Mütəxəssislər: Uşaqlıq stressi həzmə təsir edir
Tibb 23 Mart 2026, 10:08
255
Uşaqlıq dövründə yaşanan stressin insanın yetkinlik həyatında həzm sistemi ilə bağlı müxtəlif problemlərə yol aça biləcəyi bildirilir.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, erkən yaşlarda baş verən psixoloji gərginlik sonrakı dövrlərdə bağırsaq funksiyalarında və sinir sistemində ciddi dəyişikliklər yarada bilər.Bağırsaqla beyin arasında daimi əlaqə mövcuddur və bu sistemdə yaranan pozuntular qıcıqlanmış bağırsaq sindromu, qarın ağrısı, qəbizlik və ishal kimi problemlərlə özünü göstərə bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, erkən yaşlarda formalaşan stress reaksiyası uzunmüddətli təsir göstərərək həzm sisteminin işinə mənfi təsir edir.
Aparılan müşahidələrə əsasən, uşaqlıq dövründə stressə məruz qalan fərdlərdə yetkinlik çağında həm psixoloji narahatlıq, həm də bağırsaq həssaslığı daha çox müşahidə olunur. Bildirilir ki, bu təsirlər cinsə görə də fərqlənə bilər. Belə ki, bəzi hallarda qadınlarda ishala meyillilik, kişilərdə isə qəbizlik hallarının daha çox ortaya çıxması mümkündür.Həzm sistemi ilə bağlı bu dəyişikliklər tək bir səbəbdən qaynaqlanmır. Sinir sistemindən gələn siqnallar bağırsaq hərəkətliliyinə təsir göstərir, hormonal amillər isə ağrı hissi ilə əlaqəli olur. Bununla yanaşı, orqanizmdə bir sıra bioloji maddələrin hər iki prosesdə iştirak etdiyi bildirilir.
Ekspertlərin qənaətinə görə, uşaqlıq dövründə yaşanan mənfi hadisələr, ailədaxili gərginlik, laqeyd münasibət, zorakılıq və ya valideynlərin psixoloji problemləri gələcəkdə mədə-bağırsaq pozuntularının yaranma riskini artıra bilər. Bu isə göstərir ki, həzm sistemi xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsində yalnız mövcud şikayətləri deyil, şəxsin keçmiş həyat təcrübələrini də nəzərə almaq vacibdir.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu istiqamətdə aparılan yanaşmalar gələcəkdə daha fərdi və daha dəqiq müalicə üsullarının hazırlanmasına imkan yarada bilər. Onların fikrincə, hər bir simptomun arxasında fərqli bioloji mexanizmlər dayandığı üçün bütün xəstələrə eyni yanaşmanı tətbiq etmək düzgün deyil.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Uşaqlarda sidik qaçırma: Nevroloq Qalib Əsədov izah edir
Nevroloq Qalib Əsədov bildirir ki, uşaqlarda sidik ifrazı sistemi beynin nəzarəti altında fəaliyyət göstərir və bu proses iradi idarəetməyə bağlıdır. Citypost.az xəbər verir ki, həkim bildirib ki, uşaqlarda sidik mərkəzi 5 yaşadək tam formalaşmadığından, bu yaşa qədər sidik ifrazının tam idarəsi mümkün olmur. 5 yaşdan sonra isə uşaqlar artıq sidiklərini iradə ilə tənzimləyə bilirlər.Həkim qeyd edir ki, bəzi hallarda 5 yaşdan sonra da sidik qaçırma müşahidə oluna bilər. Bunun səbəbləri arasında:Sinir sistemi xəstəlikləri – onurğa və ya beyin şişləri nəticəsində beyindən gələn siqnallar sidik kisəsinə çatmaya bilər;Hormon pozuntuları – gecə sidik ifrazını tənzimləyən vazopressin hormonunun kifayət qədər sintez olunmaması, şəkərli...
20 Mart 2026, 14:25
Yaddaş və diqqət: Mütəxəssislər izah edir
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yaş irəlilədikcə, xüsusilə 60–70 yaşdan sonra beyin qabığında atrofiya nəticəsində yaddaş pozuntuları yarana bilər və bəzi hallarda Alzheimer xəstəliyi riski də artır.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlər vurğulayır ki, yaddaş pozuntusunu diqqət pozuntusu ilə qarışdırmaq olmaz. Məsələn, “Mətbəxə getdim, amma nəyə getdiyimi unutdum” deyən şəxsdə əslində yaddaş deyil, diqqətin yönəlməsində qısamüddətli fasilə müşahidə olunur. Oxuyarkən və ya dərs zamanı məlumatın yadda qalması üçün isə onun şəxsi maraq obyekti ilə əlaqəli olması və emosional yük daşıması vacibdir.Ekspertlər tövsiyə edirlər ki, öyrənilən məlumatı yadda saxlamaq üçün:Məlumatı personallaşdırmaq, real həyatdan nümunələrlə əlaqələndirmək;Vizual materiallardan (filmlər, sənədli videolar) istifadə etmək;Oxuduğunu başqalarına izah etmək...
