Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Suların səssiz snayperi: Okçu balığı necə bu qədər dəqiq nişan alır?

Maraqlı 22 İyun 2026, 08:40

1057

Təbiətdə elə canlılar var ki, onların bacarıqları ən müasir texnologiyalarla belə müqayisə olunur. Bu canlılardan biri də oxçu balığıdır. İlk baxışda adi bir balıq təsiri bağışlasa da, onun ov texnikası alimləri illərdir heyrətləndirir. Çünki okçu balığı suyun altında gizlənərək ovunu heç təqib etmir, ona yaxınlaşmır və hücum da etmir. O, sadəcə gözləyir, hədəfi müəyyənləşdirir və dəqiq bir atəşlə ovunu yerə salır.

Citypost.az xəbər verir ki, Oxçu balıqları əsasən tropik və subtropik bölgələrin çaylarında, bataqlıqlarında və manqrov meşələrinin sularında yaşayır. Onların ən maraqlı xüsusiyyəti suyun üzərindəki yarpaqlarda, budaqlarda və ya bitkilərin üzərində gəzən həşəratları ovlamaq qabiliyyətidir.

Bu balıq ovunu tutmaq üçün ağzından güclü su şırnağı atır. Bunun üçün dilini damağına sıxaraq ağzının içində xüsusi bir kanal yaradır. Daha sonra qəlsəmə qapaqlarını sürətlə sıxaraq suyu yüksək təzyiqlə həmin kanaldan xaricə püskürdür.

Nəticədə su damcısı deyil, kiçik bir mərmiyə bənzər güclü su axını meydana gəlir.

Ən maraqlısı isə odur ki, cəmi bir neçə santimetr uzunluğunda olan bu balıq ovunu 1-2 metr məsafədən vurmağı bacarır. Bu, onun bədən ölçüləri nəzərə alındıqda inanılmaz göstəricidir.

Lakin okçu balığını xüsusi edən yalnız su püskürtməsi deyil. Əsl möcüzə onun görmə və hesablamalarında gizlənir. Çünki balıq suyun içindədir, hədəf isə suyun kənarında və ya üzərində yerləşir.

Bildiyimiz kimi, işıq su ilə hava arasında keçərkən qırılır və obyektlər həqiqi yerindən fərqli görünür.

İnsan üçün belə bir vəziyyətdə düzgün məsafəni və istiqaməti müəyyənləşdirmək çətin ola bilər. Ancaq okçu balığının beyni bu optik yanılsamanı avtomatik hesablayır. O, işığın qırılmasını nəzərə alaraq həşəratın əsl yerini müəyyən edir və su axınını məhz həmin nöqtəyə yönəldir.

Bununla da kifayətlənmir. Alimlərin müşahidələrinə görə, okçu balığı su şırnağının trayektoriyasını, yerin cazibə qüvvəsini, ovun yerləşdiyi hündürlüyü və hətta bəzi hallarda onun hərəkət sürətini də nəzərə alır. Yəni bu balıq sanki balistika, optika və hidrodinamika qanunlarını instinktiv şəkildə tətbiq edir.

Ov zamanı o, uzun müddət hərəkətsiz qalaraq hədəfini izləyir. Daha sonra ani bir hərəkətlə su şırnağını atır. Həşərat tarazlığını itirərək suya düşür və saniyələr içində okçu balığının yeminə çevrilir.

Araşdırmalar göstərir ki, gənc okçu balıqları əvvəlcə bu bacarığı tam dəqiqliklə yerinə yetirə bilmirlər. Onlar zaman keçdikcə təcrübə qazanır, səhvlərini düzəldir və daha dəqiq nişan almağı öyrənirlər.

Bu isə onların davranışlarında müəyyən öyrənmə qabiliyyətinin də olduğunu göstərir.

Cəmi bir neçə santimetrlik bədənə sahib olmasına baxmayaraq, okçu balığı təbiətin ən maraqlı ovçularından biri hesab olunur. Onun dəqiq nişan alma qabiliyyəti, optik hesablamaları və suyu silah kimi istifadə etməsi canlılar aləmində nadir rast gəlinən xüsusiyyətlərdəndir.

Təbiət hər zaman olduğu kimi burada da insanı heyrətləndirməyi bacarır. Okçu balığı göstərir ki, bəzən ən böyük bacarıqlar ən kiçik canlıların içində gizlənir. Bu səbəbdən o, haqlı olaraq suların səssiz snayperi adlandırılır.

Əli

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Quruyan göldə həyat necə davam edir? 

Təbiətdə bəzi canlılar sərt qış aylarını qış yuxusu ilə keçirir, bəziləri isə isti və quraq mövsümlərdə fəaliyyətini minimuma endirərək əlverişli şəraiti gözləyir. Lakin elə canlılar da var ki, nə yuxuya gedir, nə də gizlənir. Buna baxmayaraq, onlar təbiətin ən çətin sınaqlarından uğurla çıxmağı bacarırlar. Bu canlılardan biri də Afrikanın mövsümi su hövzələrində yaşayan illik Afrika balığıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, bu balıqların yaşadığı gölməçələr yalnız yağış mövsümündə su ilə dolur. Yağışlar başlayanda balıqlar sürətlə inkişaf edir, qısa müddətdə böyüyərək yetkinliyə çatır və çoxalma mərhələsinə keçir. Onların vaxtı olduqca məhduddur, çünki yaşadıqları su hövzələri bir neçə ay sonra tamamilə quruyur.Bu...

