Siyasi mədəniyyət problemi – Debat niyə şəxsi hücuma çevrilir?
Söz adamı 16 Fevral 2026, 10:53
150
Siyasi debat cəmiyyətin inkişaf göstəricilərindən biridir. Fikir müxtəlifliyi, alternativ baxışların toqquşması və arqumentlərin açıq şəkildə müzakirəsi sağlam siyasi mühitin əsas şərtidir. Lakin reallıqda tez-tez şahid oluruq ki, debat məzmundan uzaqlaşaraq şəxsi hücumlara, ittihamlara və emosional qarşıdurmaya çevrilir. Bu tendensiya siyasi mədəniyyət problemini açıq şəkildə ortaya qoyur.
Debatın şəxsi müstəviyə keçməsinin əsas səbəblərindən biri arqument mədəniyyətinin yetərincə formalaşmamasıdır. Fikir mübadiləsi fakt, analiz və məntiq üzərində qurulmadıqda, ən asan yol qarşı tərəfin şəxsiyyətini hədəfə almaq olur. Mövzu ətrafında əsaslandırılmış mövqe ortaya qoymaq əvəzinə, opponentin keçmişi, xarakteri və ya şəxsi həyatı müzakirə obyektinə çevrilir. Nəticədə ideya yox, insan mühakimə olunur və debat keyfiyyətini itirir.Bu prosesdə emosional siyasi atmosfer də mühüm rol oynayır. Siyasət təbii olaraq rəqabət mühitidir, lakin emosional ritorika artdıqca rasional düşüncə geri plana keçir. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə diqqət çəkmək və gündəm yaratmaq üçün daha sərt, daha aqressiv ifadələrə üstünlük verilir. Qalmaqal qısa müddətdə reytinq qazandırsa da, uzunmüddətli perspektivdə siyasi müzakirənin səviyyəsini aşağı salır və cəmiyyətdə qütbləşməni gücləndirir.
Şəxsi hücumların artması vətəndaşların siyasətə olan inamına da mənfi təsir göstərir. İnsanlar proqram, strategiya və konkret həll yolları əvəzinə qarşılıqlı ittihamlar eşitdikdə, siyasəti ciddi platforma kimi qəbul etməkdə çətinlik çəkirlər. Bu isə siyasi passivliyin və etimadsızlığın dərinləşməsinə səbəb olur. Nəticədə emosional populizm güclənir, məzmunlu müzakirə isə arxa plana keçir.Əslində siyasi mədəniyyət yalnız siyasətçilərin davranışı ilə müəyyən olunmur. Bu, bütövlükdə cəmiyyətin düşüncə səviyyəsi, media mühiti və ictimai diskursun keyfiyyəti ilə bağlıdır. Tənqidi düşüncənin inkişafı, faktlara əsaslanan çıxışların təşviqi və etik debat ənənəsinin formalaşdırılması bu problemin həllində əsas rol oynaya bilər. Fikir ayrılığı düşmənçilik deyil, inkişafın təməlidir. Əgər müzakirə şəxsiyyət üzərindən deyil, ideya üzərindən qurularsa, siyasət qarşıdurma meydanı yox, dialoq platformasına çevrilə bilər.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Gənclər, sosial media və yeni həyat tərzi
Son illərdə gənclərin həyat tərzi və karyera seçimləri ciddi şəkildə dəyişib. Sosial media, texnologiyanın sürətli inkişafı və qlobal trendlər gənclərin gündəlik həyatına, dəyərlərinə və gələcək planlarına əhəmiyyətli təsir göstərir.Müasir gənclər üçün sosial media artıq yalnız əlaqə vasitəsi deyil. Platformalar gənclərə həm məlumat əldə etmək, həm də özünü ifadə etmək, bacarıqlarını göstərmək imkanı yaradır. Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu təsir həm müsbət, həm də mənfi ola bilər. Sosial medianın həddindən artıq istifadəsi psixoloji gərginlik, özünəinamın azalması və müqayisə hisslərinin güclənməsinə gətirib çıxara bilər.Eyni zamanda, sosial media gənclərə yeni peşə sahələrini tanımaq və karyera istiqamətləri seçməkdə də dəstək olur. Freelancer iş...
11 Fevral 2026, 12:40
ABŞ vitse-prezidentinin səfəri: Region üçün yeni siyasi mərhələ
ABŞ vitse-prezidentinin Cənubi Qafqaza səfəri Vaşinqtonun regiona münasibətdə daha sistemli və uzunmüddətli strategiyaya keçdiyini göstərən mühüm siyasi hadisə kimi dəyərləndirilə bilər. Bu səfər fonunda verilən mesajlar onu deməyə əsas verir ki, ABŞ artıq Cənubi Qafqazı yalnız böhranların idarə olunduğu məkan kimi deyil, sabitlik və inkişaf üzərində qurulacaq yeni regional modelin bir hissəsi kimi görür.Vaşinqtonun əsas diqqət mərkəzində Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərinin normallaşdırılması dayanır. ABŞ üçün bu sülh prosesi təkcə iki ölkə arasında münasibətlərin tənzimlənməsi deyil, bütövlükdə regionda geosiyasi risklərin azalması, iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi və enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsi deməkdir. Bu baxımdan, sülh sazişinin imzalanması və kommunikasiyaların açılması ABŞ-ın regional maraqları ilə üst-üstə düşür.Xüsusilə...
