Qoz tullantılarında güclü antioksidant potensial aşkar edilib
Tibb 27 Mart 2026, 11:43
197
Qoz tullantılarının hüceyrələri iltihabdan qoruma potensialı olduğu müəyyən edilib
Citypost.az xəbər verir ki, qozun qabığı və yaşıl xarici örtüyündə hüceyrələri iltihab və zədələnmədən qorumağa kömək edə bilən güclü antioksidantların – fenolik birləşmələr və karotenoidlərin mövcud olduğu müəyyən edilib.
Araşdırmalara əsasən, qozun müxtəlif hissələrinin – ləpə, qabıq və yaşıl örtüyünün kimyəvi tərkibi analiz edilib. Nəticələr göstərib ki, bioaktiv maddələrin əhəmiyyətli hissəsi yalnız yeyilən hissədə deyil, adətən tullantı kimi atılan komponentlərdə də mövcuddur.
Xüsusilə qoz qabığının ellag turşusu və katexinlər kimi fenolik birləşmələrlə zəngin olduğu aşkarlanıb. Bu maddələr güclü antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri ilə seçilir, eyni zamanda sinir hüceyrələrinin müdafiə funksiyalarını gücləndirə bilir.
Yetişməmiş qozun yaşıl qabığında isə yüksək miqdarda karotenoidlər – xüsusilə beta-karoten müəyyən edilib. Bu maddələr hüceyrələri zədələnmədən qorumaqda və immun sistemin fəaliyyətində mühüm rol oynayır.
Həmçinin oxuyun
Qozun ləpəsi isə əsasən E vitamini ilə zəngin olmaqla, sərbəst radikalların hüceyrələrə təsirini azaldan ən tanınmış təbii antioksidant mənbələrindən biri kimi qiymətləndirilir.
Mütəxəssislərin qənaətinə görə, bu nəticələr qoz emalı zamanı yaranan tullantıların da praktik əhəmiyyətə malik olduğunu göstərir. Bu materialların gələcəkdə bioloji aktiv əlavələrin, kosmetik məhsulların və hətta bioloji parçalana bilən qablaşdırma materiallarının hazırlanmasında istifadə oluna biləcəyi bildirilir.
Qeyd olunur ki, qozun ümumi kütləsinin təxminən 70 faizi adətən istifadə olunmur. Bu səbəbdən qabıq və yaşıl örtüyün emalı həm yeni faydalı maddələrin əldə olunmasına, həm də istehsal prosesinin daha ekoloji və səmərəli olmasına şərait yarada bilər.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Körpələrə 6 aydan sonra hansı qidalar verilə bilər?
Son vaxtlar sosial şəbəkələrdə körpələrin qidalanması ilə bağlı müxtəlif iddialar və tövsiyələr yayılır. Xüsusilə 6 aydan yuxarı körpələrə hansı qidaların verilib-verilməməsi mövzusunda valideynlər arasında yanlış və yarımçıq məlumatlar geniş müzakirə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, Mütəxəssislərin fikrincə, körpələrdə əlavə qidaya keçid adətən 6 aylıq dövrdən sonra başlayır. Bu mərhələdə əsas məqsəd ana südünü tam əvəz etmək deyil, tədricən tamamlayıcı qidalarla orqanizmi yeni qidalara uyğunlaşdırmaqdır.Qidalarla bağlı tibbi yanaşmaKök (yer kökü)Pediatrların tövsiyəsinə görə, kök 6 aydan sonra püresi formasında verilə bilər. O, beta-karotinlə zəngindir və orqanizmdə A vitamininə çevrilir. Lakin bu, “immuniteti yüksəldən möcüzə qida” kimi deyil, balanslı qidalanmanın bir hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.Qırmızı...
26 Mart 2026, 12:35
Şirniyyat mədədə yanma yaradır – səbəbləri və qarşısını alma yolları
Mədə yanması, yəni sinədə və ya boğaza doğru yayılan yandırıcı his, çox insanın qarşılaşdığı yayılmış bir problemdir. Əsas səbəb isə gastroezofageal reflüks adlanan vəziyyətdir. Sadə dildə desək, mədədəki turşu qida borusuna qalxır və orada yanma hissi yaradır, çünki qida borusu mədə kimi turşuya dözümlü deyil.Citypost.az xəbər verir ki, bu problem çox vaxt yeməkdən sonra özünü göstərir, xüsusilə şirniyyat qəbul etdikdə. Bunun səbəbləri isə bir neçə faktorda gizlənir:Şirniyyat, xüsusilə şokolad və kremli məhsullar, mədə ilə qida borusu arasındakı qapağı zəiflədərək turşunun yuxarı qalxmasını asanlaşdırır.Tərkibindəki yüksək şəkər mədədə turşu ifrazını artırır.Şokoladda olan maddələr, məsələn kafeinə bənzər təsirlər reflüksü gücləndirir.Ağır və çox şirin...
