Tramp-Cinpin görüşünün əsas mövzusu açıqlandı
Dünya 11 May 2026, 18:25
354
İrana qarşı müharibə ABŞ və Çin arasındakı münasibətləri daha da mürəkkəbləşdirib. Gözlənilir ki, bu məsələ mayın 14–15-də Pekində keçiriləcək ABŞ prezidenti Donald Tramp ilə Çin lideri Si Cinpin arasında sammitin əsas mövzularından biri olacaq.
Modern.az-ın məlumatına görə, “Reuters” Vaşinqton və Pekinin gündəmində duran əsas məsələləri təqdim edib. Bildirilib ki, ABŞ–İsrailin İrana qarşı müharibəsi iki ölkə arasındakı münasibətlərdə hesablamaları dəyişir.
ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent bildirib ki, iki lider İran müharibəsini müzakirə edəcək və Çini “Hörmüz boğazını beynəlxalq gəmiçilik üçün açmaq məqsədilə bu beynəlxalq əməliyyata qoşulmağa” çağırıb.
Lakin Pekin əvvəllər İranı Pakistan vasitəsilə ABŞ ilə sülh danışıqlarına başlamağa gizli şəkildə təşviq etsə də, analitiklər hesab edirlər ki, Çin yalnız Vaşinqtonun göstərişləri ilə hərəkət etməyəcək.
İran xarici işlər nazirinin ötən həftə Pekinə səfərindən sonra Çin “hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasına” çağırıb.
Nüvə məsələsi ilə bağlı isə Pekin bildirib ki, “Çin İranın nüvə silahı hazırlamamaq öhdəliyini yüksək qiymətləndirir, eyni zamanda İranın nüvə enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadə hüququnu tanıyır».
ABŞ isə İranın nüvə bombası yaratmağa çalışdığını iddia edir və Tehrandan 20 il müddətinə uranı zənginləşdirmə hüququndan imtina etməsini, həmçinin yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını təhvil verməsini tələb edir.
Müharibənin uzanması Çinin enerji təhlükəsizliyinə də ciddi təsir göstərir. Pekin daxili bazarı qorumaq üçün benzin və aviasiya yanacağı kimi gəlirli emal məhsullarının ixracını azaltmağa məcbur qalır.
Çinin xam neft idxalının təxminən yarısı Yaxın Şərqdən gəlir. Hörmüz boğazının mümkün bağlanması və ABŞ blokadası nəticəsində gəmilər Fars körfəzində ilişib qalır və hücum təhlükəsi ilə üzləşir.
Həmçinin oxuyun
Çin gömrük məlumatlarına əsasən, münaqişə nəticəsində ölkənin ümumi xam neft idxalı apreldə ötən illə müqayisədə 20% azalaraq son dörd ilə yaxın dövrün ən aşağı səviyyəsinə düşüb.
Çin Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, ABŞ-ın Hörmüz boğazını blokadaya alması beynəlxalq ictimaiyyətin ümumi maraqlarına uyğun deyil. Həmçinin ötən həftə Çin heyəti olan neft tankerinin boğazda hücuma məruz qaldığı təsdiqlənib.
Çin Tramp administrasiyasının təzyiqlərinə baxmayaraq, İran neftinin ən böyük alıcısı olaraq qalır.
İranın ixrac etdiyi neftin 80%-dən çoxu Çinə yönəlir. Çinli müstəqil neft emalı şirkətləri ABŞ sanksiyaları altında olan ucuz İran neftindən faydalanırlar.
Hesablamalara görə, 2025-ci ildə Çin gündə orta hesabla 1,38 milyon barel İran nefti alıb.
Apreldə ABŞ Maliyyə Nazirliyi İran neftini milyardlarla dollar dəyərində aldığına görə Çin müstəqil neft emalı şirkəti Hengli Petrochemical-a qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Nazirlik həmçinin iki Çin bankına məktub göndərərək xəbərdarlıq edib ki, İran nefti ticarətinə yardım etdikləri halda ikinci dərəcəli sanksiyalarla üzləşə bilərlər.
Pekin buna sərt reaksiya verib. Çin Ticarət Nazirliyi şirkətlərə beş neft emalı müəssisəsinə qarşı ABŞ sanksiyalarına əməl etməməyi əmr edib və ilk dəfə olaraq Çinin qanunsuz hesab etdiyi xarici sanksiyalara qarşı cavab tədbirlərinə imkan verən qanundan istifadə edib.
Trampın səfərindən cəmi bir neçə gün əvvəl isə ABŞ Maliyyə Nazirliyi Çində iki, Honkonqda isə iki şirkətə qarşı sanksiya tətbiq edib. Onlar İranın Çindən silah və ballistik raket materialları almaq cəhdlərinə yardım etməkdə ittiham olunurlar.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Müdafiə naziri: Artıq Ukraynanın “Taurus”a bənzər raketləri var
Ukraynanın Almaniyanın “Taurus” raketlərinə bənzər uzaqmənzilli raketləri mövcuddur.APA xəbər verir ki, bu barədə Ukraynanın müdafiə naziri Mixail Fedorov Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius ilə Kiyevdə keçirilən brifinqdə deyib.“Əgər “Taurus”dan danışırıqsa, əlbəttə ki, hazırda bizdə oxşar və daha böyük məsafədə işləyən raketlər var. Amma belə zərbə vasitələri heç vaxt çox olmur”, – Fedorov bildirib.Nazir qeyd edib ki, Ukrayna daha çox zərbə vasitəsi əldə etməyə hər zaman açıqdır.“Əslində, bu istiqamətdə artıq müəyyən müstəqillik əldə edirik. Hamımız Rusiya ərazisinə 1500 kilometr məsafədə endirilən zərbələri gördük. Buna görə də Ukrayna öz “ev tapşırığını” yaxşı yerinə yetirir”, – o əlavə edib.Qeyd edək ki, Almaniyanın “Taurus”...
