Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

İranı nə gözləyir?  - Politoloq

Cəmiyyət 12 Yanvar 2026, 13:53

1147

Politoloq: ""SEPAH dəfələrlə İranı "qan içində boğub",   Rusiya kimi xarici oyunçular isə..."  

Hazırda dünya mediasının diqqəti İran İslam Respublikasında baş verən etiraz aksiyalarına yönəlib. Müxtəlif siyasi və ictimai simalar, eyni zamanda, dövlət başçıları hadisələrlə bağlı subyektiv fikirlərini səsləndirməkdədirlər. Rusiyalı politoloq Qriqori Qolosov açıqlaması isə birmənalı qarşılanmayıb.

Qolosov iddia edib ki, SEPAH hərəkətə keçsə, İran qan içində boğulacaq:”SEPAH İran hadisələrinin əsas oyunçusuna çevrilir. Onun İranı qana boyamaq üçün kifayət qədər gücü və motivasiyası var”.

CityPost.az    xəbər  verir  ki,  mövzu ilə bağlı suallarını  Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, politoloq Tural İsmayılov cavablandırıb.

-Tural müəllim, doğrudanmı, rusiyalı politoloq Qriqori Qolosovun dediyi  kimi   SEPAH "İranı qan içərisində boğmaq" gücünə malikdir?

-Rusiyalı politoloqun SEPAH-ın potensial müdaxiləsi haqqında söylədiyi “İran qan içində boğulacaq” ifadəsi diqqət çəkir. Bu bəyanat etirazçıların motivasiyasını azaltmaq məqsədi daşıya bilər. Amma sual yaranır: bu, Rusiyanın molla rejiminə dəstəyi kimi qiymətləndirilməlidir, yoxsa real vəziyyətin obyektiv təsviri? Rusiya-İran münasibətləri strateji xarakter daşıyır. Suriya və Ukrayna münaqişələrində hərbi-texniki əməkdaşlıq, sanksiyalara qarşı birgə mövqe bu əlaqənin əsasını təşkil edir. Rusiya İranın regiondakı sabitliyini öz maraqları üçün vacib sayır. Buna görə Qolosov kimi analitiklərin bəyanatları çox vaxt Moskvanın ümumi xəttini əks etdirir. 

-Deməli, Rusiya, Ukrayna – Rusiya müharibəsi başlayandan ona dəstək olan İran rejiminə  etdikəri  “ yaxşılıqlarının” əvəzini bu yolla qaytarır. Çətin gündə ona bu tip fikirlərlə dəstək göstərir…

-Politoloqun  sözləri rejimə dolayı dəstək kimi görünə bilər, çünki etirazçıları qorxutmaqla daxili qarşıdurmanın qarşısını almağa çalışır. Lakin bu, məsələni həddindən artıq sadələşdirmək olar. Qolosov akademik mühitdən gəlir və Rusiyanın daxili siyasəti haqqında tənqidi fikirlər səsləndirən analitiklərdəndir. Onun İran barədə bəyanatı rejimin repressiv potensialını real qiymətləndirmə kimi də qəbul edilə bilər. SEPAH-ın tarixən etirazlara qarşı sərt mövqeyi məlumdur – 2009 və 2019-cu illərdəki hadisələr buna misaldır. Eyni zamanda Rusiya həmişə İranı dəstəkləmir. Yaxın Şərqdə öz maraqlarını prioritetləşdirərək bəzən Tehranla ziddiyyətə düşür. Bu baxımdan Qolosovun sözləri sadəcə “dəstək” deyil, region sabitliyi haqqında xəbərdarlıq kimi də oxuna bilər. Tənqid nöqtəsindən isə Rusiya belə bəyanatlarla özünü beynəlxalq izolyasiyaya daha da yaxınlaşdırır, çünki bu, demokratik proseslərə qarşı mövqe kimi qəbul oluna bilər.

- Axı, ötən ilin yayında İsrail Silahlı Qüvvələrinin  hücumu qarşısında SEPAH-ın generalları yetdığı yerdə öldürülmüşdü, SEPAH çökmüşdü. Onun elə qüvvəsi qaldımı ki  2026-cı ildə İranı qana boyasın?

