Cərrahlar niyə yaşıl və ya mavi geyimlərdən istifadə edirlər?
Maraqlı 23 İyun 2026, 08:37
1636
Əməliyyat otaqlarında çalışan cərrahların yaşıl və ya mavi rəngli geyimlərdən istifadə etməsi təsadüfi seçim deyil. Bu ənənənin arxasında həm tibbi təcrübə, həm də insan gözünün işləmə prinsipi ilə bağlı elmi səbəblər dayanır.
Citypost.az-ın məlumatına görə, əvvəllər xəstəxanalarda və əməliyyat otaqlarında demək olar ki, hər şey ağ rəngdə olurdu. Divarlar, avadanlıqlar və hətta cərrahların geyimləri də ağ rəng seçilirdi. Ağ rəng təmizliyin və sterilliyin simvolu hesab olunduğu üçün uzun illər bu ənənə davam edib.
Lakin XX əsrin əvvəllərində həkimlər maraqlı bir problemlə üzləşdilər. Uzun saatlar ərzində qanlı əməliyyat aparan cərrahlar sonradan ağ divarlara və ya ağ səthlərə baxdıqda gözlərində yaşıl və ya tünd kölgələr görməyə başlayırdılar. Bu vəziyyət insan gözünün və beynin rəngləri qəbul etmə mexanizmi ilə əlaqədardır.
Mütəxəssislərin izahına görə, insan gözü uzun müddət eyni rəngə, xüsusilə də qırmızı rəngə baxdıqda həmin rəngi qəbul edən reseptorlar yorulur. Daha sonra insan ağ səthə baxdıqda beynin yaratdığı əks rəng effekti ortaya çıxır. Qırmızı rəngin tamamlayıcı rəngi yaşıl olduğuna görə göz önündə yaşıl kölgələr və optik illuziyalar yaranır.
1914-cü ildə amerikalı cərrah Harry Sherman bu problemin əməliyyat zamanı diqqətə və görmə dəqiqliyinə mənfi təsir etdiyini müşahidə etdi. Bundan sonra əməliyyat otaqlarında ağ geyimlərin tədricən yaşıl və mavi rənglə əvəz olunması prosesi başladı.
Yaşıl və mavi rənglər qırmızı rəngin vizual təsirini balanslaşdırır. Bu rənglər gözün yorulmasını azaldır, kontrastı yaxşılaşdırır və cərrahlara qan damarlarını, toxumaları və digər anatomik strukturları daha dəqiq görməyə imkan verir.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər bildirirlər ki, saatlarla davam edən mürəkkəb əməliyyatlarda görmə qabiliyyətinin yüksək səviyyədə qalması həyati əhəmiyyət daşıyır. Yaşıl və mavi rənglər sayəsində cərrahların diqqəti daha yaxşı qorunur, göz yorğunluğu azalır və əməliyyat zamanı səhv riski minimuma enir.
Bu gün dünyanın demək olar ki, bütün xəstəxanalarında cərrahlar və əməliyyat otağının personalı yaşıl və ya mavi formalardan istifadə edirlər. Beləliklə, bu geyimlərin rəngi sadəcə estetik seçim deyil, tibbi təhlükəsizlik və peşəkar fəaliyyət üçün vacib hesab olunan elmi əsaslı bir qərardır. Bəzən adi görünən bir rəng seçimi belə insan həyatının qorunmasında mühüm rol oynaya bilir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Begamotların “qırmızı təri”nin sirri
Təbiətdə elə canlılar var ki, onların bəzi xüsusiyyətləri ilk baxışda inanılmaz görünür. Begamotlar da bu baxımdan ən maraqlı heyvanlardan biridir. Onlar haqqında ən çox diqqət çəkən faktlardan biri isə guya qırmızı tər ifraz etmələridir.Citypost.az xəbər verir ki, əslində isə begamotların bədənindən ayrılan qırmızımtıl maye adi tər deyil. Bu xüsusi ifrazat onların dərisində yerləşən vəzilərdə əmələ gəlir və bir neçə mühüm funksiyanı yerinə yetirir. İlk baxışda qanı xatırladan bu maye uzun illər elm adamlarının diqqətini cəlb edib.Mütəxəssislərin araşdırmalarına görə, bu qırmızımtıl ifrazat begamotların dərisini Günəş şüalarının zərərli təsirindən qoruyur. Bir növ təbii günəş kremi rolunu oynayan bu maddə heyvanın dərisinin yanmasının...
23 İyun 2026, 09:35
Dənizin altında insanlar necə işləyə bilir? Maraqlı sistemin sirri
Heç düşünmüsünüzmü, insanlar dənizin dibində saatlarla necə işləyə bilir? Axı suyun altında nəfəs almaq mümkün deyil, üstəlik dərinlik artdıqca təzyiq də xeyli yüksəlir. Buna baxmayaraq, mühəndislər, texniki işçilər və dalğıclar bəzən dənizin onlarla metr dərinliyində müxtəlif işlər görürlər. Bəs bu necə mümkün olur?Citypost.az-ın məlumatına görə, bu məqsədlə istifadə olunan xüsusi sistemlərdən biri dalış zəngi adlanır. Dalış zəngi sualtı işlərdə insanların təhlükəsiz şəkildə fəaliyyət göstərməsi üçün yaradılmış mühəndislik qurğusudur. Qurğunun əsas iş prinsipi hava təzyiqindən istifadə etməyə əsaslanır.Dalış zəngi suya endirildikdə onun içərisinə davamlı olaraq sıxılmış hava verilir. Havanın təzyiqi suyun təzyiqinə qarşı dayandığı üçün su zəngin içinə daxil ola bilmir....
