Uşaqlıqda diş problemi gələcəkdə ürək riskini artırır
Tibb 04 Mart 2026, 10:25
139
Mütəxəssislərin apardığı genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, uşaqlıq dövründə diş və diş əti problemləri yaşayan şəxslər yetkin yaşda ürək-damar xəstəlikləri ilə daha çox qarşılaşa bilərlər.
Citypost.az xəbər verir ki, təxminən 570 min nəfərin məlumatları üzərində aparılan təhlil nəticəsində müəyyən edilib ki, 1960–1970-ci illərdə doğulan və uşaqlıqda çoxsaylı kariyes və ya ağır diş əti iltihabı yaşayan şəxslərdə 30 yaşdan sonra koronar ürək xəstəliyi, infarkt və insult riski daha yüksək olub.Araşdırma zamanı uşaqlıq dövründə qeydə alınmış stomatoloji problemlər – çoxsaylı çürüklər, qanama və ağrı ilə müşayiət olunan ağır gingivit halları – sonrakı illərdə qeydə alınmış ürək-damar xəstəlikləri göstəriciləri ilə müqayisə edilib. Nəticələr göstərib ki, uşaqlıqda çoxlu kariyesi olan şəxslərdə gələcəkdə ürək-damar xəstəliyi riski 45 faizə qədər arta bilər. Ağır diş əti iltihabı keçirmiş şəxslərdə isə bu risk təxminən 41 faiz yüksək olub.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, bu nəticələr birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Yəni diş problemlərinin özünün ürək xəstəliyinə səbəb olduğunu demək mümkün deyil. Lakin ağız boşluğunda baş verən iltihabi proseslərin orqanizmdə ümumi iltihabı artıraraq damar divarlarına təsir göstərə və aterosklerozun – damarların yağlı lövhəciklərlə daralmasının – inkişafını sürətləndirə biləcəyi ehtimal edilir.Tədqiqat zamanı iştirakçıların təhsil səviyyəsi kimi həyat tərzi və tibbi xidmətə çıxışı əks etdirən amillər də nəzərə alınıb. Bu faktorlar düzəliş edildikdən sonra belə, uşaqlıqda ağız sağlamlığı ilə gələcək ürək-damar riskləri arasında statistik əlaqə əhəmiyyətli olaraq qalıb.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, uşaqlıqdan etibarən diş və diş ətinə düzgün qulluq yalnız estetik deyil, uzunmüddətli ümumi sağlamlıq baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Profilaktik stomatoloji nəzarət və gigiyena vərdişlərinin formalaşdırılması gələcək risklərin azaldılmasında vacib rol oynaya bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Mütəxəssis rəyi: Miyokard infarktından qorunmanın yolları
Son illərdə ürək-damar xəstəlikləri arasında miyokard infarktı (ürək tutması) ən çox rast gəlinən və ölüm riski yüksək olan hallardan biridir. Sağlam həyat tərzi və düzgün qidalanma, eləcə də erkən xəbərdarlıq əlamətlərinə diqqət göstərmək, bu təhlükəli vəziyyətin qarşısını almaqda həyati əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, kardiyoloqlar bildirirlər ki, infarkt riskini azaltmaq üçün qidalanmada yağlı, qızardılmış, fast-food və xəmir məhsullarından uzaq durmaq, həmçinin siqaret və spirtli içkilərin qəbulunu məhdudlaşdırmaq əsas şərtdir. Gündəlik duz qəbulu 5 qramı keçməməlidir. Meyvə və tərəvəzlər, xüsusən qoz, badam, ərik kimi quru meyvələr ürək sağlamlığı üçün faydalıdır. Enerji içkiləri və şirin içkilərdən uzaq durmaq, bədən çəkisini nəzarətdə...
03 Mart 2026, 15:41
Dirsəkdə ağrı və keyləşməyə diqqət – mütəxəssis izah edir
Uzun müddət kompüter qarşısında dirsəklərinizi eyni vəziyyətdə saxlayırsınızsa, kubital tunel sindromu riski yarana bilər. Ortopediya mütəxəssisi bildirir ki, bu sindrom dirsəkdəki ulnar sinirin sıxışması nəticəsində ortaya çıxır.Nəticədə qolunuzda elektrik keçməsi kimi hisslər, ağrı və xüsusilə kiçik və üz barmaqda keyləşmə müşahidə olunur. Bu problem həm bir tərəfdə, həm də hər iki tərəfdə baş verə bilər.Mütəxəssis vurğulayır ki, simptomlar hiss edilərsə, xüsusi müayinələr aparılmalı, sinirin sıxışması dəqiqliklə müəyyən edilməlidir. Kubital tunel sindromu, iynə müalicəsi və fizioterapiya ilə erkən mərhələdə effektiv şəkildə aradan qaldırıla bilər.Həkim tövsiyəsi: uzun müddət dirsəklərin sabit vəziyyətdə qalmasının qarşısını alın, fasilələr edin və narahatlıq hiss edildikdə mütəxəssisə müraciət...
