Yazın Gəlişi: Halsızlıq, Allergiya və Digər Risklərdən Necə Qorunmalı?
Tibb 02 Fevral 2026, 14:21
169
Qışın tədricən arxada qalması, günlərin uzanması və havaların isinməsi insanların psixoloji və fiziki vəziyyətinə birbaşa təsir göstərir. Yaz mövsümü adətən yenilənmə, enerji və canlanma dövrü kimi qəbul edilsə də, həkimlər və mütəxəssislər bu keçid mərhələsində xüsusilə xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslərin diqqətli olmasını tövsiyə edirlər. Fəsil dəyişiklikləri orqanizmin adaptasiya mexanizmlərini işə salır və bu proses bəzən sağlamlıq problemləri ilə müşayiət oluna bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, yaz mövsümünün əsas müsbət tərəflərindən biri günəş işığının artmasıdır. Günəş şüaları orqanizmdə D vitamininin sintezini gücləndirir ki, bu da immun sisteminin möhkəmlənməsinə, sümük sağlamlığının qorunmasına və psixoloji vəziyyətin yaxşılaşmasına kömək edir. Qış aylarında müşahidə olunan halsızlıq, yuxululuq və depressiv əlamətlər yazın gəlişi ilə tədricən azalır. Açıq havada gəzintilər, fiziki aktivliyin artması ürək-damar sisteminə və maddələr mübadiləsinə müsbət təsir göstərir.
Lakin müsbət dəyişikliklərlə yanaşı, yaz fəsli bir sıra riskləri də özü ilə gətirir. Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri mövsümi allergiyalardır. Bitkilərin çiçəklənməsi, tozcuqların havaya yayılması allergik rinit, bronxial astma və göz iltihabları olan şəxslərdə simptomların kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər bu kateqoriyadan olan insanların yaz aylarına dərmansız və nəzarətsiz daxil olmamasını, həkim məsləhəti ilə profilaktik tədbirlər görməsini vacib sayırlar.
Digər mühüm məqam qan təzyiqi və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlıdır. Havaların tez-tez dəyişməsi, temperatur fərqləri hipertoniya və hipotoniya xəstələrində başgicəllənmə, halsızlıq, ürəkdöyünmə kimi hallar yarada bilər. Həkimlər bu dövrdə dərman rejiminin pozulmamasını, duzlu və ağır qidalardan uzaq durulmasını, kifayət qədər maye qəbulunu tövsiyə edirlər.
Yaz mövsümündə tez-tez rast gəlinən problemlərdən biri də immun sisteminin zəifləməsidir. Qışdan çıxan orqanizm vitamin və mineral ehtiyatlarını xeyli itirmiş olur. Bu isə soyuqdəymə, virus infeksiyaları və xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi riskini artırır. Mütəxəssis rəylərinə görə, yaz aylarında rasiona təzə tərəvəz və meyvələrin daxil edilməsi, C vitamini və antioksidantlarla zəngin qidaların istifadəsi vacibdir.
Həmçinin oxuyun
Eyni zamanda, bəzi insanlarda yaz yorğunluğu müşahidə olunur. Bu hal özünü səbəbsiz halsızlıq, diqqət dağınıqlığı və yuxu rejiminin pozulması ilə göstərir. Mütəxəssislər bunu orqanizmin yeni bioloji ritmə uyğunlaşma prosesi ilə əlaqələndirirlər. Belə hallarda düzgün yuxu rejimi, stressin azaldılması və açıq havada vaxt keçirmək tövsiyə olunur.
Nəticə etibarilə, yaz mövsümü sağlamlıq üçün həm fürsət, həm də risk dövrü hesab olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, fəsil dəyişəndə ən vacib məsələ orqanizmin siqnallarına diqqətlə yanaşmaq, özbaşına müalicədən çəkinmək və profilaktik tədbirləri vaxtında görməkdir. Sağlam həyat tərzi, balanslı qidalanma və həkim nəzarəti yazı sağlam və enerjili qarşılamağın əsas şərtləridir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Bədən qoxusunun gözlənilməz səbəbləri – Dermatoloqların məsləhətləri
Bədən qoxusu həmişə gigiyena ilə bağlı olmaya bilər, bəzi hallarda qoxunun yaranmasına daha az görünən, lakin önəmli amillər təsir edir.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, stress və güclü emosiyalar, xüsusilə də narahatlıq, tər vəzilərini, xüsusən də daha kəskin qoxu verən apokrin vəzilərini stimullaşdıra bilər. Bu, bədənin qoxusunu gücləndirən əsas səbəblərdən biridir.Həmçinin bəzi qidalar və içkilər də bədən qoxusunu intensivləşdirə bilər. Sarımsaq, soğan, kərə yağı ilə zəngin yeməklər, karrı, spirtli içkilər və ultra-işlənmiş məhsullar tərin qoxusunu dəyişdirə bilər. Dermatoloq məsləhət görür ki, bədənin qoxusunu azaltmaq üçün balanslı qida rejimi qorunsun və kifayət qədər su qəbul edilsin.Sintetik parçadan hazırlanan geyimlər də bədən...