10 Fevral 2026, 10:50
Müharibələr gələcəyə olan inamı necə öldürür?
Dünya uzun zamandır sakit deyil. Xəritələr dəyişir, sərhədlər gərginləşir, xəbərlər isə getdikcə daha çox müharibə, qarşıdurma və böhran başlıqları ilə dolur. Bu proses təkcə dövlətləri və siyasətçiləri deyil, ən çox da adi insanları vurur. Çünki müharibə yalnız cəbhədə getmir — o, insanların düşüncəsində, qorxularında və gələcəyə baxışında da davam edir.Beynəlxalq qarşıdurmalar artdıqca insanların sabaha olan inamı zəifləyir. Sabahın necə olacağı, harada oyanacağın, işinin, evinin, ölkənin taleyi sual altına düşür. İnsan plan qurmaqdan çəkinir, uzunmüddətli düşünmək əvəzinə “bu günü birtəhər başa vurmaq” psixologiyasına köklənir.Müharibə xəbərləri artıq adi informasiya axınına çevrilib. Bir ölkədə bombalar partlayır, başqa bir ölkədə sanksiyalar tətbiq olunur, digərində...
09 Fevral 2026, 11:44
Rənglərdə keçmişlə gələcəyin vəhdəti
Xalq rəssamı, Rəssamlar İttifaqını katibi Ağaəli İbrahimovun 80 yaşı tamam olur. Yubilyar dostumun əsl ziyalıya, kübar insana xas həyat tərzi, istedadlı fırça ustası kimi zəngin yaradıcılığı gözlərim önündədir. Azərbaycan rəngkarlıq məktəbinin ünlü nümayəndələrindən sayılan Ağaəli İbrahimovun yaratdığı əsərlərdə müəllifin özünəməxsus dəsti-xətti aydın hiss olunur. O, fırçası vasitəsi ilə yerlə göy arasında bizim görə bilmədiyimiz mühiti təsvir edir. Tablolarında keçmişlə gələcəyin vəhdətini qurmağa çalışır və buna gözəl də nail olur. Görkəmli fırça ustasının fərdi yaradıcılıq üslubu, yolu tələbkar sənətşünasların, mətbuatın daim diqqət mərkəzindədir. Təsadüfi deyil ki, Ağaəli müəllim haqqında həm ölkəmizdə, həm də bizim sərhədlərdən uzaqlarda çox yazılıb, təhlillər aparılıb, tədqiq edilib, dünya...
06 Fevral 2026, 14:13
Şərif Ağayarın son nəfəsi… və ya “Pərviz Cəbrayıl səhnəsi”ndəki bir udum “dirilik suyu”
Bugün bu ədəbi — ictimai mühitdə (xüsusən də ədəbi — ictimai məsələlərə münasibətdə) düşüncə, fikir azadlığını (riyazi baxımdan desək) yalnız “A və B parçası”nda yaşayan, məhz bu minvalla da necə deyərlər, “ədədi aralıqlar”ı uğursuz “ədəbi aralıqlar”a çevirən, NƏTİCƏDƏ İSƏ(!) hüdudsuz düşüncə, fikir azadlığından diksinən “təngnəfəs” imzalar da, fərdlər də az deyil...ƏSLİNDƏ, o imzalar, o fərdlər təfəkkür olaraq bir çox məqamlarda zahirən (bilərəkdən və ya bəlkə də bilməyərəkdən!) “mən azadam” obrazını yaratsa da mahiyyət etibarı ilə (divarın gerçək üzündə!) azadlığı “A və B parçası”ndan xilas ola bilməyən manipulyativ şəxslərdir, imzalardır...Məhz o imzalardandır Sharif AGayar. Yəqin ki, tanıdınız... Bir çox məqamlarda (müəyyən...
28 Yanvar 2026, 12:00
"Kolxoza üzvsənsə, ödəməlisən" - Şərif Ağayardan AYB-yə CAVAB
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvlük haqqını ödəməyənləri xaric edəcək. Bunu AYB-nin Mətbuat xidmətinin rəhbəri Xəyal Rza deyib. Bildirilib ki, Birliyin üzvləri arasında illik üzvlük haqqını ödəməyənlərin siyahısı müzakirə olunub: "Qaydalara əsasən, bir neçə il üzvlük haqqını ödəməyən şəxslər xəbərdarlıq edilmədən Birlikdən xaric edilməlidirlər. Lakin buna baxmayaraq, onlara dəfələrlə xəbərdarlıq edilib. Qərara alınıb ki, “Ədəbiyyat qəzeti”ndə sonuncu dəfə xəbərdarlıq edilsin. Beləliklə, fevralın 1-dək üzvlük haqqını ödəməyənlər Yazıçılar Birliyinin sıralarından xaric ediləcəklər". CityPost.az xəbər verir ki,AYB-nin yeni qərarı haqqında “Sherg.az”a danışan Yazıçı Şərif Ağayar deyib ki, Yazıçılar Birliyi 1930-cu illərdə qurulan, azadlığı istisna edən, Azərbaycan sözünü məhv edən, axmaq sistemi olan bir təşkilatdır:"Elə buna...
10 Yanvar 2026, 10:58
