Uşaqlıqda diş problemi gələcəkdə ürək riskini artırır
Tibb 04 Mart 2026, 10:25
3668
Mütəxəssislərin apardığı genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, uşaqlıq dövründə diş və diş əti problemləri yaşayan şəxslər yetkin yaşda ürək-damar xəstəlikləri ilə daha çox qarşılaşa bilərlər.
Citypost.az xəbər verir ki, təxminən 570 min nəfərin məlumatları üzərində aparılan təhlil nəticəsində müəyyən edilib ki, 1960–1970-ci illərdə doğulan və uşaqlıqda çoxsaylı kariyes və ya ağır diş əti iltihabı yaşayan şəxslərdə 30 yaşdan sonra koronar ürək xəstəliyi, infarkt və insult riski daha yüksək olub.Araşdırma zamanı uşaqlıq dövründə qeydə alınmış stomatoloji problemlər – çoxsaylı çürüklər, qanama və ağrı ilə müşayiət olunan ağır gingivit halları – sonrakı illərdə qeydə alınmış ürək-damar xəstəlikləri göstəriciləri ilə müqayisə edilib. Nəticələr göstərib ki, uşaqlıqda çoxlu kariyesi olan şəxslərdə gələcəkdə ürək-damar xəstəliyi riski 45 faizə qədər arta bilər. Ağır diş əti iltihabı keçirmiş şəxslərdə isə bu risk təxminən 41 faiz yüksək olub.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, bu nəticələr birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Yəni diş problemlərinin özünün ürək xəstəliyinə səbəb olduğunu demək mümkün deyil. Lakin ağız boşluğunda baş verən iltihabi proseslərin orqanizmdə ümumi iltihabı artıraraq damar divarlarına təsir göstərə və aterosklerozun – damarların yağlı lövhəciklərlə daralmasının – inkişafını sürətləndirə biləcəyi ehtimal edilir.Tədqiqat zamanı iştirakçıların təhsil səviyyəsi kimi həyat tərzi və tibbi xidmətə çıxışı əks etdirən amillər də nəzərə alınıb. Bu faktorlar düzəliş edildikdən sonra belə, uşaqlıqda ağız sağlamlığı ilə gələcək ürək-damar riskləri arasında statistik əlaqə əhəmiyyətli olaraq qalıb.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, uşaqlıqdan etibarən diş və diş ətinə düzgün qulluq yalnız estetik deyil, uzunmüddətli ümumi sağlamlıq baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Profilaktik stomatoloji nəzarət və gigiyena vərdişlərinin formalaşdırılması gələcək risklərin azaldılmasında vacib rol oynaya bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Vitaminləri özbaşına qəbul etmək təhlükəlidirmi?
Son illərdə vitamin və müxtəlif qida əlavələrindən istifadə xüsusilə geniş yayılıb. İnsanlar bəzən analiz vermədən, həkim məsləhəti almadan və orqanizmdə həmin vitaminə həqiqətən ehtiyac olub-olmadığını müəyyənləşdirmədən müxtəlif preparatlar qəbul etməyə başlayırlar. Xüsusilə D vitamini ilə bağlı “qış boyu qəbul etmək lazımdır”, “çox içsəm daha yaxşı təsir edər” və ya “profilaktika üçün davamlı istifadə etmək olar” kimi yanaşmalara tez-tez rast gəlinir. Halbuki vitaminlərin orqanizm üçün vacib olması onların nəzarətsiz və istənilən dozada qəbul edilə biləcəyi anlamına gəlmir.Endokrinoloq İnci Şabanlı Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, vitamin preparatlarının da həkim nəzarəti altında qəbul edilməsi vacibdir. Onun sözlərinə görə, insanlarda bəzən vitaminləri dərman kimi deyil,...
21 Sentyabr 2026, 11:00
Fiziki iş və oturaq həyat tərzi hansı xəstəliklərə səbəb ola bilər? – Radioloqdan AÇIQLAMA
İstər ağır fiziki iş görən, istərsə də günün böyük hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirən insanların dayaq-hərəkət sistemi ilə bağlı müxtəlif problemlərlə qarşılaşması mümkündür. Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq, düzgün olmayan oturuş, ağır yük qaldırmaq, təkrarlanan hərəkətlər və fiziki yüklənmənin düzgün bölüşdürülməməsi bel, boyun, oynaq və əzələ problemlərinin yaranmasına və ya mövcud narahatlıqların artmasına səbəb ola bilər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, bel ağrısı dünyada əlilliyin əsas səbəblərindən biridir və halların təxminən 90 faizi spesifik bir səbəblə əlaqələndirilməyən qeyri-spesifik bel ağrısıdır.Radioloq Emin Hacıyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, fiziki şəraitdə çalışan insanların sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsində ilk növbədə şikayətlərin xarakteri və klinik müayinə nəzərə...