11 May 2026, 18:03
Yunanıstan qədim Roma abidələrini bərpa edəcək
Yunanıstan hökuməti Qədim Olimpiya ərazisində yerləşən qədim Roma dövrünə aid abidələrin bərpası üçün 3,5 milyon avrodan çox vəsait ayırıb.AZƏRTAC “Travel and Tour World” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bərpa işləri çərçivəsində qədim tikililərin struktur dayanıqlığının artırılması, arxeoloji sahələrin mühafizəsi və turistlər üçün yeni infrastrukturun yaradılması nəzərdə tutulur.Layihənin məqsədi tarixi irsin qorunması, mədəni turizmin inkişafı və regionun beynəlxalq turizm potensialının gücləndirilməsidir.Yunanıstan Mədəniyyət Nazirliyinin açıqlamasına görə, layihə uzunmüddətli davamlılıq prinsiplərinə əsaslanır və Qədim Olimpiyanın dünya miqyasında tanıdılmasına töhfə verməlidir.Ekspertlərin fikrincə, qədim irsin qorunması ilə turizm sektorunun inkişafı arasında balansın yaradılması ölkənin iqtisadiyyatı üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.Məlumatda vurğulanır ki, Qədim Olimpiya yalnız...
11 May 2026, 17:52
Körfəz ölkələrinin bütün limanları bağlanıb
Cənubi Fars körfəzi ölkələrinin bütün limanları bağlıdır."Unikal" xəbər verir ki, bunu İranın Gəmiçilik və Əlaqəli Xidmətlər Assosiasiyasının baş katibi Məsud Polmeh bildirib. "Əvvəllər yalnız xam neft, qaz və neft törəmələri daşıyan 110 gəmi Fars körfəzindən gündəlik olaraq yola düşərək Hörmüz boğazından keçirdi. Lakin indi bu rəqəm gündəlik sıfıra çatıb", - deyə o qeyd edib. Onun sözlərinə görə, gəmilər Hörmüz boğazından keçmədikdə, regiondakı ölkələrin limanlarına giriş-çıxış dayandırılacaq və onların ticarət fəaliyyətləri pozulacaq....
11 May 2026, 17:31
Netanyahu təhlükəsizlik müşavirəsi keçirir
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Yerusəlimdəki ofisində təhlükəsizlik məsələlərinə dair müşavirə keçirir.“The Times of Israel” nəşrinin xəbərinə görə, müşavirə ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranın atəşkəs təklifinə cavabını rədd etməsindən və bu həftənin sonunda Vaşinqtonda keçiriləcək İsrail-Livan birbaşa danışıqlarından əvvəl keçirilir.Məlumata görə, toplantıda regional təhlükəsizlik vəziyyəti və diplomatik proseslər müzakirə olunur.
11 May 2026, 17:18
Nərgiz Məhəmmədi azadlığa buraxıldı
Güney azərbaycanlı siyasi fəal, Nobel Sülh Mükafatı laureatı Nərgiz Məhəmmədi sağlamlıq durumu ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda girov müqabilində həbsxanadan zaminə buraxılıb.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə "Azad İran" "Telegram" kanalı məlumat yayıb.Nərgiz Məhəmmədinin fondundan bildirilib ki, o, Zəncandakı xəstəxanada 10 gün qaldıqdan sonra şərti cəza və böyük girov müqabilində azad edilib və təcili yardımla Tehrandakı xəstəxanaya aparılıb.Tərəfdarları daha əvvəl N.Məhəmmədinin həbsdə olarkən iki dəfə infarkt keçirdiyini bildirmişdilər."Nərgiz Məhəmmədinin həyatı təhlükədədir", - deyə onun həyat yoldaşı Tağı Rəhmani açıqlama vermişdi. (Unikal)...
11 May 2026, 17:01
Türkiyədə hantavirus təhlükəsi - 3 nəfər karantinə alındı
Hantavirus aşkarlanan gəmidə olan üç türk sərnişin Türkiyəyə gətirilib."Unikal" xəbər verit ki, sərnişinlər İstanbuldakı evlərində karantinə alınıb.İlkin müayinələr zamanı Türkiyə vətəndaşlarında xəstəlik əlamətləri aşkar edilməyib. Lakin karantin qərarı gəmidə yoluxmuş şəxslərlə təmas ehtimalı və riskli qida qəbul etmək şübhəsi səbəbindən tətbiq edilib.Xatırladaq ki, ötən həftə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Argentinadan Kabo-Verdeyə gedən "MV Hondius" kruiz laynerində hantavirusun yayıldığını elan edib. Gəmidə bir neçə nəfərdə yoluxma halı qeydə alınıb və həmin şəxslərdən üçünün həyatını xilas etmək mümkün olmayıb....
11 May 2026, 16:40
