Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Begamotların “qırmızı təri”nin sirri

Maraqlı 23 İyun 2026, 09:35

451

Təbiətdə elə canlılar var ki, onların bəzi xüsusiyyətləri ilk baxışda inanılmaz görünür. Begamotlar da bu baxımdan ən maraqlı heyvanlardan biridir. Onlar haqqında ən çox diqqət çəkən faktlardan biri isə guya qırmızı tər ifraz etmələridir.

Citypost.az xəbər verir ki, əslində isə begamotların bədənindən ayrılan qırmızımtıl maye adi tər deyil. Bu xüsusi ifrazat onların dərisində yerləşən vəzilərdə əmələ gəlir və bir neçə mühüm funksiyanı yerinə yetirir. İlk baxışda qanı xatırladan bu maye uzun illər elm adamlarının diqqətini cəlb edib.

Mütəxəssislərin araşdırmalarına görə, bu qırmızımtıl ifrazat begamotların dərisini Günəş şüalarının zərərli təsirindən qoruyur. Bir növ təbii günəş kremi rolunu oynayan bu maddə heyvanın dərisinin yanmasının qarşısını almağa kömək edir. Xüsusilə Afrika qitəsinin isti və quraq iqlim şəraitində bu qoruyucu mexanizm begamotların həyatda qalması üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Bununla yanaşı, alimlər müəyyən ediblər ki, həmin maye antibakterial xüsusiyyətlərə də malikdir. Yəni dəridə yarana biləcək bəzi bakteriyaların çoxalmasının qarşısını alır və müxtəlif infeksiyalara qarşı əlavə müdafiə yaradır. Bu xüsusiyyət begamotların həm suda, həm də quruda yaşadığı mühitdə sağlamlıqlarını qorumağa kömək edir.

Begamotlar günün böyük hissəsini su hövzələrində keçirsələr də, vaxtaşırı sahilə çıxır və güclü günəş şüalarına məruz qalırlar. Məhz bu zaman onların bədənindən ayrılan xüsusi ifrazat dərinin qurumasının və zədələnməsinin qarşısını alır.

Təbiətin ən iri və güclü canlılarından biri olan begamotların bu xüsusiyyəti göstərir ki, canlılar yaşadıqları mühitə uyğunlaşmaq üçün heyrətamiz mexanizmlərə malikdirlər. İnsanların istifadə etdiyi günəş kremlərinə bənzər qoruyucu maddəni öz orqanizmlərində istehsal edən bu nəhəng heyvanlar təbiətin ən maraqlı möcüzələrindən biri hesab olunur.

Yusif

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Təcili yardım maşınlarının üzərindəki sirr: “AMBULANCE” sözü niyə tərs yazılır?

Yollarda hər gün gördüyümüz təcili yardım avtomobillərinin üzərində diqqət çəkən bir detal var. Avtomobilin ön hissəsində “AMBULANCE” sözü adi qaydada deyil, tərs şəkildə yazılır. Bir çox insan bunun səbəbini bilmir və sadəcə dizayn elementi olduğunu düşünür. Əslində isə bu kiçik detalın arxasında insan həyatını xilas etməyə kömək edən çox vacib bir məntiq dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, məsələ ondadır ki, avtomobil sürücüləri arxadan yaxınlaşan təcili yardım maşınını ilk növbədə arxa görüntü güzgüsündə görürlər. Bildiyimiz kimi, güzgü görüntünü əks istiqamətdə göstərir.Buna görə də təcili yardım avtomobilinin ön hissəsində yazılan söz tərs formada olduqda, sürücünün güzgüsündə normal və oxunaqlı şəkildə görünür.Bu üsul sürücülərin təcili...

23 İyun 2026, 10:38

Cərrahlar niyə yaşıl və ya mavi geyimlərdən istifadə edirlər?

Əməliyyat otaqlarında çalışan cərrahların yaşıl və ya mavi rəngli geyimlərdən istifadə etməsi təsadüfi seçim deyil. Bu ənənənin arxasında həm tibbi təcrübə, həm də insan gözünün işləmə prinsipi ilə bağlı elmi səbəblər dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, əvvəllər xəstəxanalarda və əməliyyat otaqlarında demək olar ki, hər şey ağ rəngdə olurdu. Divarlar, avadanlıqlar və hətta cərrahların geyimləri də ağ rəng seçilirdi. Ağ rəng təmizliyin və sterilliyin simvolu hesab olunduğu üçün uzun illər bu ənənə davam edib.Lakin XX əsrin əvvəllərində həkimlər maraqlı bir problemlə üzləşdilər. Uzun saatlar ərzində qanlı əməliyyat aparan cərrahlar sonradan ağ divarlara və ya ağ səthlərə baxdıqda gözlərində yaşıl və ya tünd...

