Dejavu nədir? – Beynin zaman alqısında yaranan maraqlı “xəta”  

Demək olar ki, hər insan həyatında ən az bir dəfə qəribə bir hiss yaşayıb: ilk dəfə girdiyi bir məkan ona tanış gəlir, yeni gördüyü bir hadisə sanki əvvəllər yaşanıbmış kimi hiss olunur. İnsan anlayır ki, bu anı əslində heç vaxt yaşamayıb, amma beynin dərinliyində qəribə bir “mən bunu bilirəm” hissi yaranır. Elmdə bu vəziyyət “dejavu” adlanır.

Citypost.az-ın məlumatına görə,nevroloqların sözlərinə görə, dejavu mistik hadisə deyil, beynin zaman və yaddaş sistemində yaranan qısa sinxronizasiya fərqidir. İnsan bir hadisəni yaşadığı anda beynin müxtəlif hissələri həmin məlumatı paralel şəkildə emal edir. Bəzən isə bu prosesdə cəmi bir neçə millisaniyəlik gecikmə və ya uyğunsuzluq yaranır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, həmin anda görülən mənzərə və ya yaşanan hadisə əvvəlcə beynin qısamüddətli yaddaş sisteminə “keçmiş xatirə” kimi düşə bilir. Nəticədə insan eyni anı həm yaşayır, həm də artıq yaşamış kimi hiss edir. Bu səbəbdən beyində qəribə tanışlıq duyğusu formalaşır.

Alimlərin fikrincə, dejavu zamanı reallıq dəyişmir. Sadəcə beynin zaman algısında qısa müddətli bir “sürüşmə” baş verir. İnsan şüuru cari anı bir anlıq keçmiş kimi qəbul edir. Bu hiss adətən çox qısa çəkir – bir neçə saniyə ərzində yox olur, amma insanda güclü təəccüb hissi yaradır.

Araşdırmalara görə, dejavu xüsusilə gənclərdə və yorğun, stress altında olan insanlarda daha çox müşahidə olunur.Yuxusuzluq, zehni yorğunluq və beynin həddindən artıq informasiya emalı da bu hissin yaranmasına təsir göstərə bilər.

Nevroloqlar qeyd edirlər ki, nadir hallarda tez-tez təkrarlanan və uzun davam edən dejavu hissi bəzi nevroloji problemlərlə əlaqəli ola bilər. Lakin əksər hallarda bu tamamilə normal və zərərsiz bir beyin hadisəsi hesab olunur.

Həmçinin oxuyun

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Ali Məhkəmə Rauf Aslanovun “bazar”ını bağladı  

Mütəxəssislərin fikrincə, dejavu insan beyninin nə qədər mürəkkəb işlədiyini göstərən ən maraqlı fenomenlərdən biridir. İnsan bəzən sadəcə bir neçə millisaniyəlik neyron fərqi səbəbilə zamanı həm yaşayır, həm də xatırlayırmış kimi hiss edə bilir.

Yusif