Tinnitus və psixi sağlamlıq arasında güclü əlaqə aşkarlanıb
Tibb 03 Aprel 2026, 11:54
304
Qulaqlarda davamlı səs-küy (tinnitus) depressiya və narahatlıqla sıx şəkildə əlaqəlidir və bu əlaqə simptomlar ağırlaşdıqca daha da güclənir.
Citypost.az xəbər verir ki, son araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli tinnitusdan əziyyət çəkən insanlarda psixi sağlamlıq problemlərinin riski əhəmiyyətli dərəcədə artır. Tədqiqatda ən azı altı ay davam edən subyektiv tinnitusdan şikayət edən 100 yetkin pasiyentin məlumatları təhlil edilib.
Nəticələrə əsasən, qulaqda səs-küyün şiddəti artdıqca depressiya və narahatlıq səviyyələri də yüksəlir. Tinnitus Handikap İndeksi üzrə yüksək göstəricilər daha ağır psixoloji simptomlarla birbaşa əlaqələndirilir.
Müşahidələr “doza-effekt” əlaqəsini də ortaya çıxarıb: tinnitus nə qədər güclü olarsa, psixi pozuntuların riski də bir o qədər artır. Ağır tinnitus yaşayan şəxslərdə orta və ağır depressiya riski üç dəfədən çox, narahatlıq riski isə təxminən üç dəfə yüksək qeydə alınıb.
Ümumilikdə iştirakçıların təxminən üçdə birində klinik əhəmiyyət daşıyan simptomlar aşkarlanıb: 28 faizdə depressiya, 31 faizdə isə narahatlıq əlamətləri müşahidə olunub.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislərin qənaətinə görə, tinnitus yalnız eşitmə problemi deyil, eyni zamanda sinir sistemi və emosional tənzimləmə ilə birbaşa bağlı bir vəziyyətdir. Bu hal stressi artırır, yuxu keyfiyyətini pozur və diqqət dağınıqlığı yaradır. Nəticədə isə “vicious cycle” – yəni qarşılıqlı güclənən mənfi dövr yaranır: narahatlıq artdıqca tinnitus güclənir, tinnitus gücləndikcə isə psixoloji vəziyyət daha da pisləşir.
Buna görə də qeyd olunur ki, tinnitusdan əziyyət çəkən pasiyentlərin müalicəsində yalnız qulaq problemlərinə deyil, həm də psixoloji vəziyyətə kompleks yanaşma tətbiq edilməli, zərurət yarandıqda psixoloq və psixiatr dəstəyi təmin olunmalıdır.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Alzheimer xəstəliyindən qorunma və erkən profilaktika
Alzheimer xəstəliyi beynin yaddaş, düşünmə və davranış funksiyalarını tədricən pozan neyrodegenerativ xəstəlikdir. Xəstəlik iki əsas formada müşahidə olunur: erkən başlanğıclı (çox zaman genetik mənşəli) və gec başlanğıclı (yaş və həyat tərzi ilə əlaqəli). Erkən başlanğıclı forma nisbətən nadir olsa da, ailəvi keçid riski daha yüksəkdir.Citypost.az-ın məlumatına görə, gec başlanğıclı Alzheimerdə əsas patoloji mexanizm beynin neyron hüceyrələrinin zədələnməsi və tədricən məhv olmasıdır. Bu proses nəticəsində sinaps əlaqələri zəifləyir, yaddaş və idrak funksiyalarında geriləmə baş verir. Eyni zamanda beyin damar sistemindəki pozğunluqlar, xroniki iltihab və metabolik risk faktorları xəstəliyin inkişafını sürətləndirə bilər.Müasir tibbdə Alzheimer xəstəliyinin tam müalicəsi mövcud deyil. Lakin erkən diaqnostika...
02 Aprel 2026, 11:48
Uşaqlarda görmə zəifliyi niyə artır?
Uşaqlarda eynək nömrəsinin ildən-ilə artması valideynləri ən çox narahat edən məsələlərdən biridir. Bu vəziyyətin bir neçə əsas səbəbi var və vaxtında düzgün yanaşma görmə zəifliyinin sürətini azaltmağa kömək edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, İlk növbədə, görmə zəifliyində genetik faktor mühüm rol oynayır. Əgər ailədə miopiya (uzağı zəif görmə) və ya hipermetropiya (yaxını zəif görmə) kimi problemlər varsa, bu uşaqlarda daha erkən yaşlarda, adətən 3 yaşdan etibarən özünü göstərə bilər.Miopiya (uzağı zəif görmə) adətən 8–14 yaş aralığında daha çox nəzərə çarpır və bu dövrdə eynək ehtiyacı artır. Bu, uşağın gözünün böyüməsi ilə əlaqədardır. Göz 18 yaşa qədər inkişaf etdikcə, mövcud refraksiya...