02 Fevral 2026, 14:45
Pnevmoniya riskini artıran gözlənilməz üç amil
Alimlər pnevmoniyanın yaranmasında yalnız siqaret və artıq çəki kimi həyat tərzi amillərinin deyil, genetik faktorların da mühüm rol oynadığını müəyyən ediblər. Genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, irsi xüsusiyyətlər və davranış faktorları birlikdə bu ciddi ağciyər xəstəliyinə tutulma riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.Citypost.az xəbər verir ki, genomda pnevmoniya riski ilə əlaqəli 12 fərqli genetik bölgə müəyyən edilib ki, onlardan 8-i ilk dəfə aşkarlanıb. Bu genlərin böyük hissəsi orqanizmdə iltihabi proseslərin tənzimlənməsində iştirak edir.Araşdırma eyni zamanda təsdiqləyib ki, siqaret çəkmə və piylənmə pnevmoniya riskini müstəqil şəkildə artırır. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, bu faktorlar sadəcə təsadüfi uyğunluq deyil, birbaşa xəstəliyin yaranmasına səbəb olan amillərdir. Xüsusilə təkrar...
31 Yanvar 2026, 15:06
Hansı amillər mədə xərçəngi riskini artırır, hansılar azaldır?
Son elmi araşdırmalar göstərir ki, gündəlik qidalanma vərdişləri mədə xərçənginin yaranma riskinə təsir göstərə bilər. Bununla belə, xəstəlikdən tam qoruyan “möcüzəvi” qidaların mövcud olmadığı vurğulanır. Bu barədə Medical Xpress nəşri məlumat yayıb.Citypost.az-ın məlumatına görə həkimlərin rəyinə görə mədə xərçəngi riskində əsas rol genetik amillərə məxsusdur. Lakin düzgün qidalanma və sağlam həyat tərzi uzunmüddətli perspektivdə bu riski azaltmağa kömək edə bilər.Risk yaradan qidalar nələrdir?Mütəxəssislər emal olunmuş və uzun müddət saxlanılan qidaların istifadəsinin məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edirlər. Belə məhsullar adətən yüksək miqdarda duz, şəkər, həmçinin potensial təhlükəli nitrit və nitratlar ehtiva edir. Epidemioloji tədqiqatlar bu maddələrin mədə xərçəngi də daxil olmaqla bir sıra...
30 Yanvar 2026, 22:14
Görmənin zəifləməsi yüksək qan təzyiqinin əlaməti ola bilər
Görmənin zəifləməsi yüksək qan təzyiqinin əlaməti ola bilərCitypost.az-ın məlumatına görə,görmədə bulanıqlıq, baş ağrısı, ürək döyüntüsünün güclənməsi və gicgah nahiyəsində təzyiq hissi arterial qan təzyiqinin qəfil yüksəlməsinin əlamətləri ola bilər.Həkimlərin sözlərinə görə, yüksək qan təzyiqinin ilkin xəbərdaredici əlamətlərindən biri məhz görmə pozuntularıdır. Arterial təzyiq yüksəldikdə gözün torlu qişasında (retinada) qan dövranı dəyişir, bu da görmədə bulanıqlıq, işıq ləkələri və fokuslanma çətinliyi ilə müşayiət olunur. Bu simptomlar əksər hallarda ürəkbulanma və baş ağrısı ilə birlikdə ortaya çıxır.Kardioloqlar qeyd edib ki, yüksək təzyiq zamanı nəfəs darlığı da tez-tez müşahidə olunan əlamətlərdəndir. Qan təzyiqi artdıqda ürəyin üzərinə düşən yük çoxalır və bu da fiziki...
30 Yanvar 2026, 22:03
DİQQƏT - Kaju qozu uşaqlarda ağır allergik reaksiyalara səbəb ola bilər
Kaju qozu son illər uşaqlar arasında ağır allergik reaksiyaların əsas səbəblərindən birinə çevrilib.Citypost.az-ın məlumatına görə,pediatrik qrupda kaju qozu 334 anafilaksi halı ilə siyahıya başçılıq edir. Bu göstərici fındıq (211 hal) və qozu (146 hal) geridə qoyur. Xüsusilə narahatedici məqam ondan ibarətdir ki, ağır simptomlar bəzən çox kiçik miqdarda — bir çay qaşığından da az kaju qozu qəbul edildikdən sonra belə baş verib.Mütəxəssislər bildirirlər ki, allergik reaksiya yaşayan şəxslərin böyük əksəriyyəti əvvəlcədən bu allergiyadan xəbərsiz olub. Belə ki, uşaqların yalnız 23 faizi, böyüklərin isə 21 faizi mümkün allergik reaksiya barədə öncədən məlumatlı olub.Araşdırmada diqqət çəkən digər mühüm məqam anafilaksiyanın əsas təcili...
30 Yanvar 2026, 21:59
Artıq çəki damar demensiyası riskini birbaşa artırır
Yeni araşdırma göstərir ki, artıq bədən çəkisi damar demensiyasının birbaşa səbəbi ola bilər və bu prosesdə yüksək qan təzyiqi əsas rol oynayır. Tədqiqatçılar yüz minlərlə insanın genetik və tibbi məlumatlarını təhlil edərək nəticəyə gəlib. Araşdırma The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (JCEM) jurnalında dərc olunub.Əvvəlki müşahidə tədqiqatlarında artıq çəki və zehni geriləmə arasında qarışıq nəticələr çıxmışdı: bəziləri orta yaşda artıq çəkisi olan insanlarda demensiya riskinin yüksəldiyini göstərirdi, digərləri isə yaşlılarda yüksək bədən kütlə indeksi üçün “qoruyucu təsir” təklif edirdi. Yeni araşdırma bunun əslində “tərs səbəb-nəticə” ilə izah oluna biləcəyini göstərir: demensiyanın ilkin mərhələlərində insanlar tez-tez çəki itirir, bu da...
30 Yanvar 2026, 15:50
