Siyasi mədəniyyət problemi – Debat niyə şəxsi hücuma çevrilir?
Söz adamı 16 Fevral 2026, 10:53
2942
Siyasi debat cəmiyyətin inkişaf göstəricilərindən biridir. Fikir müxtəlifliyi, alternativ baxışların toqquşması və arqumentlərin açıq şəkildə müzakirəsi sağlam siyasi mühitin əsas şərtidir. Lakin reallıqda tez-tez şahid oluruq ki, debat məzmundan uzaqlaşaraq şəxsi hücumlara, ittihamlara və emosional qarşıdurmaya çevrilir. Bu tendensiya siyasi mədəniyyət problemini açıq şəkildə ortaya qoyur.
Debatın şəxsi müstəviyə keçməsinin əsas səbəblərindən biri arqument mədəniyyətinin yetərincə formalaşmamasıdır. Fikir mübadiləsi fakt, analiz və məntiq üzərində qurulmadıqda, ən asan yol qarşı tərəfin şəxsiyyətini hədəfə almaq olur. Mövzu ətrafında əsaslandırılmış mövqe ortaya qoymaq əvəzinə, opponentin keçmişi, xarakteri və ya şəxsi həyatı müzakirə obyektinə çevrilir. Nəticədə ideya yox, insan mühakimə olunur və debat keyfiyyətini itirir.Bu prosesdə emosional siyasi atmosfer də mühüm rol oynayır. Siyasət təbii olaraq rəqabət mühitidir, lakin emosional ritorika artdıqca rasional düşüncə geri plana keçir. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə diqqət çəkmək və gündəm yaratmaq üçün daha sərt, daha aqressiv ifadələrə üstünlük verilir. Qalmaqal qısa müddətdə reytinq qazandırsa da, uzunmüddətli perspektivdə siyasi müzakirənin səviyyəsini aşağı salır və cəmiyyətdə qütbləşməni gücləndirir.
Şəxsi hücumların artması vətəndaşların siyasətə olan inamına da mənfi təsir göstərir. İnsanlar proqram, strategiya və konkret həll yolları əvəzinə qarşılıqlı ittihamlar eşitdikdə, siyasəti ciddi platforma kimi qəbul etməkdə çətinlik çəkirlər. Bu isə siyasi passivliyin və etimadsızlığın dərinləşməsinə səbəb olur. Nəticədə emosional populizm güclənir, məzmunlu müzakirə isə arxa plana keçir.Əslində siyasi mədəniyyət yalnız siyasətçilərin davranışı ilə müəyyən olunmur. Bu, bütövlükdə cəmiyyətin düşüncə səviyyəsi, media mühiti və ictimai diskursun keyfiyyəti ilə bağlıdır. Tənqidi düşüncənin inkişafı, faktlara əsaslanan çıxışların təşviqi və etik debat ənənəsinin formalaşdırılması bu problemin həllində əsas rol oynaya bilər. Fikir ayrılığı düşmənçilik deyil, inkişafın təməlidir. Əgər müzakirə şəxsiyyət üzərindən deyil, ideya üzərindən qurularsa, siyasət qarşıdurma meydanı yox, dialoq platformasına çevrilə bilər.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
59- qarşıdan gələn uğurlardan xəbər verir... Elman Eldaroğlu yazır...
2013-cü ildən üzübəri dünyaya gələn “Alfa nəsli” onu çətin ki tanısın. Yəqin ki, 1997-ci ildən 2012-ci ilədək anadan olan “Z nəsli”nin də arasında onu tanıyanlar az olar. Amma 1981-ci ildən 1996-cı ilədək doğulan “Y nəsli”ndən(Milleniallar) əvvəlki- 1965-1980-ci illəri əhatə edən “X nəsli”, 1946-1964-cü illərdə doğulan "Beybibumerlər nəsli" və eləcə də 1925-1945-ci illərdə dünyaya gələn "Sakit nəsil"in nümayəndələri onu yaxşı xatırlayırlar. Tərcüməçi, dramaturq, publisist, məşhur telejurnalist, "Bakıfilm" kinostudiyasının baş redaktoru, bir vaxtlar fəaliyyətdə olan ANS-in "Zərif çərşənbə" verlişinin aparıcısı, respublikanın əməkdar jurnalisti Mailə Muradxanlını nəzərdə tuturam. 2010-cu ilin iyun ayının 12-də vəfat edib... Yox, yox, bu dəfə sizə Mailə xanımdan deyil, onun...
29 Aprel 2026, 10:37
Xeyirxahlıq missiyasını şərəflə daşıyan insan – Niyaz Eyvazov 55 yaşında
Həyatda elə insanlar var ki, onların fəaliyyəti yalnız gördükləri işlərlə deyil, toxunduqları insan taleləri ilə ölçülür. Niyaz Eyvazov da məhz belə insanlardandır. Bu gün onun ömür yolunda əlamətdar bir tarix – 55 illik yubileyi qeyd olunur. Bu illər təkcə zamanın keçidi deyil, həm də xeyirxahlıq, xidmət və fədakarlıqla zəngin bir həyat salnaməsidir.Niyaz Eyvazov uzun illərdir ki, Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Qaradağ rayon bölməsinin sədridir. O, həm də Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin İdarəetmə Şurasının üzvü kimi humanitar sahədə yorulmadan çalışır. Onun fəaliyyəti sadəcə vəzifə icrası deyil – bu, insanlara yardım etməyi həyat amalına çevirən bir ürəyin səsidir. O, çətin vəziyyətdə olan...