25 Mart 2026, 12:03
Yatmazdan əvvəl isti vanna yuxu keyfiyyətini artırır
Mütəxəssislərin qənaətinə görə, yatmazdan əvvəl qəbul edilən isti vanna xüsusilə yaşlı insanlarda yuxu keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər. Aparılan müşahidələr göstərir ki, bu sadə axşam vərdişi daha dərin yuxuya getməyə, gecə oyanmalarının azalmasına və yuxusuzluq şikayətlərinin minimuma enməsinə səbəb olur.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmada iştirak edən şəxslər arasında mütəmadi olaraq yatmazdan əvvəl vanna qəbul edənlərdə yuxu göstəricilərinin daha stabil olduğu müşahidə edilib. Eyni nəticə adi duş qəbul edənlərdə qeydə alınmayıb.Mütəxəssislər bildirirlər ki, vannanın optimal effekti üçün müəyyən şərtlərə əməl olunmalıdır. Belə ki, vanna müddəti 18 dəqiqəni keçməməli, suyun temperaturu isə 41,7 dərəcədən yuxarı olmamalıdır. Xüsusilə soyuq fəsillərdə bu vərdişin təsiri...
25 Mart 2026, 10:16
Testosteron yaşlı qadınlarda piy paylanmasını yaxşılaşdıra bilər
Yeni araşdırmalar göstərir ki, testosteron yaşlı qadınlarda piyin daha sağlam paylanmasına kömək edə bilər, xüsusilə zədələnmələrdən sonra bərpa dövründə.Citypost.az-ın məlumatına görə, araşdırmada, hip sümüklərində qırıq keçirmiş yaşlı qadınlarda fiziki məşq ilə testosteron terapiyasının bədən tərkibinə təsiri öyrənilib. 66 qadın (orta yaşları təxminən 76–79) iki qrupa bölünüb:Birinci qrup fiziki məşq proqramı ilə yanaşı testosteron geli qəbul edib.İkinci qrup eyni məşq proqramını izləyib, lakin plasebo alıb.Altı ay davam edən müşahidələr zamanı piy toxumasındakı dəyişikliklər dual-enerji rentgen absorpsiometriyası (DXA) vasitəsilə qiymətləndirilib.Nəticələr göstərib ki, ümumi piy miqdarında əhəmiyyətli dəyişiklik olmayıb. Lakin testosteron qrupu daxili orqanlar ətrafında toplanan və sağlamlığa ən çox zərər verən visseral...
24 Mart 2026, 12:20
Stress xərçəng riskini artırmır
Yeni elmi araşdırmalar göstərir ki, stress və digər psixososial faktorlar xərçəngin yaranma riskini artırmır.Citypost.az-ın məlumatına görə tədqiqatçılar iştirakçıların sosial dəstək səviyyəsi, ailə vəziyyəti, yaxın itkilər, şəxsiyyət xüsusiyyətləri (məsələn, nevrotiklik) və ümumi psixoloji gərginlik kimi göstəriciləri qiymətləndiriblər.Nəticələr göstərib ki, bu psixososial faktorların heç biri ümumi xərçəng riskini artırmır. Ən çox rast gəlinən xərçəng növləri, o cümlədən süd vəzin xərçəngi, prostat xərçəngi və kolorektal xərçəng ilə də heç bir əlaqə aşkarlanmayıb.Ağciyər xərçəngi ilə bağlı bəzi ilkin statistik əlaqələr müşahidə olunub. Məsələn, yaxın itkinin yaşanması və ya aşağı sosial dəstək səviyyəsi olan şəxslərdə müəyyən zəif əlaqələr görünsə də, risk faktorları—xüsusilə siqaret çəkilməsi və...
24 Mart 2026, 09:45
Eynək təyini niyə vacibdir? Həkim RƏYİ
Gözlərimizi gün ərzində daim yükləyirik, kompüter ekranına baxır, telefonla işləyir, sürətli həyat tərzi içində yoruluruq. Amma bəzən elə olur ki, baş ağrısı, göz yorğunluğu və görmə problemləri həyatımızın gündəlik ritmini pozur. Belə hallarda çoxlarımız düşünürük: “Bəs eynək taxsam görməm daha da zəifləyəcəkmi?”Citypost.az-ın məlumatına görə, həkimlər bildirirlər ki, görmə zəif olduqda gözlər daha çox gərginləşir və bu gərginlik gözün qan dövranına təsir edə bilər. Nəticədə, görmə qabiliyyəti daha da zəifləyə və baş ağrısı ilə yorğunluq yarana bilər.Təcrübələr göstərir ki, uzun illər nevroloq müalicəsi alan pasientlər belə baş ağrısından xilas ola bilmirlər, amma düzgün təyin olunmuş eynək sayəsində bu problem həll olunur....
23 Mart 2026, 17:30
