Eldəniz Əmirov: “Enerji sistemlərinin inteqrasiyası üçün etimad amili də əsas şərtlərdən biridir”
İqtisadiyyat 03 İyun 2026, 10:12
3451
İqtisadçı Eldəniz Əmirov enerji sistemlərinin inteqrasiyası ilə bağlı irəli sürülən əsas şərtlərə münasibət bildirib.
Citypost.az xəbər verir ki, o, qeyd edib ki, “Masdar” şirkətinin biznes və layihələrin inkişafı üzrə direktoru Abdulla Zayed 31-ci Bakı Enerji Forumunda çıxışı zamanı müxtəlif ölkələrin enerji sistemlərinin inteqrasiyası üçün üç əsas şərtin vacibliyini vurğulayıb.
“Onun fikrinə görə bunlardan birincisi siyasi konsensus, ikincisi kommersiya və maliyyə modeli, üçüncüsü isə texniki və şəbəkə planlaşdırılmasıdır. Bunları inkar etmək olmaz, həqiqətən də vacib şərtlərdir. Amma bunlar daha çox layihənin tikilməsi və işə salınması üçün lazım olan şərtlərdir. Prosesin davamlı olması üçün isə bu 3 şərt yetərli deyil”, – deyə iqtisadçı bildirib.
E.Əmirovun sözlərinə görə, enerji sistemlərinin uzunmüddətli və səmərəli fəaliyyəti üçün daha bir vacib amil mövcuddur:“Hesab edirəm ki, dördüncü və ən azı onlar qədər vacib olan şərt etimad və qarşılıqlı asılılıq risklərinin idarə olunmasıdır. Çünki enerji sistemi adi ticarət deyil. Bir ölkə enerji təhlükəsizliyinin bir hissəsini başqa ölkələrin davranışından asılı vəziyyətə gətirir. Bu da strateji təhlükəsizlik məsələsi deməkdir”.
İqtisadçı vurğulayıb ki, iştirakçı ölkələr arasında uzunmüddətli etimad və öhdəliklərə sadiqlik olmadıqda, ən mükəmməl enerji dəhlizləri belə gözlənilən nəticəni verməyə bilər.
“Buna görə də iştirakçı ölkələr arasında uzunmüddətli etimad və öhdəliklərə sadiqlik yoxdursa, ən mükəmməl enerji dəhlizi belə gözlənilən nəticəni vermir. Təsəvvür edək ki, siyasi konsensus var. Maliyyə modeli də qurulub. Həmçinin texniki infrastruktur da hazırdır. İnteqrasiya təmin edilir, hamı sevinir. Amma bir neçə ildən sonra ölkələrdən biri ixracı məhdudlaşdırır, tranzit ölkə tarifləri dəyişir, regional gərginlik yaranır və enerji milli təhlükəsizlik alətinə çevrilir”, – deyə o qeyd edib.
Həmçinin oxuyun
E.Əmirov bildirib ki, bu halda ilk üç şərtin yerinə yetirilməsi belə sistemin effektiv fəaliyyətinə zəmanət vermir.
“Deməli, ilk 3 şərt yerinə yetirilsə belə, sistem səmərəli işləməyə bilir. Avropanın son illərdə qaz təchizatı ilə bağlı yaşadığı təcrübə bunu göstərdi. Texniki imkan və kommersiya müqavilələri mövcud idi, lakin tərəflərdən birinin davranışları sistemi alt-üst etdi”, – deyə iqtisadçı əlavə edib.
O, Azərbaycanın beynəlxalq enerji əməkdaşlığında qazandığı etimadın məhz bu prinsiplərə sadiqlikdən qaynaqlandığını vurğulayıb.
“Hesab edirəm ki, Azərbaycanın ən böyük üstünlüklərindən biri məhz bu 4-cü şərtə, yəni etibarlı tərəfdaş olmaq və götürdüyü öhdəliklərə sadiq qalmaq prinsipinə daim əməl etməsidir. Məhz bunun nəticəsidir ki, ölkəmiz həm ərəb dövlətlərinin, həm Avropa ölkələrinin, həm də Mərkəzi Asiya dövlətlərinin etimad göstərdiyi ən etibarlı tərəfdaşlardan birinə çevrilib”, – deyə E.Əmirov bildirib.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ət BAHALAŞDI – İqtisadçı səbəbləri AÇIQLADI
Son bir ay ərzində sümüklü mal ətinin qiyməti təxminən 1-2 manat artaraq hazırda 19 manata, sümüksüz mal əti isə 21-22 manata çatıb.Satıcılar bahalaşmanı mövsüm dəyişikliyi ilə əlaqələndirsələr də, qiymət artımının arxasında başqa iqtisadi amillərin olub-olmaması da sual doğurur.Bəs mal ətinin bahalaşması müvəqqəti xarakter daşıyır, yoxsa qarşıdakı dövrdə qiymət artımının davam etməsi gözlənilir?Citypost.az xəbər verir ki, iqtisadçı Natiq Cəfərli Musavat.com-a qeyd edib ki, mal ətinin qiymətindəki artım artıq müvəqqəti deyil, daimi xarakter daşıyır: “Çünki ölkədə mal-qaranın sayı kəskin azalır. Nəticədə yem bahalaşır, daşınma xərcləri artır, tənzimləyici orqanların, o cümlədən AQTA-nın müdaxilələri genişlənir. Cərimələr, sertifikatlaşdırma və digər tələblər də əlavə xərc yaradır....