 -İndi SEPAH-ın ötən ilin iyununda İsrail qüvvələri qarşısında “çökməsi” iddiasına gələk. Həmin dövrdə “12 günlük müharibə” adlanan qarşıdurmada İranın zəiflikləri üzə çıxdı: raket zərbələrinin koordinasiyasında çətinliklər, kibermüdafiədə boşluqlar, xüsusilə Bank Sepah-a yönələn kibertəcavüzlər. İran cavab zərbələri vurdu və rejim dayanıqlı qaldı, lakin bu hadisələr SEPAH-ın omnipotent olmadığını göstərdi. Xarici təzyiqlər qarşısında zəif nöqtələri var. “Çökmə” ifadəsi həddindən artıq kəskin olsa da, SEPAH-ın repressiv rolu İran cəmiyyətini dərindən bölür. Etirazçılar haqlı olaraq dəyişiklik tələb edir, lakin rejim bu qüvvəni sərt istifadə etməklə öz legitimliyini itirir. Digər tərəfdən etirazçılar da beynəlxalq dəstəyi effektiv şəkildə istifadə etməli, çünki xarici müdaxilələr (kibertəcavüzlər daxil) vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. 

- Haqlısınız, kibertəcavüzlər İrana heç də az zərbə vurmadı.  Elə həmin günlərdə İranın ən böyük kriptovalyuta birjası "Nobitex"a giriş sındırıldı.  “Yırtıcı Sərçə” adlı haker qrupu İran birjasından 90 milyon dollar oğurladılar...

- Nəticə olaraq,  Qolosovun bəyanatı həm Rusiya dəstəyi elementləri daşıyır, həm də real riskləri əks etdirir. SEPAH-ın zəiflikləri aşkarlandı, lakin bu, tamamilə çökmə deyil. Hər iki tərəf – rejim və etirazçılar – dialoq yolu ilə çıxış axtarmalıdır. Qarşıdurma regionu daha da qeyri-sabitləşdirir. Rusiya kimi xarici oyunçular isə maraqlarını insan haqları ilə balanslaşdırmalıdır. Bu, İranın gələcəyi üçün əsas məsələlərdən biridir.

 -  Tural bəy, geniş və ətraflı müsahibəyə görə təşəkkür edirik.

- Sizə də təşəkkür.

 Söhbətləşdi : Əntiqə Rəşid

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

DTX SEPAH-ın Azərbaycanda planlaşdırdığı terror aktlarının qarşısını alıb 

Bakıda terror aktı hazırlayan mütəşəkkil cinayətkar dəstə zərərsizləşdirilib.Bu barədə Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti məlumat yayıb.DTX-nın hadisə ilə bağlı yaydığı videomaterialı təqdim edirik:

06 Mart 2026, 23:26

MEDİA sosial şəbəkələrdə informasiya təxribatlarını qəti şəkildə pisləyib 

Son dövrlər sosial şəbəkələrdə özünü "Qəzetçi" kimi təqdim edən səhifə tərəfindən Azərbaycanla bağlı sistemli şəkildə dezinformasiya xarakterli məlumatların tirajlanması müşahidə olunmaqdadır.CityPost.az  xəbər verir ki, bu barədə Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA) məlumat yayıb.Qeyd olunub ki, ictimai rəydə çaşqınlıq yaradan, əsas missiyası xaricdən ölkəmizin informasiya mühitini çirkləndirmək olan bu "resurs" guya 150 nəfər həkim və feldşerin hərbi səfərbərliyə cəlb edilərək İranla sərhəddə yerləşən Astara və Füzuli rayonlarına göndərildiyinə dair həqiqətə uyğun olmayan məlumat yaymışdır: "Bu kimi informasiya təxribatlarını qəti şəkildə pisləyir və bəyan edirik ki, belə pozuculuq fəaliyyəti hüquqi məsuliyyət yaradır.Bütün media subyektlərini, jurnalistləri, ictimai fəalları fəaliyyətlərində yalnız rəsmi mənbələrə istinad etməyə,...

