Pişiklər şirin dadı hiss edə bilmir: Bunun elmi səbəbi nədir?
Maraqlı 13 Oktyabr 2026, 09:30
462
Pişiklərin insanlardan fərqli xüsusiyyətlərindən biri də şirin dadı hiss edə bilməmələridir. İnsanlar şokolad, tort, konfet və digər şirin qidalardan zövq aldıqları halda, pişiklərin dad duyğusu bu baxımdan fərqlənir. Bunun səbəbi isə onların dad reseptorlarının quruluşu və təkamül prosesində formalaşan qidalanma xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.
Citypost.az xəbər verir ki, elmi araşdırmalara görə, pişiklər şirin dadı normal şəkildə qəbul etmək üçün lazım olan funksional dad reseptorlarına malik deyillər. İnsanlarda şirin dadın tanınmasında iştirak edən reseptor sistemi, əsasən, TAS1R2 və TAS1R3 adlı zülalların birləşməsi ilə fəaliyyət göstərir. Pişiklərdə isə bu reseptor sisteminin işləməsi üçün vacib olan TAS1R2 geni funksional deyil. Nəticədə onlar şəkərin yaratdığı şirinliyi insanlar kimi hiss edə bilmirlər.Bu xüsusiyyət pişiklərin qidalanma tərzi ilə də əlaqələndirilir. Pişiklər məcburi ətyeyən heyvanlardır və təbii şəraitdə qidalarının əsas hissəsini digər heyvanlardan əldə edirlər. Onların orqanizmi zülal və yağlarla zəngin qidalardan istifadə etməyə uyğunlaşıb. Şirin dadı hiss etmək isə onların qidalanması üçün həyati əhəmiyyət daşımadığından, təkamül prosesində bu qabiliyyət qorunub saxlanılmayıb.
Maraqlıdır ki, pişiyiniz şirin qidanın yanında olarkən ona maraq göstərirsə və ya belə bir qidadan bir qədər yedikdən sonra məmnun görünürsə, bu, onun şirin dada xüsusi həvəsi olduğu demək deyil. Pişik həmin qidanın tərkibindəki yağlara, zülallara və ya digər qoxulu maddələrə maraq göstərə bilər. Bəzən isə heyvanı cəlb edən qidanın teksturası və qoxusu olur.Məsələn, pişik dondurmanın dadına baxmaq istəyirsə, onu mütləq şirinliyinə görə seçdiyini düşünmək düzgün olmaz. Dondurmanın tərkibindəki yağ və süd mənşəli maddələrin qoxusu heyvanın diqqətini cəlb edə bilər. Bununla belə, pişiklərdə süd məhsullarını həzm etmək qabiliyyəti fərdi olaraq dəyişir və bir çox yetkin pişikdə laktoza həssaslığı olduğundan süd məhsulları həzm pozuntularına səbəb ola bilər. Baytar mütəxəssislər pişiklərə şokolad, konfet, tort və digər şirin qidaların verilməsini tövsiyə etmirlər. Xüsusilə şokolad pişiklər üçün zəhərli maddələr ehtiva edir və ciddi sağlamlıq problemləri yarada bilər. Şəkərli qidalar da onların qidalanma ehtiyaclarına uyğun deyil. Pişiklər üçün ən düzgün seçim yaşına və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun hazırlanmış keyfiyyətli heyvan yemidir.
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, pişiklərin şirin dadı hiss edə bilməməsi onların dad duyğusundakı maraqlı bioloji xüsusiyyətdir. İnsanların şirin hesab etdiyi qidalar pişiklər üçün eyni dad təəssüratını yaratmır. Əgər pişiyiniz şirin qidaya maraq göstərirsə, bunun səbəbi çox vaxt şəkər deyil, həmin qidanın qoxusu, yağ tərkibi və ya başqa xüsusiyyətləri ola bilər.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Kinoteatr oturacaqları niyə qırmızı rəngdə olur?
Kinoteatra gedərkən yəqin ki, zalda oturacaqların əksəriyyətinin qırmızı rəngdə olduğunu fərq etmisiniz. Dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən bir çox kinoteatrda məhz bu rəngə üstünlük verilir. Bəs bunun səbəbi nədir? Qırmızı rəng sadəcə gözəl göründüyü üçün seçilir, yoxsa bu seçimin arxasında insan gözünün işləmə prinsipi ilə bağlı maraqlı bir elmi izah dayanır? Maraqlıdır ki, kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olmasının səbəblərindən biri tamaşaçıların diqqətinin ekranda cəmlənməsinə kömək etməkdir. Kinoteatrda film nümayiş etdirilərkən zalın işıqları söndürülür və ya minimum səviyyəyə endirilir. Bu zaman ətrafdakı əşyaların görünməsi zəifləyir, tamaşaçıların diqqəti isə əsasən ekrana yönəlir. Qırmızı rəngin zəif işıq şəraitində qavranılması ilə bağlı xüsusiyyətlər də...
13 Oktyabr 2026, 08:30
Niyə bir otağa keçəndə nə üçün gəldiyimizi unuduruq? Alimlər AÇIQLADI
Gündəlik həyatda bir çox insanın qarşılaşdığı maraqlı hallardan biri də bir otağa daxil olduqdan sonra ora nə üçün gəldiyini unutmasıdır. Məsələn, insan mətbəxə su götürmək, başqa otaqdan telefonunu gətirmək və ya hər hansı əşyanı götürmək üçün gedir, lakin qapıdan keçən kimi məqsədi yadından çıxır. Bir neçə saniyə dayanıb düşünür, bəzən isə əvvəlki otağa qayıtdıqdan sonra nə etmək istədiyini xatırlayır. Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi bu hadisə psixologiyada “qapı effekti” (doorway effect) adlandırılır.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu hadisə beynin ətraf mühitdəki dəyişikliklərə və yaddaş proseslərinə reaksiyası ilə əlaqələndirilir. İnsan müəyyən bir məkanda olarkən konkret məqsəd haqqında düşünür. Başqa otağa keçdikdə isə mühit dəyişir, yeni...
