Quşları belə ovlaya bilən Qoliaf tarantulası nə qədər təhlükəlidir?

Citypost.az xəbər verir ki, Qoliaf tarantulası (Theraphosa cinsinə aid növlər) Cənubi Amerikanın tropik meşələrində yaşayan iri hörümçəklərdəndir. Xüsusilə Qoliaf quşyeyən tarantulası kimi tanınan növ nəhəng ölçüləri ilə diqqət çəkir. Bu hörümçəklər əsasən rütubətli tropik meşələrdə, torpaqda qazdıqları yuvalarda və ya təbii sığınacaqlarda yaşayırlar. Onlar vaxtlarının böyük hissəsini gizlənərək keçirir, əsasən gecə saatlarında ov axtarışına çıxırlar.Qoliaf tarantulasını digər hörümçəklərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri onun iri bədən quruluşudur. Bu növün bədən uzunluğu təxminən 10-13 santimetrə çata bilər, ayaqları tam açıldıqda isə ümumi məsafə bəzi fərdlərdə 30 santimetrə yaxınlaşır. Bununla belə, hörümçəklərin ölçüsü növdən və fərddən asılı olaraq dəyişir. Qoliaf tarantulası dünyanın ən böyük hörümçəkləri arasında göstərilsə də, ölçü müqayisəsində bədən çəkisi, bədən uzunluğu və ayaqların açıqlığı ayrı-ayrılıqda qiymətləndirilir.

Bu nəhəng hörümçəyin qidalanma tərzi də maraq doğurur. Qoliaf tarantulası əsasən həşəratlar və digər kiçik onurğasızlarla qidalanır. Lakin imkan yarandıqda qurbağaları, kiçik kərtənkələləri və gəmiriciləri də ovlaya bilər. Bəzi hallarda kiçik quşları tutması ilə bağlı müşahidələr də mövcuddur. Elə bu xüsusiyyətinə görə onun bəzi növləri “quşyeyən tarantula” adlandırılır. Bununla belə, quşlar bu hörümçəklərin əsas qida mənbəyi deyil və onların gündəlik qidalanmasında həşəratlar mühüm yer tutur.Qoliaf tarantulası ovunu tutmaq üçün tor hörərək gözləyən hörümçəklərdən fərqli davranır. O, əsasən pusqu qurur və yaxın məsafəyə gələn ovunu qəfil hərəkətlə tutur. Güclü çənələri və zəhərli dişləri vasitəsilə ovuna təsir göstərir, daha sonra həzm fermentlərinin köməyi ilə qidanı mayeləşdirərək qəbul edir. Hörümçəklərin əksəriyyətində olduğu kimi, bu növ də qidasını insanlarda və digər məməlilərdə müşahidə olunan çeynəmə prosesi ilə yemir.Qoliaf tarantulasının ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri təhlükə hiss etdikdə çıxardığı səsdir. Bu hörümçək özünü müdafiə etmək üçün ayaqlarını və bədəninin müəyyən hissələrini bir-birinə sürtərək fitə və ya xışıltıya bənzər səs yarada bilir. Bu davranış stridulyasiya adlanır və bəzi hallarda səs bir neçə metr məsafədən eşidilə bilər. Səsin gücü məsafədən, ətraf mühitdən və konkret vəziyyətdən asılıdır.

Hörümçək bu üsulla mümkün təhlükəni uzaqlaşdırmağa çalışır. Lakin müdafiə mexanizmi yalnız səslə məhdudlaşmır. Qoliaf tarantulası özünü təhlükədə hiss etdikdə hücum mövqeyi ala, ön ayaqlarını qaldıraraq iri dişlərini nümayiş etdirə və sancmağa cəhd göstərə bilər. Bəzi növlər isə qarın nahiyələrində yerləşən qıcıqlandırıcı tükləri arxa ayaqlarının köməyi ilə təhlükə mənbəyinə doğru ata bilirlər. Bu tüklər dəriyə və xüsusilə gözlərə düşdükdə güclü qıcıqlanma yarada bilər.Görünüşünün qorxuducu olmasına baxmayaraq, Qoliaf tarantulası insanları ovlamır və adətən qarşılaşmadan yayınmağa çalışır. Bununla belə, onu əllə tutmaq, sıxışdırmaq və ya qıcıqlandırmaq təhlükəlidir. Hörümçəyin sancması ağrıya və yerli şişkinliyə səbəb ola bilər, qıcıqlandırıcı tükləri isə dəridə və gözlərdə narahatlıq yarada bilər. Buna görə də belə canlılarla qarşılaşdıqda məsafə saxlamaq və onları narahat etməmək tövsiyə olunur.Qoliaf tarantulası tropik meşələrin ekosistemində də mühüm rol oynayır. Yırtıcı kimi müxtəlif həşəratların və digər kiçik canlıların sayının tənzimlənməsinə kömək edir. Eyni zamanda, özü də bəzi daha iri yırtıcılar üçün qida mənbəyi ola bilər. Bu baxımdan onun təbii mühitdə mövcudluğu ekoloji tarazlığın qorunması baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi digər məqam isə bu cür hörümçəklərin təbii yaşayış mühitinin qorunmasının vacibliyidir. Tropik meşələrin qırılması və heyvanların qeyri-qanuni ticarəti bir çox onurğasız növlərin həyatına mənfi təsir göstərə bilər. Qoliaf tarantulası da ekzotik heyvanlara maraq səbəbindən bəzən kolleksiyaçılar tərəfindən saxlanılır. Lakin bu canlıların təbii davranışlarını və yaşayış ehtiyaclarını nəzərə almadan onları ev şəraitində saxlamaq həm heyvanın rifahı, həm də insanın təhlükəsizliyi baxımından problemlər yarada bilər.

Beləliklə, Qoliaf tarantulası nəhəng ölçüləri, müxtəlif canlıları ovlamaq qabiliyyəti və təhlükə zamanı çıxardığı qeyri-adi səslə dünyanın ən maraqlı hörümçəklərindən biri hesab olunur. Onun davranışları təbiətdə sağ qalmaq üçün formalaşmış müdafiə və ov strategiyalarının nümunəsidir. Bu canlıya maraq göstərərkən onu təhlükəli bir varlıq kimi şişirdilmiş şəkildə təqdim etməkdənsə, təbii xüsusiyyətlərini öyrənmək və yaşayış mühitinə hörmətlə yanaşmaq daha doğrudur.

Əli