02 Aprel 2026, 09:18
Bir həftəlik məzuniyyət sağlamlığa faydalıdır və stresi azaldır
Yeni araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm səyahət və qısa müddətli istirahətlər ürək-damar sağlamlığını yaxşılaşdırır, stress səviyyəsini azaldır və ümumi məhsuldarlığı artırır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, səyahət yalnız istirahət və xatirələrlə məhdudlaşmır, həm də insanın sosial əlaqələrini gücləndirir, öyrənmə qabiliyyətini artırır və fiziki sağlamlığa müsbət təsir göstərir.Tədqiqat çərçivəsində kruiz səfərinə qatılan tələbələr müşahidə olunub. İştirakçılar ürək döyüntüsü, hərəkət və fiziki aktivliyi izləyən ağıllı cihazlardan istifadə ediblər, həmçinin gündəlik fəaliyyətlərini saatlıq qeydlərlə sənədləşdiriblər. Toplanan məlumatlar hərəkət dinamikası ilə ürək-damar göstəriciləri arasında əlaqəni təhlil etməyə imkan verib.Araşdırma stressin idrak aktivləşmə nəzəriyyəsinə əsaslanır. Bu yanaşmaya görə, orqanizmin stressə reaksiyası insanın çətinliklərin öhdəsindən gəlmə...
01 Aprel 2026, 14:25
Depressiya Alzheimer riskini 5 dəfə artırır
Yeni araşdırmalar depressiyanın demensiya riskinə ciddi təsir etdiyini göstərir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, depressiya keçirmiş şəxslərdə ümumi demensiya riski iki dəfədən çox artır, Alzheimer xəstəliyinə tutulma ehtimalı isə təxminən beş dəfə yüksəlir. Eyni zamanda, damar mənşəli demensiya riskində də təxminən 1,9 dəfə artım müşahidə olunur.Tədqiqatlar 50 yaşdan yuxarı, ilkin mərhələdə demensiya diaqnozu olmayan böyük bir əhali qrupunun uzunmüddətli izlənilməsi əsasında aparılıb. Depressiya diaqnozu olan minlərlə insan, eyni yaş və cins qruplarından seçilmiş nəzarət qrupu ilə müqayisə edilib.İzləmə müddəti ərzində yüzlərlə insanda demensiya inkişaf etdiyi qeydə alınıb və orta diaqnoz yaşı 70-lərin sonuna təsadüf edib. Xüsusilə 60 yaşdan...
01 Aprel 2026, 11:20
Gündəlik 3 sadə vərdiş ürək tutması və insult riskini azalda bilər
Son araşdırma gündəlik həyat tərzində edilən kiçik dəyişikliklərin ürək-damar sağlamlığına ciddi təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur. Xüsusilə yuxu, qidalanma və fiziki aktivlik sahəsində edilən kiçik əlavələr ürək tutması, insult və ürək çatışmazlığı kimi ağır xəstəliklərin riskini azalda bilər.Citypost.az xəbər verir ki, Mütəxəssislərin qənaətinə görə, 53 mindən çox iştirakçının məlumatları təhlil edilib. Orta yaşı 63 olan iştirakçılar üzərində aparılan müşahidələr göstərib ki, gündə cəmi 11 dəqiqə əlavə yuxu, 4,5 dəqiqə orta və ya yüksək intensivlikli fiziki aktivlik və əlavə dörddəbir stəkan tərəvəz qəbulu ürək-damar xəstəlikləri riskini təxminən 10 faiz azaldır.Araşdırma həmçinin göstərir ki, ideal həyat tərzi göstəricilərinə yaxınlaşan insanlarda — yəni...
31 Mart 2026, 12:34
Eyni yeməkləri təkrarlamaq arıqlamağa kömək edə bilər
Yeni araşdırma göstərir ki, gündəlik qidalanmada oxşar yeməklərin təkrarlanması və kalori qəbulunun sabit saxlanılması arıqlama prosesini daha effektiv edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, qida rasionunun çox dəyişkən olması əksinə çəki itirməni zəiflədə bilər. Sabit kalori qəbulu və müəyyən “sabit menyu” ilə qidalanan şəxslər daha yaxşı nəticə əldə ediblər.Araşdırmada həmçinin qeyd olunur ki, qida gündəliyinin aparılması insanları daha şüurlu qidalanmağa təşviq edir, impulsiv yemə davranışlarını azaldır.Mütəxəssislər arıqlamaq istəyənlərə az sayda sabit yemək seçimi ilə qidalanma, lakin qidaları qruplar daxilində dəyişməyi tövsiyə edirlər. Əsas məqsəd kalori balansını qorumaq və davamlı vərdiş yaratmaqdır.Əli...
31 Mart 2026, 08:39
