İnsan beyni gün ərzində minlərlə qərar verir
Maraqlı 02 Mart 2026, 11:32
248
Elm adamları bildirir ki, insan beyni gündə təxminən 30–35 000 fərdi qərar qəbul edir. Maraqlısı isə odur ki, bu qərarların çoxu şüuraltı şəkildə baş verir və biz onların bir çoxunun fərqinə belə varmırıq.
Citypost.az xəbər verir ki, psixoloqların sözlərinə görə, səhər saatları beyinin ən məhsuldar olduğu dövrdür. Bu zaman insanlar daha rasional düşünür, mürəkkəb problemləri həll etməkdə daha uğurludurlar. Axşam saatlarında isə intuitiv qərarlar üstünlük qazanır – yəni, bir çox qərarlarımız hisslərimiz və vərdişlərimiz əsasında formalaşır.
Bundan əlavə, elm adamları qeyd edir ki, gündəlik həyatımızda qəbul etdiyimiz qərarların çoxu kiçik rutinlər və vərdişlərlə bağlıdır: hansı geyimi seçəcəyimiz, yeməyimizi necə hazırlayacağımız, iş planlarımızın sırası və s. – bütün bunlar beynin avtomatik rejimində baş verir.Beyin enerjisinin böyük hissəsi bu “kiçik qərarlara” sərf olunur. Bu da izah edir ki, bəzən günün sonunda özümüzü yorğun hiss edirik, hətta fiziki iş görmədən!
Həmçinin oxuyun
Psixoloqlar oxuculara tövsiyə edir ki, vacib qərarları səhər saatlarına saxlasınlar, kiçik rutinləri isə avtomatlaşdıraraq beynin enerji sərfini azaltsınlar. Beləliklə, gündəlik həyatda daha məhsuldar və enerjili ola bilərik.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Giləmeyvələr yaddaşı yaxşılaşdıra bilər
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, giləmeyvələrin müntəzəm istehlakı erkən yaddaş pozuntuları olan insanlarda yaddaşı müəyyən qədər yaxşılaşdıra bilər. Eyni zamanda, bu məhsullar piylənmə ilə bağlı iltihabın azalmasına və insulin həssaslığının yaxşılaşmasına kömək edir.Citypost.az-ın xəbərinə görə, son 20 ildə aparılmış klinik tədqiqatların analizi göstərir ki, giləmeyvələrin yaddaş, diqqət və digər kognitiv funksiyalar üzərində müsbət təsiri müşahidə olunub. Eyni zamanda, bu məhsullar iltihab, insulin müqaviməti, toxluq hormonları və bağırsaq-beyin əlaqəsi kimi piylənmə ilə bağlı göstəricilərə də təsir göstərir.Ən ardıcıl nəticələr yaddaş sahəsində olub. Təsir nisbətən az olsa da, müxtəlif tədqiqatlarda təkrarlanıb, xüsusilə yüngül kognitiv pozuntuları olan insanlarda – bu, demensiyaya yol açan mərhələlərdən biri...
02 Mart 2026, 11:56
Bəzi ədviyyatlar depressiya əlamətlərini azalda bilər
Son elmi araşdırmalar göstərir ki, gündəlik qidalanmada istifadə olunan bəzi ədviyyatlar depressiya əlamətlərinin şiddətini azaltmağa kömək edə bilər. Aparılan meta-analiz nəticələrinə əsasən, xüsusilə zerdeçal, zəfəran, zəncəfil, qara istiot və acı bibər kimi ədviyyatlar beyin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu ədviyyatların tərkibində olan kurkumin, kapsaisin və piperin kimi aktiv bitki birləşmələri neyroprotektiv xüsusiyyətlərə malikdir. Bu maddələr sinir toxumasında iltihabi prosesləri azaldır, oksidativ stresi aşağı salır və əhval-ruhiyyə ilə sıx bağlı olan serotonin və dopamin kimi neyrotransmitterlərin tənzimlənməsində iştirak edir.Araşdırmada xüsusi diqqət bağırsaq–beyin oxuna yönəldilib. Bu sistem bağırsaq mikrobiotası ilə mərkəzi sinir sistemi arasında qarşılıqlı əlaqəni...