29 Aprel 2026, 08:54
Onun böyük ürəyi - Xəlil Mirzə yazır...
Tapdıq Əlibəyli - 65 O, dağlar oğludur, təbiət oğludur, bəşər oğludur. Gözlərini dünyaya açanda dağ görüb, gözəllik görüb, saflıq görüb. Göz yaşı kimi dumduru, buz kimi soyuq, büllur bulaqlardan su içib. Təbiətə, saflığa, şəffaflığa vurulub. İllər bir-birini əvəz etdikcə onun ilk sevgi payına - ana sevgisinə yurd sevgisi, təbiət sevgisi, Vətən sevgisi, insanlıq sevgisi də əlavə olunub, bəşər sevgisinə çevrilib. Elə həyatın sirlərini dərk etməyə başladığı yeniyetmə çağlarından onun balaca ürəyi bütün bəşəri sevgilərin yurdu, obası, ocağı, daimi məskəni olub. O, gözəllik vurğunudur, insanlıq vurğunudur, bəşər vurğunudur. O, həmişə yaxşıların yaxşısını axtarır, yaxşıların yaxşısına dəyər verir, hər şeyin, hər...
28 Aprel 2026, 14:34
Onun yazdıqları özü kimidi - Şövkət Horovlu-85
Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin könül həmdəmi Sarasının dilindən qələmə aldıqlarıdı; yazır ki, bir qadın ömrünü girov qoymuşam / Bir şair ömrünü yaşatmaq üçün.Bu unudulmaz misraların başqa, bir özgə deyim, ifadə tərzi də var: "Bir insan ömrünü girov qoymuşam / Bir şair ömrünü yaşatmaq üçün".Nəriman müəllimin əlinə sağlıq, hər iki halda sənət, sənətkar yanğısının, fədakarlığının gerçək obrazını şəkilləndirib.Və ən maraqlısı odur ki, hər dəfə bu səmimi misraları xatırlayanda gözlərim önünə bir xanım, bir ana və qadın ömrünü bir şair, nasir ömrünü yaşatmaq üçün girova çevirən Şövkət Zərin Horovlunun əziz siması gəlir. Çünki Şövkət xanım ana kimi anadı, dəyərli bir xanım əfəndidi...
28 Aprel 2026, 10:01
Hal adamı... Elman Eldaroğlu yazır...
Seymur Baycan- 50 Ölkədə elə bir qələm adamı tapılmaz ki, onun haqqında məlumatı olmasın. Eləcə də, diqqətli oxucuların arasında onun ərsəyə gətirdiyi əsərlərdən xəbərdar olanlar da az deyil. İddia edir ki, dünya ədəbiyyatına skelet-roman anlayışını o gətirib…Bəli, bu dəfə sizə yazıçı, publisist Seymur Baycandan söhbət açmaq istəyirəm. Bu gün onun 50 yaşı tamam olur...Deyir ki:- “Qəzavü-qədər elə gətirib ki, rus ədəbiyyatını daha çox oxumuşam. Şübhəsiz, oxuduqlarım yazdıqlarıma öz təsirini göstərib. Moskvalı bir rəssam qız vardı. O, “Həyatımın ən xoşbəxt günü” kitabımdakı hekayələri oxuyub demişdi ki, elə bil bu hekayələri Qafqazda yaşayan bir rus yazıçı yazıb. Ümumiyyətlə, bu sözü kitablarımı rus...
22 Aprel 2026, 10:42
Adına bənzəyən ADAM... Elman Eldaroğlu yazır...
Eldəniz adı Azərbaycan türk mənşəli kişi adıdır. Bu ad, XII əsrdə Azərbaycan Atabəylər dövlətinin qurucusu Şəmsəddin Eldənizin adı ilə məşhurlaşıb. Mənası "xalqın dənizi", "ölkənin dənizi", "dəniz hökmdarı" və ya "dəniz kimi nəhəng, qüdrətli hökmdar" deməkdir. Bəli, Eldəniz adı, xalqın və ya ölkənin dəniz kimi sonsuz və qüdrətli dayağı mənasında nəcib bir ad hesab olunur...Uzun müddətdir ki, onu "Facebook" sosial platformasından izləyirəm. Cəsarətli paylaşmaları ilə yaddaşıma həkk olub. Cəmiyyətin problemlərinə biganə qala bilmir, tənqid edir, düz yol göstərmək üçün səsini ucaldır. Əsl ziyalıdır. Siz elə bilirsiniz ki, belə ziyalılarımız çoxdur? Əsla! Kimisi gödəninə, kimisi vəzifəsinə, kimisi balalarına, kimisi abırına, kimisi də,...
21 Aprel 2026, 11:20
