Kanalizasiya qapaqları niyə kvadrat yox, dairəvi olur?
Maraqlı 12 May 2026, 10:41
793
Heç fikir vermisinizmi, küçələrdə gördüyümüz kanalizasiya qapaqları demək olar ki, həmişə dairəvi formada olur? İlk baxışda bunun sadəcə dizayn seçimi olduğu düşünülə bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, lakin mütəxəssislərin sözlərinə görə, dairəvi formanın seçilməsi həm təhlükəsizlik, həm rahatlıq, həm də texniki səbəblərlə bağlıdır.
Birinci və ən vacib səbəb təhlükəsizlikdir. Dairəvi qapaqlar heç vaxt öz yuvasının içinə düşə bilmir. Kvadrat və ya düzbucaqlı qapaqlar isə müəyyən bucaq altında çevrildikdə içəri sürüşə bilər. Dairəvi qapaq isə hər tərəfdən eyni diametrə malik olduğu üçün bu, fiziki olaraq mümkün deyil. Bu xüsusiyyət xüsusilə kanalizasiya sistemlərində çalışan işçilərin təhlükəsizliyi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
İkinci səbəb daşınma rahatlığıdır. Kanalizasiya qapaqları olduqca ağır olur və onların hərəkət etdirilməsi ciddi fiziki güc tələb edir. Dairəvi forma isə qapağın yuvarlanaraq daha rahat daşınmasına imkan yaradır. Əgər qapaqlar künclü formada olsaydı, onları sürümək və yerini dəyişmək daha çətin və vaxt aparan prosesə çevrilərdi.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, üçüncü mühüm səbəb istehsal və davamlılıqla bağlıdır. Dairəvi forma tökmə zamanı materialın daha səmərəli istifadəsinə imkan verir və istehsal zamanı tullantını azaldır. Bu isə istehsal prosesini daha iqtisadi edir.
Bundan əlavə, dairəvi qapaqlar üzərinə düşən ağırlığı bütün istiqamətlərdə bərabər paylayır. Nəticədə avtomobillərin və ağır texnikanın təzyiqi qapağın müəyyən hissəsində cəmlənmir. Bu da çatlama və qırılma riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Məhz bu səbəblərə görə dünyanın əksər ölkələrində kanalizasiya qapaqları uzun illərdir dairəvi formada hazırlanır və bu dizayn həm təhlükəsizlik, həm də praktiklik baxımından ən ideal seçim hesab olunur.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Taxta evlər niyə onilliklər keçsə də hələ də möhkəm qalır?
Heç düşünmüsünüzmü, bəzi qədim taxta evlər necə olur ki, onilliklər, hətta bəzən yüz ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq hələ də möhkəm şəkildə ayaqda qalır? Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun əsas səbəblərindən biri keçmişdə tətbiq olunan xüsusi qoruma üsulları ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki, Köhnə dövrlərdə ev tikintisində istifadə olunan taxtalar birbaşa inşaatda istifadə edilmirdi. Ustalar əvvəlcə taxta kirişləri xüsusi emal prosesindən keçirirdilər. Ən geniş yayılmış üsullardan biri isə taxtaların mazot və ya yağ tərkibli mayelərin içərisinə batırılması idi.Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu üsulun məqsədi taxtanı uzun illər ərzində xarici təsirlərdən qorumaq olub. Mazot taxtanın liflərinə qədər hoparaq onun daxilində qoruyucu qat yaradırdı....
12 May 2026, 08:44
Qoxunu əslində beynimiz “yaradır” – İnsan burnu necə işləyir?
İnsan gündəlik həyatda saysız-hesabsız qoxular hiss edir: təzə bişmiş çörəyin iyi, yağışdan sonra torpaq qoxusu, ətir, qəhvə və ya tüstü. Lakin alimlərin izahına görə, insan əslində birbaşa “qoxunun özünü” hiss etmir. Beynin qəbul etdiyi şey ətrafdakı maddələrin yaratdığı xüsusi siqnalların şərhidir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, qoxu hissi beynin yaratdığı mürəkkəb bir neyrobioloji prosesin nəticəsidir. İnsan nəfəs aldıqda ətrafdakı maddələrdən ayrılan mikroskopik molekullar hava ilə birlikdə burun boşluğuna daxil olur. Bu molekullar burun daxilində yerləşən selikli qatda həll olur və daha sonra xüsusi qoxu reseptorları tərəfindən “tanınır”.Burundakı bu reseptorlar əslində bioloji sensorlar kimi fəaliyyət göstərir. Hər reseptor müəyyən tip...
