Müharibələr gələcəyə olan inamı necə öldürür?  

Dünya uzun zamandır sakit deyil. Xəritələr dəyişir, sərhədlər gərginləşir, xəbərlər isə getdikcə daha çox müharibə, qarşıdurma və böhran başlıqları ilə dolur. Bu proses təkcə dövlətləri və siyasətçiləri deyil, ən çox da adi insanları vurur. Çünki müharibə yalnız cəbhədə getmir — o, insanların düşüncəsində, qorxularında və gələcəyə baxışında da davam edir.

Beynəlxalq qarşıdurmalar artdıqca insanların sabaha olan inamı zəifləyir. Sabahın necə olacağı, harada oyanacağın, işinin, evinin, ölkənin taleyi sual altına düşür. İnsan plan qurmaqdan çəkinir, uzunmüddətli düşünmək əvəzinə “bu günü birtəhər başa vurmaq” psixologiyasına köklənir.

Müharibə xəbərləri artıq adi informasiya axınına çevrilib. Bir ölkədə bombalar partlayır, başqa bir ölkədə sanksiyalar tətbiq olunur, digərində siyasi gərginlik pik həddə çatır. Bu fon insanlarda daimi narahatlıq yaradır. Psixoloqların dediyi “xroniki qeyri-müəyyənlik” məhz buradan başlayır. İnsan təhlükəni görür, amma ona təsir edə bilmədiyini anlayır. Bu isə ümidsizliyin ən təhlükəli formasıdır.

Beynəlxalq qarşıdurmaların daha bir ağır nəticəsi sosial ədalət hissinin sarsılmasıdır. Müharibələrdən ən çox əziyyət çəkənlər qərar verənlər yox, qərarların nəticəsini yaşayanlardır. Qaçqınlar, kasıblar, gənclər və uşaqlar. İnsanlar sual verir: “Əgər dünya bu qədər ədalətsizdirsə, zəhmətin, əxlaqın, qanunun nə mənası var?” Bu sual cavabsız qaldıqca, gələcəyə inam da yavaş-yavaş yox olur.

Siyasi qarşıdurmalar cəmiyyəti də bölür. Eyni ölkənin insanları belə fərqli mövqelərə görə bir-birinə düşmən kəsilir. Sosial şəbəkələrdə nifrət dili normallaşır, dialoq yerini aqressiyaya verir. İnsan artıq təkcə xarici təhlükədən yox, öz ətrafından da qorxmağa başlayır. Bu isə cəmiyyətin daxildən zəifləməsi deməkdir.

Həmçinin oxuyun

Bakıda biznesmenlə bir qrup şəxs arasında insident - Video 

Bakıda liseydə şagirdin güllələdiyi müəllimin vəziyyəti açıqlanıb 

​Saleh Məmmədov vəzifəsindən azad edildi 

Prokurorun sürücü barədə təqdimatı rədd edildi  

Bütün bunlara baxmayaraq, insanlıq tarix boyu müharibələrdən keçib və hər dəfə yenidən ayağa qalxıb. Amma bu gün fərq ondadır ki, müharibələr daha qlobal, informasiya isə daha sürətlidir. İnsan təkcə öz ölkəsinin yox, bütün dünyanın ağrısını eyni anda daşıyır. Bu yük ağırdır.

Gələcəyə inamın bərpası üçün təkcə silahların susması kifayət deyil. İnsanlara ədalətli dünya nizamına, səmimi dialoqa və real sülh perspektivinə inanmaq üçün səbəb lazımdır. Əks halda, müharibələr bitməsə belə, qorxu və ümidsizlik artıq qalib gəlmiş olacaq.

Çünki müharibənin ən böyük qələbəsi torpaq yox, insanın ümidini fəth etməkdir.

Əli