12 Oktyabr 2026, 11:00
Yuxularımız təsadüfidirmi? Alimlərdən maraqlı izah
Hər gecə yuxuya getdiyimiz zaman zehnimiz bizi bəzən reallıqdan daha qəribə görünən hadisələrin içinə aparır. Bir anda özümüzü uşaqlığımızda, başqa bir şəhərdə, tanımadığımız insanların arasında və ya fizika qanunlarının belə işləmədiyi bir dünyada görə bilirik. Ən maraqlısı isə odur ki, yuxu zamanı baş verən ən qeyri-adi hadisələr belə bizə tamamilə normal görünə bilər. Bəs insan beyni niyə yuxu görür? Biz yatarkən beynimizdə hansı proseslər baş verir?Citypost.az xəbər verir ki, alimlər uzun illərdir bu sualların cavabını araşdırırlar. Müasir elmi araşdırmalar göstərir ki, yuxu zamanı beyin fəaliyyətini tamamilə dayandırmır. Əksinə, yuxunun müəyyən mərhələlərində beynin bəzi sahələri olduqca aktiv olur. Yaddaşın möhkəmlənməsi, emosiyaların...
12 Oktyabr 2026, 10:00
Albert Eynşteynin qəribə vərdişi: Niyə həmişə eyni paltarı geyinirdi?
Dünyanın ən məşhur alimlərindən biri olan Albert Eynşteyn yalnız fizika sahəsindəki inqilabi kəşfləri ilə deyil, sadə həyat tərzi və düşüncə tərzi ilə də insanların diqqətini çəkib. Onun gündəlik vərdişləri ilə bağlı yayılan maraqlı hekayələrdən biri isə geyim seçiminə münasibəti ilə əlaqədardır. İddialara görə, dahi alim hər gün nə geyinəcəyini düşünərək vaxt itirməməyə çalışır, diqqətini daha vacib hesab etdiyi məsələlərə yönəltməyə üstünlük verirdi.Bəs görəsən, gündəlik həyatda kiçik görünən seçimlər həqiqətən insanın zehni enerjisinə təsir edə bilərmi? Eynşteynlə əlaqələndirilən bu hekayə müasir psixologiyada müzakirə olunan hansı anlayışı xatırladır?Citypost.az-ın məlumatına görə, Albert Eynşteyn 20-ci əsrin elminə böyük təsir göstərmiş alimlərdən biridir. Onun nisbilik...
12 Oktyabr 2026, 09:00
Diş məcununun 5 min illik tarixi: İlk dəfə harada istifadə olunub?
Hər səhər istifadə etdiyimiz diş məcununun tarixinin minlərlə il əvvələ gedib çıxdığını bilirdinizmi? Bu gün hamımız üçün adi gigiyena vasitəsi olan diş məcununun ilkin formaları müasir məhsullardan olduqca fərqli olub. İnsanlar min illər əvvəl də dişlərini təmizləməyin və ağız sağlamlığını qorumağın yollarını axtarıblar.Citypost.az-ın məlumatına əsasən, təxminən e.ə. III minillikdə qədim misirlilərin ağız və diş gigiyenasına xüsusi diqqət yetirdiyi məlumdur. Təmiz dişlər yalnız sağlamlıq baxımından deyil, həm də xarici görünüş və sosial status baxımından əhəmiyyətli hesab olunurdu. Qədim misirlilər dişləri təmizləmək üçün müxtəlif təbii maddələrdən istifadə edirdilər.Hazırlanan qarışıqlar müasir diş məcununa heç bənzəmirdi. Onlar əsasən toz formasında olur, dişlərin üzərinə çəkilərək...
09 Oktyabr 2026, 11:00
Bitkilərin niyə tikanları var? – Səbəbi heç də düşündüyünüz kimi deyil
Bəzi bitkilərin niyə tikanlı olduğunu heç düşünmüsünüz? Tikanların yalnız əlimizə batıb bizi incitmək üçün olduğunu düşünürsünüzsə, yanılırsınız. Çünki bitkilərdə bu quruluşların yaranmasının arxasında milyonlarla il ərzində formalaşmış maraqlı uyğunlaşma mexanizmləri dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, ilk növbədə, tikanlar bir çox bitki üçün təbii müdafiə vasitəsidir. Otla qidalanan heyvanların bitkinin yarpaqlarını, gövdəsini və digər hissələrini asanlıqla yeməsinin qarşısını almağa kömək edir. Tikanlı bitkiyə yaxınlaşmaq və onu yemək heyvan üçün daha çətin və narahat olur. Beləliklə, bitki özünü canlılar tərəfindən yeyilməkdən müəyyən qədər qoruyur.Tikanların başqa mühüm funksiyası isə xüsusilə quraq ərazilərdə yaşayan bitkilərdə su itkisini azaltmaqdır. Məsələn, kaktuslarda yarpaqların tikanlara çevrilməsi bitkinin su...
09 Oktyabr 2026, 10:00
