Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Alzheimer xəstəliyi gözlər vasitəsilə necə aşkar edilə bilər?

Cəmiyyət 19 Fevral 2026, 10:07

180

Alzheimer xəstəliyinin erkən mərhələdə aşkarlanması ilə bağlı aparılan yeni araşdırmalar maraqlı nəticələr ortaya qoyub. Məlum olub ki, adətən pnevmoniya və sinus infeksiyalarına səbəb olan Chlamydia pneumoniae bakteriyası uzun illər orqanizmdə qala və Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəli dəyişikliklərlə bağlı ola bilər.

Citypost.az-ın məlumatına görə, elmi nəticələr göstərir ki, xroniki infeksiya beyində iltihabi prosesləri gücləndirə, nəticədə isə sinir hüceyrələrinin zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bu isə yaddaşın zəifləməsi və idrak funksiyalarının pozulması ilə müşayiət olunan neyrodegenerativ dəyişiklikləri sürətləndirə bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, iltihabın müalicəsi və erkən mərhələdə antibiotik müdaxiləsi gələcəkdə yeni terapevtik yanaşmalar üçün imkan yarada bilər.

Araşdırmalar zamanı bakteriyanın torlu qişada – gözün arxa hissəsində yerləşən və vizual siqnalları emal edən nazik sinir toxumasında – aşkar olunduğu müəyyən edilib. Torlu qişa mərkəzi sinir sisteminin bir hissəsi olduğu və qeyri-invaziv üsullarla müayinə edilə bildiyi üçün beyinlə bağlı prosesləri real vaxtda izləmək baxımından unikal imkan yaradır.Tədqiqat nəticələrinə əsasən, torlu qişada bakteriyanın mövcudluğu güclü immun iltihabi aktivlik, neyronların ölümü və idrak zəifləməsi ilə əlaqələndirilir. Müntəzəm müşahidələr bakterial infeksiya, iltihab və neyrodegenerasiya arasında əvvəllər məlum olmayan əlaqənin mövcudluğunu göstərib.Müayinə edilən şəxslərin torlu qişa və beyin toxumalarında bakteriya səviyyəsinin müqayisəsi zamanı Alzheimer xəstəliyi olan insanlarda bu göstəricilərin sağlam fərdlərlə müqayisədə xeyli yüksək olduğu aşkarlanıb. Eyni zamanda, bakterial yükün artması daha ağır beyin dəyişiklikləri və daha ciddi idrak pozuntuları ilə əlaqəli olub.Genetik faktorların da rol oynadığı müəyyən edilib. Alzheimer riski ilə əlaqələndirilən APOE4 genini daşıyan şəxslərdə bakteriya səviyyəsinin daha yüksək müşahidə edildiyi bildirilib.Laboratoriya şəraitində aparılan təcrübələr infeksiyanın iltihabı artırdığını, neyron ölümünü sürətləndirdiyini və idrak funksiyalarını pisləşdirdiyini göstərib. Bundan əlavə, bakterial infeksiyanın Alzheimer xəstəliyinə xas olan beta-amiloid zülalının yığılmasını stimullaşdırdığı müəyyən olunub.

Əldə olunan nəticələr göstərir ki, torlu qişanın skan edilməsi gələcəkdə Alzheimer xəstəliyinin risk qrupunda olan şəxslərin qeyri-invaziv şəkildə müəyyən edilməsində və xəstəliyin gedişinin izlənməsində mühüm rol oynaya bilər. Xroniki bakterial infeksiya və iltihabın aradan qaldırılması isə perspektivli müalicə strategiyalarından biri kimi qiymətləndirilir.

Yeganə

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Sabah pensiyalar artımla tam ödəniləcək 

Fevralın 20-də respublika üzrə pensiyaların tam ödənilərək yekunlaşdırılması nəzərdə tutulub.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi məlumat yayıb.Həmin gün güzəştli şərtlərlə pensiya hüququna malik şəxslərin də pensiyaları ödəniləcək.Qeyd edək ki, 1 yanvar 2026-cı ilədək təyin edilmiş bütün növ pensiyalar ilin əvvəlindən 9,3 faiz indeksləşdirilərək artırılıb. Fevral ayının pensiyaları qeyd edilən artımlarla birgə ödəniləcək.Həmçinin indeksləşdirmə üzrə yanvar ayının artımı fevral ayının pensiyasına əlavə olunacaq....

19 Fevral 2026, 11:13

Metroda qatarların qrafik üzrə hərəkəti bərpa olunub 

Bakı metropolitenində bütün xətlərdə intervallar qorunmaqla qatarların qrafik üzrə hərəkəti bərpa olunub, yubanmalar yoxdur.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə "Bakı Metropoliteni" QSC-dən məlumat verilib.Bildirilib ki, yaranan əlavə sərnişin sıxlığı aradan qaldırılıb.