06 Mart 2026, 21:54

Əli Əsədov belaruslu həmkarı ilə İranın Naxçıvana PUA hücumunu müzakirə edib 

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri Əli Əsədovun belaruslu həmkarı Aleksandr Turçin ilə telefon danışığı baş tutub.Bu barədə  Azərbaycan Nazirlər Kabinetindən məlumat verilib.Telefon danışığı zamanı iki ölkə prezidentlərinin birgə səyləri nəticəsində müxtəlif sahələrdə Azərbaycan-Belarus çoxşaxəli tərəfdaşlığının dinamik inkişafı qeyd edilib.Hökumət başçıları regiondakı cari vəziyyəti müzakirə ediblər. Ə.Əsədov İranın Naxçıvana pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələri barədə məlumat verib.Baş nazirlər həmçinin Azərbaycan ilə Belarus arasında qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın gələcək inkişaf perspektivləri müzakirə olunub....

06 Mart 2026, 20:28

İlham Əliyev Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edib

Prezident İlham Əliyev 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarına təbrik ünvanlayıb.Citypost.az xəbər verir ki, təbrik mətnində deyilir:"Hörmətli xanımlar!Sizi Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə səmimi-qəlbdən təbrik edir, hamınıza cansağlığı, səadət və işlərinizdə müvəffəqiyyətlər arzulayıram.Azərbaycan xalqı qadın adını hər zaman zərifliyin, gözəlliyin, ülviyyətin rəmzi bilmiş və ona dərin ehtiram göstərmişdir. Mübarizələrlə dolu böyük keçmişimiz qadınlarımızın müdrikliyi, fədakarlığı və qəhrəmanlığının parlaq nümunələri ilə zəngindir. Hər bir azərbaycanlının qəlbində məhz Ana məfhumu daim doğma yurdla, Vətən torpağı ilə bağlı işıqlı duyğular yaradır. Bəşər mədəniyyəti xəzinəsinə töhfəmiz olan milli-mənəvi dəyərlərimizin bir bütöv halında qorunub saxlanılmasında, dilimizin əsrlərin sınağından çıxaraq layiqincə yaşadılmasında analarımızın misilsiz...

06 Mart 2026, 18:05

Bakıda yeni dayanacaqlar quraşdırılır 

Bakıda və regionlarda yeni dayanacaqlar quraşdırılır.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) sərnişindaşıma xidmətinin keyfiyyətini artırmaq məqsədilə irimiqyaslı layihəyə start verir.Layihə çərçivəsində Bakı şəhəri ilə yanaşı, ölkənin müxtəlif regionlarında müasir tipli yeni dayanacaq pavilyonlarının quraşdırılması nəzərdə tutulur.Plan üçün 3 654 073,57 azn müəyyən edilib.

06 Mart 2026, 17:40

Yücel Karauz:Heç kim Azərbaycanın gücünü sınağa çəkməməlidir

Naxçıvanda mülki obyektlərin pilotsuz uçuş aparatları ilə hədəfə alınması regional təhlükəsizlik baxımından son dərəcə təhlükəli presedentdir.Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş hərbi attaşesi, ehtiyatda olan general Yücel Karauz bildirib.General qeyd edib ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində mülki hədəflərin pilotsuz uçuş aparatları ilə vurulması hansı hərbi əsasla izah edilməyə çalışılsa da, regional təhlükəsizlik baxımından son dərəcə təhlükəli həddin aşılması kimi qiymətləndirilməlidir.Y.Karauz vurğulayıb ki, yaranmış vəziyyət artıq yalnız iki ölkə arasında diplomatik gərginlik çərçivəsində deyil, birbaşa mülki infrastrukturun təhlükəsizliyi və dövlət suverenliyi məsələsi kontekstində qiymətləndirilməlidir. Türk generalın fikrincə, baş verən hadisənin bir neçə mühüm nəticəsi ola bilər: “Birincisi, Azərbaycan xüsusilə Naxçıvan...

06 Mart 2026, 17:37