“Fırtına öncəsi səssizlik” - Siyasi şərhçidən İRAN AÇIQLAMASI

Son günlər İranda baş verən kütləvi etirazlar, ABŞ-ın qlobal siyasətdə atdığı addımlar, eləcə də Qrenlandiya və Venesuela ətrafında yaranan geosiyasi gərginlik beynəlxalq gündəmin əsas mövzularındandır.

CityPost.az-ın əməkdaşı  bu proseslərin mahiyyətini və mümkün nəticələrini siyasi şərhçi Rusif Məmmədsoy ilə müzakirə edib.

– İranda aksiyalar artıq səngiməyə başlayırmı? Bəzi bölgələrdə üsyanların yatırılması və xarici KİV-lərin ABŞ-ın geri çəkildiyi, etirazçıların isə tək qaldığı barədə iddiaları prosesin sonuna işarədirmi?

Həmçinin oxuyun

Bir sıra birinci instansiya məhkəmələrinə hakimlər təyin edilib - SİYAHI 

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan enerji ehtiyatlarının etibarlı tranziti ölkəsi rolunu oynayır 

Hacıbaba Bağırovun ailə həyatı barədə açılmamış sirlər  

Vüqar Qurbanovla iş birliyində olmuş baş həkim kimdir ?

"İranda baş verən etiraz aksiyalarında müəyyən səngimə müşahidə olunsa da, prosesin tam bitdiyini söyləmək hələ tezdir. Hazırda ölkənin bir sıra bölgələrində etirazlar və iğtişaşlar davam edir. Diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, bu aksiyalar ilkin mərhələdə əsasən farsların və digər etnik qrupların yaşadığı ərazilərdə başlasa da, sonrakı mərhələdə Güney Azərbaycanda, xüsusilə Təbrizdə vəziyyət kəskinləşdi və faktiki olaraq hərbi rejim tətbiq olundu.

Müəyyən saatlardan sonra insanların hərəkətinə icazə verilməsi, market və obyektlərin fəaliyyətinin zaman çərçivəsinə salınması bunu açıq şəkildə göstərir. Maraqlıdır ki, Təbriz ilkin mərhələdə aksiyalara qoşulmamışdı. Lakin Qərbin Reza Pəhləvinin oğlunu alternativ lider kimi önə çıxarmağa başlaması Güney Azərbaycanda ciddi reaksiya doğurdu.

Güney azərbaycanlıların etirazlarda səsləndirdiyi əsas şüar “Nə şahçıyam, nə şeyxçi – millətçiyəm” idi. Bu, həm şah rejiminin, həm də teokratik molla idarəçiliyinin qəti şəkildə rədd edilməsi deməkdir. Tarixi baxımdan da məhz şah rejiminin süqutu nəticəsində bugünkü teokratik sistem formalaşıb və İran cəmiyyətinin böyük hissəsi bu iki modeli artıq qəbul etmir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi etirazların bitdiyini iddia etsə də, mən bu fikirlə razı deyiləm. Səngimə var, amma bu, prosesin sona çatması anlamına gəlmir. Mənə görə, hazırda yaşananlar ABŞ–İran münasibətlərində “fırtına öncəsi səssizlik” təsiri bağışlayır. Diplomatik kanallar açıqdır, müəyyən razılaşmalarla bağlı məlumatlar yayılır, lakin ABŞ-ın xüsusilə İran–Çin əməkdaşlığını nəzərə alaraq daha radikal planlar üzərində işlədiyini düşünürəm.

Tramp administrasiyası mövcud İran rejimini qəbul etmir və bu rejimi ABŞ-ın qlobal strategiyasına maneə kimi görür. Eyni zamanda İsrail üçün yaratdığı təhlükələr fonunda hesab edirəm ki, İranda rejim dəyişikliyi real və qaçılmaz görünür",-deyə  siyasi şərhçi Rusif Məmmədsoy bildirib.

Turan Etibaroğlu