19 Fevral 2026, 10:49

Yaş artdıqca fertilitet necə dəyişir?  

Cəmiyyətdə “bioloji saat” anlayışı adətən qadınlarla əlaqələndirilir və yaş artdıqca yumurta ehtiyatının azalması əsas mövzu kimi təqdim olunur. Halbuki elmi müşahidələr göstərir ki, kişi fertiliteti də yaşla birlikdə dəyişir. Sonsuzluq hallarında kişi və qadın faktorlarının payı təxminən bərabər olsa da, uzun illər tibbi qiymətləndirmə daha çox qadın üzərində aparılıb. Müasir yanaşmada isə reproduktiv sağlamlığın cins fərqi qoyulmadan dəyərləndirilməsi vacib sayılır.Citypost.az-ın məlumatına görə, bioloji baxımdan sperma istehsalı yetkinlik dövründən etibarən fasiləsiz davam edir. Lakin bu proses yaş artdıqca keyfiyyət və kəmiyyət baxımından dəyişir. Erkən iyirmili yaşlardan başlayaraq ejakulyatda olan sperma sayı tədricən azalır. 55 yaşdan yuxarı kişilərdə göstəricilər bəzən sonsuzluq həddinə...

19 Fevral 2026, 10:46

Rektor tələbələrlə görüşdü

Gəncə Dövlət Universitetinin rektoru Yusif Yusibov Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar İnnovasiya Mərkəzi və ADA Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən IV Aqrar Startaplar və İnnovasiya Forumunda uğur qazanan tələbələrlə görüş keçirib.Citypost.az  xəbər verir ki, görüşdə  İnnovasiyalar Departamentinin direktoru Vasif Həsənov, Forumda Gəncə Dövlət Universitetini  təmsil edən İnnovasiya texnologiyalarının transferi və marketinqi şöbəsinin müdiri Razim Əliyev, şöbənin əməkdaşı Kamran Yusibov, Kimya və biologiya fakültəsinin tələbələri İsfəndiyar Aslan və  Zeynəb Nağıyeva iştirak ediblər.Qeyd olunub ki, forumda fəal iştirak edən GDU-nun Kimya və biologiya fakültəsinin tələbələri İsfəndiyar Aslan və  Zeynəb Nağıyeva Aqrar İnnovasiya Mərkəzinin “Dəqiq kənd təsərrüfatında süni intellektin tətbiqi” layihəsi çərçivəsində keçirilən “Mentor...

19 Fevral 2026, 10:45

Direktorların işə qəbulu başlayır

Fevralın 20-dən dövlət ümumi təhsil müəssisələrinin direktoru vəzifəsinə işə qəbul üzrə müsabiqənin müsahibə mərhələsinə başlanılır. Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsahibə zamanı namizədlər liderlik və strateji idarəetmə, pedaqoji və tədris, idarəçilik və təşkilatçılıq, ünsiyyət və əlaqə, problemlərin həlli və qərarvermə, rəqəmsal və texnoloji, eləcə də sosial və emosional bacarıqlar nəzərə alınmaqla ümumilikdə 7 meyar üzrə qiymətləndiriləcəklər.Namizədlər müsabiqə qaydalarına uyğun olaraq müsahibə mərhələsinə ali təhsili, pedaqoji stajı, qiymətləndirmə göstəriciləri, eləcə də müraciət etdikləri təhsil müəssisəsindəki şagird sayı nəzərə alınmaqla ardıcıllıq prinsipi əsasında mərhələli şəkildə dəvət ediləcəklər. Qeyd edək ki, ilk 6 gün ərzində baş tutacaq müsahibələrin dəvətləri namizədlərin...

19 Fevral 2026, 10:37

 Ərəstun Orucluya hökm oxundu 

Dövlət əleyhinə çağırışlarda təqsirləndirilən Ərəstun Oruclunun cinayət işi üzrə məhkəmənin yekun prosesi keçirilib.Citypost.az xəbər verir ki, bu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Babək Pənahovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə qiyabi hökm oxunub.Hökmə əsasən, Ərəstun Oruclu 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.Qeyd edək ki, Ərəstun Oruclu barəsində Cinayət Məcəlləsinin 281.2-ci (Dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar, təkrar və ya bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə) maddəsi ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlbetmə haqqında qərar qəbul edilib. Bildirilib ki, o, istintaqdan qaçaraq Azərbaycan hüdudlarından kənarda gizləndiyi üçün barəsində ittiham elan edilməsi ilə bağlı axtarış elan olunub. Binəqədi Rayon Məhkəməsinin ötən il 23 fevral tarixli qərarı...

19 Fevral 2026, 10:26