11 May 2026, 13:44
Saatın içindəki görünməz “beyin” – zamanı əslində nə ölçür?
Gündəlik həyatımızda istifadə etdiyimiz qol saatları və elektron cihazlar bizə zamanı böyük dəqiqliklə göstərir. Lakin çox insan düşünür ki, saatın işləməsini təmin edən əsas hissə sadəcə batareyadır. Əslində isə batareya yalnız enerji mənbəyidir. Zamanın saniyə-saniyə necə hesablandığını müəyyən edən əsas mexanizm saatın daxilində gizlənən kiçik bir kristaldır – kvars kristalı.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, müasir saatların böyük əksəriyyəti “kvars texnologiyası” ilə işləyir. Bu texnologiyanın əsasında isə piezoelektrik xüsusiyyətə malik xüsusi kristal dayanır. Kvars kristalına elektrik cərəyanı verildikdə onun forması mikroskopik səviyyədə dəyişir və nəticədə titrəyiş yaranır.Ən maraqlısı isə budur ki, bu titrəyiş tam sabit tezlikdə baş verir. Kvars kristalı...
11 May 2026, 12:40
Dejavu nədir? – Beynin zaman alqısında yaranan maraqlı “xəta”
Demək olar ki, hər insan həyatında ən az bir dəfə qəribə bir hiss yaşayıb: ilk dəfə girdiyi bir məkan ona tanış gəlir, yeni gördüyü bir hadisə sanki əvvəllər yaşanıbmış kimi hiss olunur. İnsan anlayır ki, bu anı əslində heç vaxt yaşamayıb, amma beynin dərinliyində qəribə bir “mən bunu bilirəm” hissi yaranır. Elmdə bu vəziyyət “dejavu” adlanır.Citypost.az-ın məlumatına görə,nevroloqların sözlərinə görə, dejavu mistik hadisə deyil, beynin zaman və yaddaş sistemində yaranan qısa sinxronizasiya fərqidir. İnsan bir hadisəni yaşadığı anda beynin müxtəlif hissələri həmin məlumatı paralel şəkildə emal edir. Bəzən isə bu prosesdə cəmi bir neçə millisaniyəlik gecikmə və ya uyğunsuzluq yaranır.Mütəxəssislər...
11 May 2026, 10:45
Limon və sarımsaq qarışığının “damar təmizlədiyi” iddiasına mütəxəssis yanaşması
Son vaxtlar sosial şəbəkələrdə və müxtəlif efirlərdə “damar tıxanıqlığını aradan qaldıran təbii qarışım” kimi təqdim edilən reseptlər geniş yayılıb. Həmin iddialarda limon və sarımsaq qarışığının qısa müddətdə damarları açdığı, hətta tromb və qan dövranı problemlərini aradan qaldırdığı bildirilir.Citypost.az xəbər verir ki, paylaşılan məlumatlara görə, reseptdə 2 litr təmiz su, 5 ədəd limon və 2 baş sarımsaq istifadə olunur. Limonlar qabığı ilə birlikdə, sarımsaq isə təmizlənərək qarışdırılır, daha sonra müəyyən müddət qaynadılmadan dəmlənir və gündə iki dəfə qəbul edildiyi iddia edilir. Bəzi təqdimatlarda bu qarışığın 14 gün ərzində damar tıxanıqlığını “təmizlədiyi” qeyd olunur.Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür iddialar elmi cəhətdən...
08 May 2026, 14:07
İnsanlarda “gələcək planım yoxdur” hissi niyə yaranır?
İnsanlarda “gələcək planım yoxdur” hissi niyə yaranır?Bəzi insanlar həyatda istiqamətsizlik, “gələcəyim üçün plan qura bilmirəm” və ya ümumiyyətlə uzunmüddətli məqsədlərin olmaması hissini yaşayırlar. Bu vəziyyət çox vaxt sadəcə motivasiya çatışmazlığı kimi görünsə də, əslində daha dərin psixoloji və neyrobioloji səbəblərə dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, bu hissin əsas formalaşma səbəblərindən biri uzunmüddətli stress və “sağ qalmaq rejimi”dir. İnsan beyni təhlükə və qeyri-sabitlik şəraitində olduqda prioritetlərini dəyişir: gələcək planlama ikinci plana keçir, əsas fokus isə indiki anı idarə etmək və təhlükədən yayınmaq olur. Bu, beynin təbii müdafiə mexanizmidir.Xüsusilə uşaqlıq dövrü burada həlledici rol oynayır. Əgər insan erkən yaşlarda qeyri-sabit ailə...
08 May 2026, 11:58
