Kinoteatr oturacaqları niyə qırmızı rəngdə olur?
Maraqlı 13 Oktyabr 2026, 08:30
322
Kinoteatra gedərkən yəqin ki, zalda oturacaqların əksəriyyətinin qırmızı rəngdə olduğunu fərq etmisiniz. Dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən bir çox kinoteatrda məhz bu rəngə üstünlük verilir. Bəs bunun səbəbi nədir? Qırmızı rəng sadəcə gözəl göründüyü üçün seçilir, yoxsa bu seçimin arxasında insan gözünün işləmə prinsipi ilə bağlı maraqlı bir elmi izah dayanır? Maraqlıdır ki, kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olmasının səbəblərindən biri tamaşaçıların diqqətinin ekranda cəmlənməsinə kömək etməkdir. Kinoteatrda film nümayiş etdirilərkən zalın işıqları söndürülür və ya minimum səviyyəyə endirilir. Bu zaman ətrafdakı əşyaların görünməsi zəifləyir, tamaşaçıların diqqəti isə əsasən ekrana yönəlir. Qırmızı rəngin zəif işıq şəraitində qavranılması ilə bağlı xüsusiyyətlər də bu mühitin yaradılmasında müəyyən rol oynaya bilər.
Citypost.az-ın məlumatına görə, insan gözünün işıq və rəngləri qavraması mürəkkəb prosesdir. Gözün torlu qişasında yerləşən iki əsas fotoreseptor növü — çubuqcuqlar və kolbacıqlar — görmə prosesində iştirak edir. Kolbacıqlar əsasən yaxşı işıqlandırılmış şəraitdə işləyir və rəngləri ayırd etməyimizə imkan verir. Çubuqcuqlar isə zəif işıqda görmədə mühüm rol oynayır, lakin rəngləri dəqiq seçə bilmir. İşıq azaldıqca gözün rəngləri qavrama qabiliyyəti zəifləyir. Bu zaman rənglərin parlaqlığı eyni dərəcədə azalmır. İnsan gözü zəif işıqda mavi-yaşıl rənglərə nisbətən daha qısa dalğa uzunluğuna malik olmayan qırmızı işığa daha az həssas olur. Elmdə bu dəyişiklik Purkinye effekti kimi tanınır. Nəticədə parlaq işıqda kifayət qədər nəzərə çarpan qırmızı səthlər zəif işıqda daha tünd görünə bilər. Kinoteatr zalında işıqlar söndürüldükdə qırmızı oturacaqların daha az nəzərə çarpması bu xüsusiyyətlə əlaqələndirilir. Beləliklə, tamaşaçının diqqətini oturacaqlardan və ətrafdakı əşyalardan çox ekrana yönəltmək mümkün olur. Bununla belə, qırmızı rəngin bütün zəif işıq şəraitlərində tamamilə görünməz olması fikri düzgün deyil. Oturacağın nə dərəcədə görünməsi zalda qalan işığın miqdarından, parçanın rəng və materialından, eləcə də ətrafdakı işıq mənbələrindən asılıdır.
Kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olmasının başqa səbəbləri də var. Bu rəng uzun illərdir teatr və opera salonlarının interyerində istifadə olunur. Ənənəvi teatr zallarında qırmızı məxmər pərdələr, qırmızı örtüklü kreslolar və dəbdəbəli dekor elementləri geniş yayılıb. Zaman keçdikcə bu görünüş tamaşa məkanlarının klassik üslubunun bir hissəsinə çevrilib. Kinoteatrlar da teatr ənənələrindən təsirlənərək oxşar dizayn seçimlərini mənimsəyiblər.Qırmızı rəng vizual baxımdan isti, zəngin və diqqətçəkən rəng hesab olunur. Tünd qırmızı parça ağ və ya açıq rəngli oturacaqlarla müqayisədə böyük bir zalda daha klassik və vahid görünüş yarada bilər. Bundan başqa, kinoteatrda istifadə olunan materialın davamlılığı, təmizlənməsi və uzunmüddətli istismara uyğunluğu da oturacaq seçimi zamanı nəzərə alınan amillərdir. Buna görə də qırmızı rəngin geniş yayılmasını yalnız insan gözünün xüsusiyyətləri ilə izah etmək olmaz.Lakin qırmızı rəng haqqında daha bir maraqlı sual yaranır. Əgər zəif işıqda gözümüz qırmızı rəngə daha az həssas olursa, bəs nə üçün yol hərəkətində ən mühüm xəbərdarlıq siqnallarından biri olan dayanma işıqları məhz qırmızı rəngdədir? Axı sürücülər bu işığı uzaqdan görməli və təhlükə yarana biləcək vəziyyətlərdə dərhal reaksiya verməlidirlər.
