Ana dilimiz – bizi biz edən müqəddəs miras
Cəmiyyət 01 Avqust 2026, 14:59
1601
Dilimiz vüqarımız, ruhumuz və mənəvi kimliyimizdir
Ana dili... Bu iki kəlmənin içində bir xalqın minillik tarixi, ananın pıçıltılı laylası, babaların hikmətli öyüdü və millətin varlıq pasportu gizlənib. Dil yalnız insanlar arasında sadə bir ünsiyyət vasitəsi, yaxud fikri ifadə etmək üçün təkan verən səs toplusu deyildir. Dil – bir xalqın genetik yaddaşı, onun dünyanı duyma, qavrama və sevmə biçimidir. Bizi biz edən, tarixin amansız tufanlarından, assimilasiya fırtınalarından sağ-salamat çıxarıb bu günə çatdıran ən böyük sığınacağımız, ən sarsılmaz qalamız məhz ana dilimizdir.
Dünya mütəfəkkirləri hər zaman dilin insan və millət həyatındakı ilahi yerini xüsusi vurğulamışlar. Məşhur alman filosofu İohann Qottlib Fixte yazırdı: “Dil bir xalqın ruhudur; xalq öz dilində düşünür, öz dilində duyur və öz dilində yaşayır.” Fransız mütəfəkkiri Volter isə dili millətin azadlığı ilə eyniləşdirərək bildirirdi ki, bir xalqı kölə etmək üçün əvvəlcə onun dilini əlindən almaq kifayətdir. Həqiqətən də, torpağını itirən xalq onu günün birində geriyə qaytara bilər, lakin dilini itirən millət öz ruhunu, mənliyini və varlığını əbədi olaraq itirir.
Azərbaycan dili – füsunkar musiqisi, şeir kimi axıcı ahəngi və dərin söz ehtiyatı ilə dünya dilləri arasında bənzərsiz bir incidir. Şərqin böyük ustadı Məhəmmədhüseyn Şəhriyar bu dilin əsilliyni, bənzərsizliyini və bədii qüdrətini uca səslə bəyan edərək yazırdı:
Türkün dili tək sevgili, istəkli dil olmaz,
Özgə dilə qatsan, bu əsil dil əsil olmaz.
Böyük şairimiz Bəxtiyar Vahabzadə isə ana dilinin milli varlığımızdakı müqəddəs yerini, onun ruhumuza layla ilə süzüldüyünü və əcdadlarımızdan qalan ən qiymətli miras olduğunu necə də dəqiqliklə və yanğı ilə nəzmə çəkmişdi:
Bu dil bizim ruhumuz, eşqimiz, canımızdır,
Bu dil bir-birimizlə əhdi-peymanımızdır.
Bu dil tanıtmış bizə bu dünyada hər şeyi,
Bu dil əcdadımızın bizə miras verdiyi
Qiymətli xəzinədir… onu gözlərimiz tək
Qoruyub, nəsillərə biz də hədiyyə verək.
Səməd Vurğun da ana dilini qəlbimizin ən zərif simi adlandırır, onun susması ilə gönlümüzün nəğməsinin batacağını xatırladırdı. Hər bir azərbaycanlı üçün ana dili ananın südü kimi halal, Vətən torpağı kimi müqəddəsdir. Anasının laylasını duyduğu dildə düşünməyən, öz dilinin incəliklərinə vaqif olmayan, onun saflığı üçün çırpınmayan insan öz kökündən, mənəvi bulağından qopmuş kimsəsiz bir yarpaq kimidir.
Bu gün qloballaşan, sərhədlərin itdiyi müasir dünyada ana dilimizi qorumaq, onu yad və yersiz kəlmələrin təsirindən təmiz tutmaq hər birimizin mənəvi vicdan borcudur. Şair Tofiq Bayram öz doğma dilinə ögey münasibət bəsləyənlərə, onu bilməyənlərə qarşı qəzəbini od kimi püskürərək yazırdı:
Həmçinin oxuyun
Mən nankor deyirəm, nacins deyirəm –
Öz ana dilini bilməyənlərə!
Bu dil şirinlikdə şərbət kimidir,
Saflığı qorunan sərhəd kimidir,
Anamız Vətən də qürbət kimidir –
Öz ana dilini bilməyənlərə!
Dilimizə daxil olan yersiz xarici kəlmələr, laqeyd münasibət və onun saflığına vurulan hər bir xələl – əslində milli kimliyimizə vurulan gizli bir zərbədir. Böyük maarifçi Cəlil Məmmədquluzadənin “Anamın kitabı” əsərində acı göz yaşları ilə fəryad etdiyi ana dili dərdi, bu gün də hər bir ziyalının, hər bir vətəndaşın qəlbində bir oyanış zəngi kimi çalmalıdır.
Dilimizi sevmək – təkcə onda danışmaq deyil; dilimizi sevmək – onun hər bir sözünü bir ziynət əşyası kimi qorumaq, onu cilalamaq, gənclərimizə bu dilin füsunkar gözəlliyini aşılamaq və gələcək nəsillərə büllur kimi saf, toxunulmaz şəkildə ötürməkdir. Çünki ana dili – millətin əbədiyyət nəğməsidir. Bu nəğmə nə qədər uca və saf səslənərsə, xalqımızın varlığı da bir o qədər əbədi, məğrur və sarsılmaz olacaqdır.