22 İyun 2026, 10:37
KİV:Təkcə itlər deyil, keçilərin də insan səsini "izləyə" bildiyi məlum oldu.
Keçilərin əvvəllər yalnız insanlarda və ev itlərində etibarlı şəkildə sənədləşdirilmiş gözlənilməz bir idrak qabiliyyəti ola bilər: beynəlxalq tədqiqatçılar qrupunun araşdırmasına görə, onlar gizli obyektləri tapmaq üçün insan səsinin istiqamətindən istifadə edə bilərlər. Bu barədə Royal Society Open Science jurnalında dərc olunan beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu məlumat verib.Citypost.az Britaniya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, İndiyə qədər insanların ən yaxın təkamül qohumlarının, məsələn, şimpanzelərin belə bu problemlə bağlı ciddi çətinliklərlə üzləşdiyinə inanılırdı. Eyni zamanda, bir çox heyvanın səslərə, məsələn, həyəcan siqnallarına və ya yemək axtararkən reaksiya verdiyi, lakin əksər hallarda səsin istiqamətini deyil, onun məlumat məzmununu şərh etdiyi məlumdur.Təcrübədə Böyük Britaniyadakı bir sığınacaqdan...
22 İyun 2026, 10:33
Suların səssiz snayperi: Okçu balığı necə bu qədər dəqiq nişan alır?
Təbiətdə elə canlılar var ki, onların bacarıqları ən müasir texnologiyalarla belə müqayisə olunur. Bu canlılardan biri də oxçu balığıdır. İlk baxışda adi bir balıq təsiri bağışlasa da, onun ov texnikası alimləri illərdir heyrətləndirir. Çünki okçu balığı suyun altında gizlənərək ovunu heç təqib etmir, ona yaxınlaşmır və hücum da etmir. O, sadəcə gözləyir, hədəfi müəyyənləşdirir və dəqiq bir atəşlə ovunu yerə salır.Citypost.az xəbər verir ki, Oxçu balıqları əsasən tropik və subtropik bölgələrin çaylarında, bataqlıqlarında və manqrov meşələrinin sularında yaşayır. Onların ən maraqlı xüsusiyyəti suyun üzərindəki yarpaqlarda, budaqlarda və ya bitkilərin üzərində gəzən həşəratları ovlamaq qabiliyyətidir.Bu balıq ovunu tutmaq üçün ağzından güclü...
22 İyun 2026, 08:40
Quruyan göldə həyat necə davam edir?
Təbiətdə bəzi canlılar sərt qış aylarını qış yuxusu ilə keçirir, bəziləri isə isti və quraq mövsümlərdə fəaliyyətini minimuma endirərək əlverişli şəraiti gözləyir. Lakin elə canlılar da var ki, nə yuxuya gedir, nə də gizlənir. Buna baxmayaraq, onlar təbiətin ən çətin sınaqlarından uğurla çıxmağı bacarırlar. Bu canlılardan biri də Afrikanın mövsümi su hövzələrində yaşayan illik Afrika balığıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, bu balıqların yaşadığı gölməçələr yalnız yağış mövsümündə su ilə dolur. Yağışlar başlayanda balıqlar sürətlə inkişaf edir, qısa müddətdə böyüyərək yetkinliyə çatır və çoxalma mərhələsinə keçir. Onların vaxtı olduqca məhduddur, çünki yaşadıqları su hövzələri bir neçə ay sonra tamamilə quruyur.Bu...
19 İyun 2026, 10:52
İnəklərdə “öz məməsini əmmə” davranışı nə ilə bağlıdır? – Mütəxəssis izah edir
Son dövrlərdə heyvandarlıq təsərrüfatlarında müşahidə olunan maraqlı və eyni zamanda narahatedici davranışlardan biri inəklərin öz məmələrini əmməsidir. Baytar mütəxəssislərin fikrincə, bu hal təkcə vərdiş kimi qiymətləndirilməməli, onun arxasında bir neçə mühüm bioloji və psixoloji səbəb dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, nütəxəssislər bildirirlər ki, bu davranış əsasən erkən yaş dövründə yaranan bəzi çatışmazlıqlarla əlaqələndirilir. Xüsusilə buzaqlıq dövründə ana südünü kifayət qədər ala bilməmək, düzgün qidalanmamaq və ya qeyri-adekvat şəraitdə böyümək sonradan belə davranışların formalaşmasına səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, stres, dar və uyğun olmayan saxlanma şəraiti, sosial izolasiya və darıxma kimi faktorlar da bu vəziyyəti gücləndirən əsas amillər sırasında göstərilir.Baytarların açıqlamasına görə, bu...
19 İyun 2026, 09:54