19 İyun 2026, 10:52

İnəklərdə “öz məməsini əmmə” davranışı nə ilə bağlıdır? – Mütəxəssis izah edir

Son dövrlərdə heyvandarlıq təsərrüfatlarında müşahidə olunan maraqlı və eyni zamanda narahatedici davranışlardan biri inəklərin öz məmələrini əmməsidir. Baytar mütəxəssislərin fikrincə, bu hal təkcə vərdiş kimi qiymətləndirilməməli, onun arxasında bir neçə mühüm bioloji və psixoloji səbəb dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, nütəxəssislər bildirirlər ki, bu davranış əsasən erkən yaş dövründə yaranan bəzi çatışmazlıqlarla əlaqələndirilir. Xüsusilə buzaqlıq dövründə ana südünü kifayət qədər ala bilməmək, düzgün qidalanmamaq və ya qeyri-adekvat şəraitdə böyümək sonradan belə davranışların formalaşmasına səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, stres, dar və uyğun olmayan saxlanma şəraiti, sosial izolasiya və darıxma kimi faktorlar da bu vəziyyəti gücləndirən əsas amillər sırasında göstərilir.Baytarların açıqlamasına görə, bu...

19 İyun 2026, 09:54

Yayın balıqları niyə qrup halında hərəkət edir?

Yayın balıqları çox vaxt böyük qruplar halında üzürlər. Bunun əsas səbəbi təhlükəsizlikdir. Bir yerdə hərəkət etdikləri zaman yırtıcılar üçün tək bir balığı seçib hücum etmək daha çətin olur. Eyni istiqamətdə və böyük uyğunluq içində üzən bu balıqlar uzaqdan baxdıqda sanki vahid bir canlı təsiri yaradır və beləliklə düşmənlərini çaşdırırlar.Citypost.az xəbər verir ki, qrup halında hərəkət etməyin başqa üstünlükləri də var. Belə ki, balıqlar qida mənbələrini daha asan tapır, istiqaməti daha rahat müəyyən edir və təhlükələri daha tez hiss edə bilirlər. Hər bir balıq qonşusunun hərəkətini izləyərək ümumi nizamın qorunmasına kömək edir. Nəticədə suyun altında möhtəşəm bir harmoniya və mükəmməl koordinasiya...

18 İyun 2026, 10:35

İlk dəfə gördüyümüz yer niyə bizə tanış gəlir?

Bir çox insan bunu dejavu adlandırır. Lakin mütəxəssislərin fikrincə, bu hissin səbəbi mistik hadisələr və ya qeyri-adi qüvvələr deyil. Əslində məsələ beynin zaman və yaddaş məlumatlarını emal etmə mexanizmində yaranan qısa müddətli uyğunsuzluqla bağlıdır.Normal şəraitdə beynimiz ətrafdan gələn məlumatları qəbul edir, onları emal edir və “hazırda yaşanan hadisə” kimi qeydə alır. Citypost.az xəbər verir ki, ancaq bəzən bu proses zamanı millisaniyələr səviyyəsində çox kiçik bir gecikmə baş verir. Nəticədə beynin bir hissəsi yaşanan hadisəni yeni məlumat kimi qəbul etdiyi halda, digər hissəsi onu artıq xatirə kimi qiymətləndirir.Bu səbəbdən insan eyni anı həm yaşayır, həm də xatırlayırmış kimi hiss edir. Elə buna...

18 İyun 2026, 09:21

Gecə səmasına baxanda əslində keçmişi görürük - Maraqlı FAKT

Gecə səmasına baxıb saysız-hesabsız ulduzları seyr edərkən onların hamısının həmin anda, məhz o vəziyyətdə mövcud olduğunu düşünürük. Halbuki astronomiyanın ən maraqlı həqiqətlərindən biri budur ki, gördüyümüz ulduzların böyük hissəsini əslində indiki halları ilə yox, keçmişdə olduqları vəziyyətdə görürük.Citypost.az xəbər verir ki, bunun səbəbi işığın sürətinin məhdud olmasıdır. İşıq saniyədə təxminən 300 min kilometr sürətlə hərəkət etsə də, kainatın ölçüləri o qədər böyükdür ki, ulduzlardan gələn işığın Yerə çatması bəzən illər, əsrlər, hətta milyonlarla il çəkir.Məsələn, gecə səmalarında gördüyümüz bəzi ulduzların işığı Yerə çatmaq üçün onlarla, yüzlərlə və ya minlərlə il yol qət edib. Bu o deməkdir ki, biz həmin ulduzun...

17 İyun 2026, 10:43

Yoxuş aşağı gedərkən avtomobili “boş”a almaq yanacağa qənaət edirmi?

Bir çox sürücü hesab edir ki, yoxuş aşağı hərəkət zamanı avtomobili sürətdən çıxarıb neytral vəziyyətə (“boş”a) almaq yanacağa qənaət etməyə kömək edir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, müasir avtomobillərdə bu fikir artıq öz aktuallığını itirib və əksinə, həm təhlükəsizlik, həm də avtomobilin texniki vəziyyəti baxımından müəyyən risklər yarada bilər.Citypost.az xəbər verir ki, avtomobil ekspertlərinin sözlərinə görə, müasir nəqliyyat vasitələrində mühərrikin idarəetmə bloku (ECU) xüsusi prinsiplə işləyir. Sürücü qaz pedalını buraxdıqda və avtomobil sürətdə olduğu halda yoxuş aşağı hərəkət etdikdə, sistem əksər hallarda yanacaq ötürülməsini minimuma endirir və ya tamamilə dayandırır. Bu səbəbdən avtomobil sürətdə hərəkət etdiyi müddətdə faktiki olaraq əlavə yanacaq...

17 İyun 2026, 09:50