Şəmsi Qoca
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan dili və dövlət siyasəti: müasir çağırışlar və ana dilinin qorunması
Müstəqilliyin mühüm atributlarından biri dövlət dilidir və Azərbaycan bu baxımdan zəngin tarixi irsə malik ölkələr sırasındadır. Dünyada elə xalqlar var ki, onların ana dili müxtəlif tarixi-siyasi səbəblərdən dövlət dili statusuna malik deyil.
01 Avqust 2026, 12:26
MİQ nəticələrində düzəlişlər edilib
14–18 iyul tarixlərində müəllimlərin işə qəbulu üzrə test imtahanları keçirilib.
01 Avqust 2026, 12:08
Sevil Əliyeva: 2017-ci ildən doğma Vətənimdəyəm
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin qızı, bəstəkar, “Şöhrət” ordenli Sevil Əliyeva ona ünvanlanan təbrik və xoş arzulara görə təşəkkür edib, həmçinin 2017-ci ildən etibarən Bakıda yaşadığını açıqlayıb.Citypost.az xəbər verir ki, Sevil Əliyeva bununla bağlı paylaşım edib.O, paylaşımında ona göstərilən diqqətə, xoş sözlərə və səmimi arzulara görə hər kəsə minnətdarlığını bildirib:"Mənə göstərdiyiniz diqqətə, ünvanıma söylədiyiniz xoş sözlərə, səmimi arzulara və daim hiss etdiyim dəstəyə görə hər birinizə ürəkdən təşəkkür edirəm. Bu səmimi münasibət və sevgi mənim üçün çox dəyərlidir."Sevil Əliyeva uzun illər xaricdə yaşadığı üçün bir çox insanın hələ də onun Azərbaycandan kənarda olduğunu düşündüyünü qeyd edib və bu məsələyə aydınlıq gətirib:"Məlumat...
01 Avqust 2026, 12:00
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə I Fəxri xiyabanda dəfn olunacaq
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə I Fəxri xiyabanda dəfn olunacaq.Bu barədə Citypost.az-a Mədəniyyət Nazirliyindən məlumat verilib.Qeyd olunub ki, mərhum şairlə əvvəlcə Beynəlxalq Muğam Mərkəzində vida mərasimi keçiriləcək.Vida mərasiminin ardınca cənazə I Fəxri xiyabana aparılaraq orada dəfn ediləcək.Qeyd edək ki, Xalq şairi Nəriman Həsənzadə bu gün səhər saatlarında vəfat edib.
01 Avqust 2026, 11:17
Azərbaycan bu gündən Bosniya və Herseqovina və Sinqapur vətəndaşlarına vizasız rejim tətbiq edir
Vətəndaşların səyahət imkanlarının asanlaşdırılması, ölkələr arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi və turizmin inkişafının təşviqi məqsədilə Bosniya və Herseqovina və Sinqapur Respublikasının ümumvətəndaş pasportuna malik vətəndaşlarının 2026-cı ilin 1 avqust tarixindən 2027-ci ilin 1 avqust tarixinədək Azərbaycan Respublikasının ərazisinə turizm məqsədilə daxil olması üçün viza tələbi ləğv edilib.Bu barədə Citypost.az-a Dövlət Miqrasiya Xidmətindən məlumat verilib.Bildiirlib ki, yeni qaydalara əsasən, qeyd olunan ölkələrin vətəndaşları göstərilən müddət ərzində Azərbaycan Respublikasına üç dəfə vizasız gələ və hər gəliş zamanı ölkədə 30 günədək qala bilərlər:"Ölkəyə turizmdən fərqli məqsədlərlə gəlmək və ya burada uzunmüddətli qalmaq niyyətində olan sadalanan ölkə vətəndaşları isə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun qaydada müvafiq viza əldə...
01 Avqust 2026, 11:00
Dövlət başçısı İlham Əliyev İsveçrə Prezidentini təbrik edib
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti Qi Parmölənə təbrik məktubu ünvanlayıb.Citypost.az xəbər verir ki, təbrik məktubunda deyilir:"Hörmətli cənab Prezident,İsveçrə Konfederasiyasının milli bayramı münasibətilə Sizə və bütün xalqınıza öz adımdan və Azərbaycan xalqı adından ən səmimi təbriklərimi çatdırıram.Biz Azərbaycan ilə İsveçrə arasında dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsinə böyük əhəmiyyət veririk. İnanıram ki, xalqlarımızın mənafelərinə uyğun olaraq dövlətlərarası əlaqələrimizin və əməkdaşlığımızın möhkəmləndirilməsi naminə bundan sonra da birgə səylər göstərəcəyik.Bu bayram günündə Sizə möhkəm cansağlığı, işlərinizdə uğurlar, xalqınıza daim rifah və firavanlıq arzulayıram"....
01 Avqust 2026, 10:44
