qişada yaranan dəyişikliklər və sekretin çoxalması nəfəs yollarının daha da daralmasına səbəb ola bilər. Buna görə müalicə planı hazırlanarkən xəstənin hansı şikayətinin daha qabarıq olduğu ayrıca nəzərə alınmalıdır.İntegrativ yanaşma çərçivəsində xəstənin həyat tərzinə də diqqət yetirilir. Siqaret tüstüsü, toz, kəskin qoxular, müxtəlif kimyəvi maddələr, bəzi allergenlər və hava çirkliliyi astma tutmalarını ağırlaşdıra bilər. Buna görə xəstənin hansı faktorlarla təmasdan sonra vəziyyətinin pisləşdiyini müşahidə etməsi və mümkün qədər həmin qıcıqlandırıcılardan uzaq durması vacibdir.Bəzi xəstələrdə stress və emosional gərginlik də astma simptomlarının güclənməsinə təsir göstərə bilər. Bu baxımdan düzgün nəfəs alma vərdişləri, stressin idarə olunması və sağlam həyat tərzi ümumi vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına kömək edən dəstəkləyici tədbirlər kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, integrativ tibbdə əsas yanaşmalardan biri müxtəlif müalicə və dəstəkləyici üsulların xəstənin vəziyyətinə uyğun şəkildə birgə tətbiq edilməsidir. Burada məqsəd təkcə bir simptomu aradan qaldırmaq deyil, xəstəliyin yaranmasına və ağırlaşmasına təsir edən müxtəlif faktorları birlikdə qiymətləndirməkdir.Astma xəstəsinin müalicəsində ən vacib məsələlərdən biri fərdi yanaşmadır. Hər bir xəstədə xəstəliyin gedişi eyni olmur. Bir şəxsdə allergiya əsas rol oynadığı halda, digər xəstədə infeksiyalar, fiziki yüklənmə, soyuq hava və ya başqa faktorlar tutmaları tətikləyə bilər.Bu səbəbdən bütün xəstələrə eyni müalicə metodunun tətbiq edilməsi düzgün hesab olunmur. Müalicə planı xəstənin vəziyyətinə, simptomlarına və xəstəliyin ağırlıq dərəcəsinə uyğun müəyyən edilməlidir.
Həkimlər xüsusilə xəbərdarlıq edirlər ki, astma sadəcə öskürək və ya müvəqqəti nəfəs darlığı kimi qəbul edilməməlidir. Nəzarətsiz qalan xəstəlik ağır tutmalara və ciddi tənəffüs problemlərinə səbəb ola bilər. Boğulma hissi, nəfəs darlığının sürətlə artması və ya istifadə olunan dərmanların əvvəlki kimi təsir etməməsi hallarında təcili tibbi yardım almaq vacibdir.Astmanın müalicəsində integrativ yanaşmanın əsas prinsipi sübutlu tibbi müalicəni təhlükəsiz və uyğun dəstəkləyici tədbirlərlə tamamlamalıdır. Xəstənin tənəffüs yollarındakı iltihabın nəzarətdə saxlanılması, bronx spazmının aradan qaldırılması, selikli qişadakı şişkinliyin və sekretin idarə olunması, eyni zamanda xəstəliyi ağırlaşdıran faktorların müəyyən edilməsi kompleks yanaşmanın əsas istiqamətləri hesab olunur.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislərin ümumi fikrinə görə, astma ilə yaşayan insanlar üçün ən doğru yol xəstəliyi özbaşına müalicə etməyə çalışmaq deyil, müntəzəm həkim nəzarətində olmaq, təyin olunan müalicəyə əməl etmək və əlavə üsullardan istifadə etməzdən əvvəl mütləq mütəxəssislə məsləhətləşməkdir. Bu yanaşma astma tutmalarının sayının azalmasına, simptomların daha yaxşı nəzarətdə saxlanılmasına və xəstənin gündəlik həyat keyfiyyətinin yüksəlməsinə kömək edə bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Pediatrdan valideynlərə qızdırmasalıcı dərmanlarla bağlı xəbərdarlıq
Uşaqlarda hərarət yüksəldikdə valideynlərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri qızdırmasalıcı dərmanları müəyyən saat intervalına uyğun olaraq, hərarətin olub-olmamasından asılı olmayaraq verməkdir. Bəzi valideynlər dərmanın təlimatında "4-6 saatdan bir" ifadəsini gördükdə bunu preparatın mütləq həmin müddətdən bir qəbul edilməli olduğu kimi başa düşürlər. Digər hallarda isə uşağa eyni təsiredici maddəni ehtiva edən həm sirop, həm də şam verilir. Bu isə dozanın bilmədən artırılmasına və arzuolunmaz təsirlərin yaranmasına səbəb ola bilər.Pediatr Aytən İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, uşaqlara qızdırmasalıcı dərman verərkən yalnız saat intervalına deyil, uşağın hazırkı vəziyyətinə, hərarətin səviyyəsinə, narahatlığının olub-olmamasına və preparatın dozasına diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, təlimatda...