Bunun səbəbi qırmızı rəngin işıq saçan siqnal kimi istifadə olunması ilə qırmızı rəngli səthin zəif işıqda görünməsi arasında mühüm fərqin olmasıdır. Kinoteatr oturacağı ətrafdakı işığı əks etdirən səthdir. Yol hərəkəti işığı isə özündən işıq saçır. Qırmızı işıq kifayət qədər güclü olduqda uzaq məsafədən görünə bilər. Bundan əlavə, qırmızı rəng uzun müddətdir təhlükə, dayanma və xəbərdarlıq siqnalı kimi qəbul edildiyindən yol hərəkəti qaydalarında xüsusi əhəmiyyət qazanıb.Qırmızı işığın digər mühüm xüsusiyyəti onun dalğa uzunluğunun görünən işıq spektrində nisbətən böyük olmasıdır. Bu xüsusiyyət müəyyən şəraitlərdə işığın atmosferdə yayılmasına təsir göstərir. Bununla belə, qırmızı işığın həmişə və hər şəraitdə digər rənglərdən daha uzaqdan göründüyünü demək olmaz. Siqnalın görünməsi onun parlaqlığından, hava şəraitindən, ətraf işıqlandırmadan və müşahidəçinin görmə xüsusiyyətlərindən də asılıdır.
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olması həm zəif işıqda rənglərin qavranılması, həm də tarixi və estetik ənənələrlə əlaqələndirilir. Yol hərəkətində qırmızı işıqdan istifadə isə fərqli məqsədə xidmət edir: sürücülərin və piyadaların diqqətini vacib siqnala yönəltmək. Eyni rəngin bir məkanda diqqəti yayındırmamaq, başqa bir məkanda isə xəbərdarlıq etmək üçün istifadə olunması insan gözünün və rənglərin gündəlik həyatımızdakı rolunu göstərən maraqlı nümunədir. Növbəti dəfə kinoteatra gedəndə zalın işıqları söndükdən sonra ətrafın necə dəyişdiyinə diqqət yetirin. Bəlkə də indiyədək sadəcə dizayn seçimi hesab etdiyiniz qırmızı oturacaqların arxasında həm görmə fiziologiyası, həm də uzun illərin interyer ənənələri ilə bağlı maraqlı məqamların dayandığını fərq edəcəksiniz.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Niyə bir otağa keçəndə nə üçün gəldiyimizi unuduruq? Alimlər AÇIQLADI
Gündəlik həyatda bir çox insanın qarşılaşdığı maraqlı hallardan biri də bir otağa daxil olduqdan sonra ora nə üçün gəldiyini unutmasıdır. Məsələn, insan mətbəxə su götürmək, başqa otaqdan telefonunu gətirmək və ya hər hansı əşyanı götürmək üçün gedir, lakin qapıdan keçən kimi məqsədi yadından çıxır. Bir neçə saniyə dayanıb düşünür, bəzən isə əvvəlki otağa qayıtdıqdan sonra nə etmək istədiyini xatırlayır. Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi bu hadisə psixologiyada “qapı effekti” (doorway effect) adlandırılır.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu hadisə beynin ətraf mühitdəki dəyişikliklərə və yaddaş proseslərinə reaksiyası ilə əlaqələndirilir. İnsan müəyyən bir məkanda olarkən konkret məqsəd haqqında düşünür. Başqa otağa keçdikdə isə mühit dəyişir, yeni...
12 Oktyabr 2026, 11:00
Yuxularımız təsadüfidirmi? Alimlərdən maraqlı izah
Hər gecə yuxuya getdiyimiz zaman zehnimiz bizi bəzən reallıqdan daha qəribə görünən hadisələrin içinə aparır. Bir anda özümüzü uşaqlığımızda, başqa bir şəhərdə, tanımadığımız insanların arasında və ya fizika qanunlarının belə işləmədiyi bir dünyada görə bilirik. Ən maraqlısı isə odur ki, yuxu zamanı baş verən ən qeyri-adi hadisələr belə bizə tamamilə normal görünə bilər. Bəs insan beyni niyə yuxu görür? Biz yatarkən beynimizdə hansı proseslər baş verir?Citypost.az xəbər verir ki, alimlər uzun illərdir bu sualların cavabını araşdırırlar. Müasir elmi araşdırmalar göstərir ki, yuxu zamanı beyin fəaliyyətini tamamilə dayandırmır. Əksinə, yuxunun müəyyən mərhələlərində beynin bəzi sahələri olduqca aktiv olur. Yaddaşın möhkəmlənməsi, emosiyaların...
12 Oktyabr 2026, 10:00
Albert Eynşteynin qəribə vərdişi: Niyə həmişə eyni paltarı geyinirdi?