02 Mart 2026, 10:41
Köhnə kitabların qoxusu: kimyəvi nostalji
Kitabsevərlər üçün köhnə kitabların qoxusu xüsusi bir nostalji hissi yaradır. Bu ətir təsadüfi deyil – mütəxəssislər bildirirlər ki, onun səbəbi oksidləşmiş kimyəvi birləşmələrdir. Zamanla kitabın kağızında və mürəkkəbində olan molekullar hava ilə təmasda oksidləşir və bizə tanış olan, köhnə kitabların xarakterik qoxusunu bəxş edən kimyəvi maddələr əmələ gəlir.Citypost.az xəbər verir ki, Kitabların bu unikal aroması, yalnız maddi dəyişikliklərin nəticəsi deyil, həm də oxucuların yaddaşında müəyyən duyğular oyadır. Bir çox insanlar üçün köhnə kitab qoxusu uşaqlıq xatirələrini, oxuma vərdişlərini və sükutlu kitabxana mühitlərini xatırladır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, kağızdakı lignin və selüloz kimi komponentlər oksidləşdikdə bu ətri yaradan aromatik maddələr ortaya...
27 Fevral 2026, 17:45
İnsan və Banan: DNT-də 50% oxşarlıq
Son tədqiqatlar göstərir ki, insanlar və bananlar arasında düşündüyümüzdən daha çox genetik oxşarlıq mövcuddur. Mütəxəssislər bildirir ki, insan DNT-sinin təxminən 50%-i banan DNT-si ilə üst-üstə düşür. Bu, ilk baxışda qəribə görünsə də, bioloqlar üçün çox da təəccüblü deyil.Genetik kodun əsas prinsipləri bütün canlılar arasında bənzərlik göstərir. İnsan və banan kimi canlılar, milyonlarla il əvvəl eyni əcdadlardan törədiyi üçün bəzi genlər eyni funksiyaları daşıyır. Məsələn, hüceyrələrin enerjini istehsal etməsi, zülal sintezi və hüceyrə bölünməsi kimi həyati prosesləri idarə edən genlər insan və banan arasında oxşardır.Alimlər qeyd edirlər ki, bu, insanların banan yeyərkən özümüzə yaxın bir həyat forması ilə qidalandığımız anlamına gəlməsə...
27 Fevral 2026, 16:49
YouTube-da hər dəqiqə 500 saatdan çox yeni video yüklənir
Dünyanın ən böyük video platformalarından biri olan YouTube-da hər dəqiqə 500 saatdan çox yeni video yüklənir. Bu isə platformanın nə qədər dinamik və sürətlə böyüyən bir məkan olduğunu bir daha göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, Ekspertlərin hesablamalarına görə, hər saat təxminən 30 min saatlıq video əlavə olunur. Gündəlik bu rəqəm 720 min saatdan, illik isə təxminən 262 milyon saatlıq məzmunu əhatə edir. Bu statistika, YouTube-un yalnız əyləncə və məlumat mənbəyi deyil, həm də qlobal miqyasda yaradıcılıq platforması olduğunu vurğulayır.Platforma həm fərdi yaradıcılar, həm də böyük şirkətlər üçün geniş imkanlar təqdim edir və istifadəçilərə hər gün milyonlarla yeni video izləmək imkanı yaradır.Əli...
27 Fevral 2026, 13:57
Kök əvvəl bənövşəyi olub - Maraqlı FAKT
Yerkökü, gündəlik həyatımızda ən çox rast gəldiyimiz tərəvəzlərdən biridir və sağlam qidalanmanın ayrılmaz hissəsi sayılır. Lakin çoxlarımız bilmirik ki, indiki narıncı yerkökülər tarixi baxımdan çox maraqlı bir inkişaf yolu keçmişdir. Əslində, yerkökünün ilkin forması bənövşəyi rəngdə olub. Bu, təbiətdə yetişən yabanı yerkökülərin rəng palitrasına aiddir və müxtəlif təbii antosiyanin pigmentlərinin mövcudluğundan qaynaqlanır. Antosiyaninlər yerköküsün bənövşəyi və tünd rəngdə olmasını təmin edən təbii maddələrdir və eyni zamanda güclü antioksidant təsirə malikdir.Citypost.az xəbər verir ki, tarix boyunca insanlar yerkökünü seleksiya yolu ilə yetişdirərək rəng, dad və toxuma xüsusiyyətlərini dəyişdirmişlər. XVI–XVII əsrlərdə xüsusilə Hollandiya yetişdiriciləri narıncı yerkökü sortlarını inkişaf etdirmiş və onu daha...
27 Fevral 2026, 13:53