22 Sentyabr 2026, 16:35
Neftin qiyməti 102 dollardan aşağı düşdü
Dünya bazarında neft qiymətləri kəskin eniş edib.Citypost.az xəbər verir ki, “Brent” markalı neftin noyabr fyuçerslərinin qiyməti 2,27 dollar və ya 2,19% azalaraq bir barel üçün 101,60 dollara düşüb.“WTI” markalı neftin oktyabr fyuçerslərinin qiyməti isə 2,22 dollar və ya 2,21% ucuzlaşaraq 98,08 dollar təşkil edib.Neftin ucuzlaşmasına ABŞ və İran arasında diplomatik təmasların bərpa oluna biləcəyinə dair gözləntilər və Səudiyyə Ərəbistanından neft ixracının artması təsir göstərib.BMT Baş Assambleyası çərçivəsində ABŞ-İran danışıqlarının mümkünlüyü bazarda geosiyasi risklərin azalacağına dair ümidləri gücləndirib. Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı da sentyabrda gündəlik 4 milyon bareldən yuxarı qalxıb....
21 Sentyabr 2026, 09:42
Azərbaycan neft məhsullarının ixracından qazancını 2 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycan gömrük bəyannamələrinə əsasən, 617 min 360,36 ton həcmində neft məhsulları ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinin statistikasına əsasən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə məhsulun dəyəri 466 milyon 752,15 min ABŞ dolları təşkil edib.İxrac edilən neft məhsullarının həcmi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 40,7 %, dəyəri isə 2 dəfə çoxdur.Hesabat aylarında Azərbaycanın ümumi ixracında neft məhsullarının payı 2,14 % olub.Qeyd edək ki, bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycan xarici ölkələrlə 33 milyard 238 milyon ABŞ dolları dəyərində ticarət əməliyyatı aparıb. Xarici ticarət dövriyyəsinin 21 milyard 815 milyon ABŞ dolları ixracın, 11 milyard 423 milyon ABŞ dolları isə...
15 Sentyabr 2026, 17:08
Nisbi və mütləq üstünlük nədir? – Ölkələrin xarici ticarət strategiyaları
Nisbi və mütləq üstünlük nəzəriyyələri ölkələrin beynəlxalq ticarət strategiyalarının formalaşmasında, qlobal əməkdaşlıq modelinin qurulmasında baza rolunu oynayan iki əsas iqtisadi konsepsiyadır. Klassik iqtisadiyyatın banisi Adam Smit tərəfindən irəli sürülən mütləq üstünlük prinsipi bir ölkənin hər hansı məhsulu digər ölkələrlə müqayisədə daha az resurs (əmək, vaxt, kapital) sərf edərək, daha aşağı maya dəyəri ilə istehsal etmək qabiliyyətini ifadə edir. Məsələn, təbii iqlim şəraiti, resurs zənginliyi sayəsində kənd təsərrüfatı və ya hasilat sənayesi məhsullarını daha ucuz başa gətirən dövlət həmin sahədə mütləq üstünlüyə yiyələnir, istehsalı bu istiqamətdə cəmləşdirərək xarici bazara mal çıxarır.Citypost.az xəbər verir ki, Devid Rikardo tərəfindən inkişaf etdirilən nisbi (müqayisəli)...
31 Avqust 2026, 20:05
Devalvasiya və revalvasiya nədir? – Milli valyutanın məzənnəsi necə müəyyənləşir?
Devalvasiya və revalvasiya ölkənin milli valyutasının xarici valyutalara nəzərən dəyərinin dəyişməsini ifadə edən əsas makroiqtisadi anlayışlardandır. Devalvasiya dövlətin mərkəzi bankı tərəfindən milli valyutanın alıcılıq qabiliyyətinin, məzənnəsinin xarici valyutalara (xüsusilə dollar, avro kimi sərt valyutalara) nəzərən rəsmi şəkildə ucuzlaşdırılmasıdır. Bu addım adətən ixracı həvəsləndirmək, ölkəyə xarici valyuta axınını artırmaq, xarici ticarət kəsirini azaltmaq məqsədilə atılır. Revalvasiya isə devalvasiyanın tam əksidir; yəni mərkəzi bankın qərarı ilə milli valyutanın dəyərinin xarici valyutalar qarşısında rəsmən qaldırılması, gücləndirilməsidir. Bu proses inflyasiya təzyiqini azaltmağa, idxal olunan məhsulların qiymətini ucuzlaşdırmağa xidmət edir.Citypost.az xəbər verir ki, milli valyutanın məzənnəsinin müəyyənləşdirilməsi ölkədə tətbiq olunan valyuta rejimindən birbaşa asılıdır. İqtisadiyyatda...
31 Avqust 2026, 17:50
Qlobal ticarətdə "SWIFT" sistemi nədir və alternativləri hansılardır?
Qlobal ticarətdə, beynəlxalq maliyyə sistemində şəffaflığı, təhlükəsizliyi təmin edən əsas platformalardan biri "SWIFT" (Ümumdünya Banklararası Maliyyə Telekommunikasiya Cəmiyyəti) sistemidir. 1973-cü ildə Belçikada təsis edilən bu mexanizm pulun özünü fiziki şəkildə köçürmür; banklararası maliyyə əməliyyatları, ödəniş tapşırıqları üçün standartlaşdırılmış, şifrələnmiş məlumat mübadiləsi şəbəkəsi funksiyasını yerinə yetirir. Dünyanın 200-dən çox ölkəsində 11 mindən artıq bank, maliyyə institutu tərəfindən istifadə olunan platforma xarici ticarət dövriyyəsinin, transsərhəd ödənişlərin sürətli, problemsiz reallaşmasına imkan yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, sistem maliyyə şəffaflığını təmin etsə də, geostrateji gərginliklər, sanksiya mexanizmləri fonunda bəzi ölkələrin bu şəbəkədən ayırılması alternativ platformaların formalaşmasını sürətləndirib. SWIFT-ə ən böyük rəqib kimi Çin Xalq Bankı...
31 Avqust 2026, 13:46