20 Mart 2026, 11:19
Erkən süddən ayrılma bağırsaq immunitetini gücləndirir
Süddən erkən ayrılma və bərk qidaya keçid uşağın orqanizmində təkcə qidalanma dəyişikliyi yaratmır, eyni zamanda bağırsaq immun sistemini yenidən proqramlaşdıraraq gələcəkdə iltihabi xəstəliklərə qarşı daha dayanıqlı müdafiə formalaşdırır.Citypost.az xəbər verir ki, aparılan araşdırmalar göstərir ki, bu keçid dövrü bağırsaqda yaşayan faydalı mikroorqanizmlərin tərkibini dəyişir və bağırsaq kök hüceyrələrini gələcəkdə mikroblara qarşı daha çevik reaksiya verməyə hazırlayır. Nəticədə, orqanizmdə uzunmüddətli qoruyucu təsir yaranır və bu təsir yetkin yaşlarda da özünü göstərə bilir.Mütəxəssislərin fikrincə, süddən ayrılma dövrü orqanizm üçün ani və həssas bir mərhələdir. Çünki bu zaman bağırsaq əvvəlkindən daha müxtəlif mikrob mühiti ilə qarşılaşır. Məhz bu dəyişiklik fonunda qısa müddətli və...
20 Mart 2026, 09:25
Uşaqlarda sağlam yuxu və yuxu pozğunluqları – Mütəxəssis açıqlaması
Uşaqların sağlam inkişafı üçün yuxu rejimi vacib şərtdir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, yuxu pozğunluqları çox vaxt düzgün yuxu rejiminin olmamasından qaynaqlanır. Bu, xüsusilə uşaqlar açıq havada az vaxt keçirirsə, kifayət qədər fiziki fəaliyyət göstərmirsə, gec saatlarda yatırsa və səhər gec oyanırsa baş verir.Citypost.az-ın məlumatına görə, valideynlərə tövsiyə olunur ki, uşaqları hər gün eyni saatda yatızdırsınlar və səhər vaxtında oyandırsınlar. Bu, uşağın bədən saatının tənzimlənməsinə və sağlam yuxu rejiminin formalaşmasına kömək edir. Axşam saatlarında uşaqların aktiv oyunlardan uzaq durması, sakit fəaliyyətlə məşğul olması da yuxu keyfiyyətini artırır.Bəzi hallarda yuxu pozğunluğu nevroloji xəstəliklərin xəbərdarlığı ola bilər. Belə uşaqlarda yuxuda qışqırmaq, ağlama, epileptik və...
19 Mart 2026, 11:38
Uşaqlarda eşitmə azlığı ciddi risk yaradır – Mütəxəssis xəbərdarlığı
Uşaqlarda eşitmə problemləri erkən yaşlarda aşkar edilmədikdə onların ümumi inkişafına ciddi mənfi təsir göstərə bilər. Qulaq-burun-boğaz mütəxəssisləri bildirirlər ki, xüsusilə 3–15 yaş aralığında olan uşaqlarda Eşitmə azlığı halları daha tez-tez müşahidə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, vaxtında müdaxilə olunmadıqda bu problem yalnız eşitmə ilə məhdudlaşmır. Uşaqlarda beyin inkişafı, üz quruluşunun formalaşması və ümumi nitq bacarıqları da bundan təsirlənə bilər.Mütəxəssislər qeyd edir ki, uşaqlarda eşitmə azlığının əsas səbəblərindən biri Orta qulaqda maye yığılmasıdir. Müayinə zamanı endoskopik üsullarla təbil pərdəsində dəyişikliklər və deformasiya müşahidə edilə bilər. Eyni zamanda, bir çox hallarda Adenoid (burun-udlaq badamcığının böyüməsi) da bu problemin yaranmasına səbəb...
18 Mart 2026, 17:36
Yabanı qaragilə xroniki xəstəliklərin riskini azalda bilər
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yabanı qaragilənin müntəzəm qəbulu ürək-damar və bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyə, eyni zamanda xroniki xəstəliklər üçün risk faktorlarını azaltmağa kömək edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmalara əsasən, yabanı qaragilə yüksək miqdarda polifenollarla zəngindir. Bu bioloji aktiv maddələr damar sisteminə müsbət təsir göstərir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, yabanı qaragilə becərilən növlərlə müqayisədə təxminən iki dəfə çox antioksidant, 72 faiz daha çox qida lifi və 33 faiz daha çox antosiyanin ehtiva edir. Bu maddələr isə kardiometabolik sağlamlığın yaxşılaşması ilə əlaqələndirilir.Gündəlik optimal qəbul miqdarı yarım stəkan ilə bir stəkan arasında dəyişir. Yabanı qaragilə iltihabı azaltmağa və qan damarlarının funksiyasını yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər....
18 Mart 2026, 09:15