23 Oktyabr 2026, 10:30
Kardioloqdan ürək xəstəlikləri ilə bağlı xəbərdarlıq: Bu simptomları gözardı etməyin
Bəzi sağlamlıq problemləri ilkin mərhələdə zəif əlamətlərlə özünü göstərsə də, müəyyən simptomlar ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər. Xüsusilə döş qəfəsində sıxıcı və təzyiq hissi yaradan ağrılar, fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik, adi işlərdən sonra həddindən artıq yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma diqqətdən kənarda qalmamalıdır. İnsanlar bəzən bu əlamətləri yorğunluq, stress və ya yuxusuzluqla əlaqələndirərək həkimə müraciəti gecikdirirlər. Halbuki belə şikayətlər bəzi hallarda ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərin göstəricisi ola bilər.Kardioloq Natavan İsmayılova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, orqanizmdə baş verən dəyişikliklərə, xüsusilə əvvəllər müşahidə edilməyən və təkrarlanan əlamətlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Onun sözlərinə görə, döş qəfəsində sıxıcı və təzyiqedici ağrılar, fiziki aktivlik...
23 Oktyabr 2026, 09:30
Hamiləlik zamanı genetik analizlər nə vaxt aparılmalıdır? Genetik izah etdi
Hamiləlik dövründə dölün sağlamlığının qiymətləndirilməsi, mümkün xromosom anomaliyalarının vaxtında müəyyənləşdirilməsi və gələcək valideynlərin məlumatlandırılması üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Müasir tibbdə ultrasəs müayinəsi ilə yanaşı, ikili, üçlü və dördlü skrininq testləri, eləcə də son illərdə geniş yayılan qeyri-invaziv prenatal testlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müayinələr hamiləliyin müxtəlif mərhələlərində dölün inkişafı və müəyyən genetik pozuntuların ehtimalı barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.Genetik Bayram Bayramov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hamiləlik zamanı genetik analizlərin aparılması mümkündür və müayinənin növü hamiləliyin müddətinə, tibbi göstərişlərə və qiymətləndirilməli olan risklərə uyğun seçilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu prosesdə ultrasəs müayinəsi mühüm rol oynayır, çünki dölün inkişaf...
23 Oktyabr 2026, 08:30
50 yaşdan sonra qadınlar bu xəstəliklərə qarşı diqqətli olmalıdır
Onkoloji xəstəliklər bu gün dünyada ən ciddi sağlamlıq problemlərindən biri kimi qalmaqdadır. Xüsusilə 50 yaşdan sonra qadınlarda bu xəstəliklərə daha tez-tez rast gəlindiyi mütəxəssislər tərəfindən qeyd olunur. Bu yaş dövrü qadın orqanizmində həm hormonal, həm də fizioloji dəyişikliklərin baş verdiyi mərhələ hesab edilir və məhz bu səbəbdən müntəzəm tibbi müayinələrin əhəmiyyəti daha da artır. Bəs 50 yaşdan sonra qadınlarda onkoloji xəstəliklərin çoxalmasının səbəbləri nələrdir?Ginekoloq Mehriban Musayeva mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında bu məsələyə aydınlıq gətirib. O bildirib ki, onkoloji xəstəliklərin yaranmasında bir neçə səbəb qrupu mövcuddur və bunlar yaşla birlikdə daha qabarıq şəkildə özünü göstərə bilir. Həkimin sözlərinə görə, bu...
22 Oktyabr 2026, 11:00
Böyrək daşı niyə dözülməz ağrı yaradır? – Uroloq açıqladı
Böyrək daşı xəstəliyi son illər həm Azərbaycanda, həm də dünyada ən çox rast gəlinən urolojı problemlərdən biridir. Bu xəstəliklə üzləşən insanların çoxu qəfil başlayan şiddətli ağrıdan şikayətlənir və çox vaxt ağrının səbəbini düzgün anlamır. Daşların hansı növlərdən ibarət olması, hansı hallarda əməliyyat tələb etməsi və böyrək ağrısının nə üçün bu qədər şiddətli olması isə həm xəstələri, həm də onların yaxınlarını maraqlandıran əsas suallar sırasındadır.Uroloq-androloq Bəxtiyar Hüseynov mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında böyrək daşlarının növləri, müalicə üsulları və ağrının mahiyyəti barədə məlumat verib. O bildirib ki, dünyada böyrək daşlarının çoxlu çeşidi mövcuddur. Lakin Azərbaycan bölgəsində qidalanma rejiminin daha çox ətli qidalara...
22 Oktyabr 2026, 10:00
Şirniyyat istəyinin səbəbləri açıqlandı: Dietoloqdan xəbərdarlıq
Şirniyyat istəyi çoxlarının gündəlik həyatda üzləşdiyi problemlərdən biridir. Bəziləri bunu sadəcə xarakter zəifliyi və ya vərdiş kimi qiymətləndirsə də, mütəxəssislər bildirir ki, davamlı və güclü şirniyyat istəyinin arxasında orqanizmdəki müəyyən çatışmazlıqlar, hormonal dəyişikliklər və hətta metabolik pozuntular dayana bilər. Eyni zamanda diyabet xəstələri və kilo nəzarəti ilə məşğul olan insanlar arasında “diyetik şirniyyatlar” adlanan məhsulların nə dərəcədə təhlükəsiz olması da tez-tez müzakirə mövzusuna çevrilir.Dietoloq Şəfa Yadigarlı mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında diyetik şirniyyatların təhlükəsizliyi və şirniyyat istəyinin səbəbləri barədə məlumat verib. O bildirib ki, satışda olan diyetik şirniyyatların tərkibinə 100 faiz zəmanət vermək mümkün olmaya bilər. Mütəxəssisin sözlərinə görə, bu...
22 Oktyabr 2026, 09:00