Dünyanın ən məşhur alimlərindən biri olan Albert Eynşteyn yalnız fizika sahəsindəki inqilabi kəşfləri ilə deyil, sadə həyat tərzi və düşüncə tərzi ilə də insanların diqqətini çəkib. Onun gündəlik vərdişləri ilə bağlı yayılan maraqlı hekayələrdən biri isə geyim seçiminə münasibəti ilə əlaqədardır. İddialara görə, dahi alim hər gün nə geyinəcəyini düşünərək vaxt itirməməyə çalışır, diqqətini daha vacib hesab etdiyi məsələlərə yönəltməyə üstünlük verirdi.Bəs görəsən, gündəlik həyatda kiçik görünən seçimlər həqiqətən insanın zehni enerjisinə təsir edə bilərmi? Eynşteynlə əlaqələndirilən bu hekayə müasir psixologiyada müzakirə olunan hansı anlayışı xatırladır?Citypost.az-ın məlumatına görə, Albert Eynşteyn 20-ci əsrin elminə böyük təsir göstərmiş alimlərdən biridir. Onun nisbilik...
12 Oktyabr 2026, 09:00
Diş məcununun 5 min illik tarixi: İlk dəfə harada istifadə olunub?
Hər səhər istifadə etdiyimiz diş məcununun tarixinin minlərlə il əvvələ gedib çıxdığını bilirdinizmi? Bu gün hamımız üçün adi gigiyena vasitəsi olan diş məcununun ilkin formaları müasir məhsullardan olduqca fərqli olub. İnsanlar min illər əvvəl də dişlərini təmizləməyin və ağız sağlamlığını qorumağın yollarını axtarıblar.Citypost.az-ın məlumatına əsasən, təxminən e.ə. III minillikdə qədim misirlilərin ağız və diş gigiyenasına xüsusi diqqət yetirdiyi məlumdur. Təmiz dişlər yalnız sağlamlıq baxımından deyil, həm də xarici görünüş və sosial status baxımından əhəmiyyətli hesab olunurdu. Qədim misirlilər dişləri təmizləmək üçün müxtəlif təbii maddələrdən istifadə edirdilər.Hazırlanan qarışıqlar müasir diş məcununa heç bənzəmirdi. Onlar əsasən toz formasında olur, dişlərin üzərinə çəkilərək...
09 Oktyabr 2026, 11:00
Bitkilərin niyə tikanları var? – Səbəbi heç də düşündüyünüz kimi deyil
Bəzi bitkilərin niyə tikanlı olduğunu heç düşünmüsünüz? Tikanların yalnız əlimizə batıb bizi incitmək üçün olduğunu düşünürsünüzsə, yanılırsınız. Çünki bitkilərdə bu quruluşların yaranmasının arxasında milyonlarla il ərzində formalaşmış maraqlı uyğunlaşma mexanizmləri dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, ilk növbədə, tikanlar bir çox bitki üçün təbii müdafiə vasitəsidir. Otla qidalanan heyvanların bitkinin yarpaqlarını, gövdəsini və digər hissələrini asanlıqla yeməsinin qarşısını almağa kömək edir. Tikanlı bitkiyə yaxınlaşmaq və onu yemək heyvan üçün daha çətin və narahat olur. Beləliklə, bitki özünü canlılar tərəfindən yeyilməkdən müəyyən qədər qoruyur.Tikanların başqa mühüm funksiyası isə xüsusilə quraq ərazilərdə yaşayan bitkilərdə su itkisini azaltmaqdır. Məsələn, kaktuslarda yarpaqların tikanlara çevrilməsi bitkinin su...
09 Oktyabr 2026, 10:00
Kolonya adını haradan alıb? – Ətir kimi yaranan qoxulu mayenin maraqlı tarixçəsi
Kolonya deyəndə çoxumuzun ağlına əllərə tökülən, xoş və təravətləndirici qoxusu ilə insana rahatlıq verən maye gəlir. Xüsusilə qonaq qarşılanarkən, bayramlarda və müxtəlif məclislərdə kolonya təqdim etmək artıq gündəlik mədəniyyətin bir hissəsinə çevrilib. Amma maraqlıdır ki, kolonya əvvəlcə əllərə tökmək üçün hazırlanan bir maye olmayıb.Citypost.az-ın məlumatına görə , “Kolonya” adı fransız dilindəki “Eau de Cologne”, yəni “Köln suyu” ifadəsindən yaranıb. Bu ad isə Almaniyanın Köln şəhərinin adı ilə bağlıdır.18-ci əsrin əvvəllərində İtaliyadan olan ətriyyatçı Covanni Maria Farina Köln şəhərində yüngül, təravətləndirici və əsasən sitrus notları ilə seçilən bir ətir hazırlayıb. Farina yaratdığı bu ətirə yaşadığı şəhərin şərəfinə “Eau de Cologne” –...
09 Oktyabr 2026, 09:00