21 Sentyabr 2026, 10:00
Biopsiya təyin olunubsa, bu, xərçəng deməkdir? – Dermatoloqdan AÇIQLAMA
“Doktor, əgər mənə biopsiya təyin etmisinizsə, deməli, xərçəngdən şübhələnirsiniz?” Bu sual dermatoloqlara müraciət edən pasiyentlərin ən çox yaşadığı narahatlıqlardan biridir. Biopsiya sözü bir çox insanda avtomatik olaraq xərçənglə əlaqələndirilir və həkimin bu müayinəni istəməsi pasiyentdə ciddi qorxu yarada bilir. Halbuki dəri biopsiyasının məqsədi yalnız xərçəng axtarmaq deyil. Bu prosedur dəridə baş verən prosesin mikroskopik səviyyədə araşdırılması və diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün istifadə olunan mühüm diaqnostik üsullardan biridir.Citypost.az xəbər verir ki, dermatoloqlar bildirirlər ki, dəri xəstəliklərinin əhəmiyyətli bir hissəsi yalnız xəstənin dərisinə baxmaqla tam dəqiqliklə müəyyən edilə bilər. Lakin bəzi hallarda müxtəlif xəstəliklərin klinik görünüşləri bir-birinə çox bənzəyir. Qızartı, qabıqlanma, qaşınma, səpkilər,...
21 Sentyabr 2026, 09:00
Səhər yuxudan yorğun oyanırsınızsa, səbəbi bu ola bilər – MÜTƏXƏSSİSLƏR AÇIQLADI
Səhər yuxudan oyandıqdan sonra özünü dincəlmiş deyil, əksinə yorğun, halsız və enerjisiz hiss etmək bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bəzən bu vəziyyət gec yatmaq, yuxu rejiminin pozulması, stress və ya gün ərzində həddindən artıq yorulmaqla əlaqəli ola bilər. Lakin səhər yorğunluğu davamlı xarakter daşıyırsa, gün ərzində insanın fəaliyyətinə mane olursa və kifayət qədər yatmasına baxmayaraq aradan qalxmırsa, bunun arxasında müəyyən sağlamlıq problemi də dayana bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, davamlı yorğunluğun səbəbləri müxtəlifdir. Yuxunun keyfiyyətsiz olması, gecə ərzində tez-tez oyanmaq, yuxusuzluq, qeyri-sağlam qidalanma, fiziki aktivliyin azlığı və stress ən çox rast gəlinən səbəblər sırasındadır. Bununla yanaşı, qanazlığı, şəkərli...
18 Sentyabr 2026, 11:00
Uşaqlar niyə hıçqırırlar? – Həkimlərdən AÇIQLAMA
Uşaqlarda tez-tez rast gəlinən və valideynləri narahat edən hallardan biri də hıçqırıqdır. Xüsusilə körpələrdə qidalanmadan sonra ardıcıl şəkildə “hıç” səsinin gəlməsi bəzən valideynlərdə bunun hansısa xəstəliyin əlaməti olması ilə bağlı narahatlıq yaradır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, hıçqırıq əksər hallarda orqanizmin normal refleks reaksiyalarından biridir və qısa müddət davam etdikdə ciddi problemə işarə etmir.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, hıçqırıq diafraqmanın – döş qəfəsi ilə qarın boşluğunu ayıran və nəfəsalmada mühüm rol oynayan əzələnin – qeyri-iradi, qəfil yığılması nəticəsində yaranır. Bu yığılmanın ardınca səs telləri qısa müddətə bağlanır və nəticədə xarakterik “hıç” səsi meydana gəlir. Yəni hıçqırıq uşağın öz istəyindən...
18 Sentyabr 2026, 10:00
Yatmazdan əvvəl telefondan istifadə yuxunu necə pozur? – Həkimlərdən AÇIQLAMA
Müasir dövrdə telefon, planşet, televizor və kompüter insanların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bir çox insan gün ərzində iş və ya təhsil səbəbindən kompüterdən istifadə edir, axşam saatlarında isə televizora baxır və yatmazdan əvvəl sosial şəbəkələrdə vaxt keçirir. Bəzən insan yatağa uzandıqdan sonra belə telefonu əlindən yerə qoymur və “bir neçə dəqiqə” baxmaqla kifayətlənəcəyini düşünsə də, bu müddət daha da uzanır. Mütəxəssislər isə xüsusilə gecə saatlarında ekran qarşısında uzun müddət qalmağın yuxuya getmə prosesinə və yuxu rejiminə mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, bunun əsas səbəblərindən biri gecə vaxtı orqanizmin işıq siqnallarına verdiyi reaksiyadır. İnsan...
18 Sentyabr 2026, 09:00