03 Mart 2026, 12:59
Yaşlılarda əzələ itkisini azalda biləcək vitamin müəyyən edilib
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ənənəvi olaraq qan laxtalanması ilə əlaqələndirilən K vitamini, yaşlı insanlarda əzələ gücü və fiziki performansın qorunmasında da rol oynaya bilər. Bu qənaət, vitamin K ilə sarcopeniya – yaşla bağlı əzələ kütləsi, gücü və dözümlülüyün azalması – arasındakı əlaqəni araşdıran elmi icmal məqaləsində əks olunub.Citypost.az xəbər verir ki, K vitamininin təsir mexanizmlərini izah edirlər. Vitamin K osteokalsin, MGP və Gas6 kimi K vitaminindən asılı zülalların aktivləşməsində iştirak edir. Bu zülallar toxuma bərpası, damar sağlamlığı və əzələlərdə enerji metabolizmi ilə bağlıdır. Eksperimental modellərdə K vitamini həmçinin iltihab əleyhinə və antioksidant xüsusiyyətlər nümayiş etdirib, mitoxondrial funksiyaya və hüceyrə zədələnməsi proseslərinə...
03 Mart 2026, 10:24
Küçələrdə satılan nar şirəsi sağlamlığa necə təsir edə bilər?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, küçələrdə satılan nar şirəsi bəzən təhlükəli ola bilər, xüsusilə keyfiyyətə və gigiyenaya diqqət yetirilmədikdə.Citypost.az xəbər verir ki, bu məhsulların hazırlanmasında istifadə olunan suyun təmiz olmaması, meyvələrin düzgün yuyulmaması və ya saxlanma şəraitinin pozulması qida zəhərlənməsi riskini artırır.Həmçinin, nar şirəsinə əlavə olunan şəkər və digər qatqılar onun kalori və şəkər miqdarını yüksəldir, bu da xüsusilə şəkərli diabet və piylənmə riski olan insanlar üçün təhlükə yaradır.Ekspertlər vurğulayırlar ki, təbii nar şirəsi sağlam olsa da, küçə şəraitində satılan məhsulların tərkibi dəqiq yoxlanılmadığı üçün sağlamlıq üçün risk daşıya bilər. İnsanlar nar suyu alarkən mümkün qədər sertifikatlı və təmiz mənbələrdən istifadə etməli,...
02 Mart 2026, 16:30
Daimi quru yemək sağlamlığa ziyan vurur
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yalnız quru və hazır qidalarla qidalanmaq sağlamlıq üçün ciddi risklər yarada bilər. Bu tip qidalar – konserve, paketli, hazır yeməklər və fast-food məhsulları – tez-tez yüksək duz, şəkər, doymuş yağlar və konservantlarla zəngin olur. Uzun müddət belə qidalanmaq ürək-damar xəstəlikləri, yüksək qan təzyiqi, piylənmə və metabolik pozuntuların riskini artırır.Citypost.az xəbər verir ki, quru yeməklər lif və təbii vitamin-mineral baxımından zəngin olmadığı üçün bağırsaq fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Belə qidalar həzm prosesini yavaşladır, qəbizlik və digər həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Bundan başqa, düzgün qida maddələri alınmadığı üçün immunitet sistemi zəifləyir və orqanizm xəstəliklərə qarşı daha həssas...
02 Mart 2026, 13:59
Piylənmə infeksiyalardan ölüm riskini 70% artırır
Yeni araşdırmaya görə, piylənmədən əziyyət çəkən şəxslər ağır yoluxucu xəstəliklərə tutulma baxımından daha yüksək risk daşıyırlar. Mütəxəssislər bildirirlər ki, piylənməsi olan insanlarda qrip, COVID-19, pnevmoniya və qastroenterit kimi infeksiyalar səbəbindən xəstəxanaya yerləşdirilmə və ya ölüm riski normal çəkili şəxslərlə müqayisədə təxminən 70 faiz daha yüksəkdir.Araşdırma çərçivəsində on minlərlə insanın sağlamlıq göstəriciləri təhlil edilib. İştirakçıların bədən kütlə indeksi (BKİ) ilkin mərhələdə ölçülərək üç qrupa bölünüb: normal çəki, artıq çəki və piylənmə. Nəticələr göstərib ki, piylənmə yalnız müəyyən infeksiyalarla deyil, ümumilikdə geniş spektrli yoluxucu xəstəliklərlə bağlı risk faktorudur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, piylənmə immun sisteminin bakteriya, virus, parazit və göbələklərə qarşı...
02 Mart 2026, 10:47