23 İyun 2026, 08:37

Dənizin altında insanlar necə işləyə bilir? Maraqlı sistemin sirri

Heç düşünmüsünüzmü, insanlar dənizin dibində saatlarla necə işləyə bilir? Axı suyun altında nəfəs almaq mümkün deyil, üstəlik dərinlik artdıqca təzyiq də xeyli yüksəlir. Buna baxmayaraq, mühəndislər, texniki işçilər və dalğıclar bəzən dənizin onlarla metr dərinliyində müxtəlif işlər görürlər. Bəs bu necə mümkün olur?Citypost.az-ın məlumatına görə, bu məqsədlə istifadə olunan xüsusi sistemlərdən biri dalış zəngi adlanır. Dalış zəngi sualtı işlərdə insanların təhlükəsiz şəkildə fəaliyyət göstərməsi üçün yaradılmış mühəndislik qurğusudur. Qurğunun əsas iş prinsipi hava təzyiqindən istifadə etməyə əsaslanır.Dalış zəngi suya endirildikdə onun içərisinə davamlı olaraq sıxılmış hava verilir. Havanın təzyiqi suyun təzyiqinə qarşı dayandığı üçün su zəngin içinə daxil ola bilmir....

22 İyun 2026, 10:37

KİV:Təkcə itlər deyil, keçilərin də insan səsini "izləyə" bildiyi məlum oldu.  

Keçilərin əvvəllər yalnız insanlarda və ev itlərində etibarlı şəkildə sənədləşdirilmiş gözlənilməz bir idrak qabiliyyəti ola bilər: beynəlxalq tədqiqatçılar qrupunun araşdırmasına görə, onlar gizli obyektləri tapmaq üçün insan səsinin istiqamətindən istifadə edə bilərlər. Bu barədə Royal Society Open Science jurnalında dərc olunan beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu məlumat verib.Citypost.az Britaniya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, İndiyə qədər insanların ən yaxın təkamül qohumlarının, məsələn, şimpanzelərin belə bu problemlə bağlı ciddi çətinliklərlə üzləşdiyinə inanılırdı. Eyni zamanda, bir çox heyvanın səslərə, məsələn, həyəcan siqnallarına və ya yemək axtararkən reaksiya verdiyi, lakin əksər hallarda səsin istiqamətini deyil, onun məlumat məzmununu şərh etdiyi məlumdur.Təcrübədə Böyük Britaniyadakı bir sığınacaqdan...

22 İyun 2026, 10:33

Suların səssiz snayperi: Okçu balığı necə bu qədər dəqiq nişan alır?

Təbiətdə elə canlılar var ki, onların bacarıqları ən müasir texnologiyalarla belə müqayisə olunur. Bu canlılardan biri də oxçu balığıdır. İlk baxışda adi bir balıq təsiri bağışlasa da, onun ov texnikası alimləri illərdir heyrətləndirir. Çünki okçu balığı suyun altında gizlənərək ovunu heç təqib etmir, ona yaxınlaşmır və hücum da etmir. O, sadəcə gözləyir, hədəfi müəyyənləşdirir və dəqiq bir atəşlə ovunu yerə salır.Citypost.az xəbər verir ki, Oxçu balıqları əsasən tropik və subtropik bölgələrin çaylarında, bataqlıqlarında və manqrov meşələrinin sularında yaşayır. Onların ən maraqlı xüsusiyyəti suyun üzərindəki yarpaqlarda, budaqlarda və ya bitkilərin üzərində gəzən həşəratları ovlamaq qabiliyyətidir.Bu balıq ovunu tutmaq üçün ağzından güclü...

22 İyun 2026, 08:40

Quruyan göldə həyat necə davam edir? 

Təbiətdə bəzi canlılar sərt qış aylarını qış yuxusu ilə keçirir, bəziləri isə isti və quraq mövsümlərdə fəaliyyətini minimuma endirərək əlverişli şəraiti gözləyir. Lakin elə canlılar da var ki, nə yuxuya gedir, nə də gizlənir. Buna baxmayaraq, onlar təbiətin ən çətin sınaqlarından uğurla çıxmağı bacarırlar. Bu canlılardan biri də Afrikanın mövsümi su hövzələrində yaşayan illik Afrika balığıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, bu balıqların yaşadığı gölməçələr yalnız yağış mövsümündə su ilə dolur. Yağışlar başlayanda balıqlar sürətlə inkişaf edir, qısa müddətdə böyüyərək yetkinliyə çatır və çoxalma mərhələsinə keçir. Onların vaxtı olduqca məhduddur, çünki yaşadıqları su hövzələri bir neçə ay sonra tamamilə quruyur.Bu...

19 İyun 2026, 10:52