Avtomobil şüşəsindəki qara nöqtələrin sirri
Maraqlı 31 İyul 2026, 08:30
330
Hər gün avtomobilinizə minib yola çıxırsınız. Ancaq ön şüşənin kənarındakı və arxa güzgünün ətrafındakı xırda qara nöqtələrin əslində nə üçün istifadə edildiyini çox az adam bilir. Bir çoxumuz onları sadəcə dizayn elementi hesab edirik. Halbuki bu kiçik detallar avtomobil təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan mühəndislik həllidir və bəzi hallarda həyat qurtara bilir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, bu qara haşiyə və nöqtələr "frit" adlanır. Onlar şüşənin üzərinə xüsusi keramika boya ilə vurulur və yüksək temperaturda bişirilərək şüşənin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Buna görə də onları nə yumaqla, nə də iti alətlə cızmaqla çıxarmaq mümkün deyil. Onların əsas vəzifəsi isə estetik görünüş yaratmaqdan daha böyükdür.Ən vacib funksiyalardan biri ön şüşəni avtomobil kuzovuna birləşdirən xüsusi yapışdırıcını qorumaqdır. Müasir avtomobillərdə ön şüşə əvvəlki kimi rezin və ya vintlərlə deyil, yüksək möhkəmliyə malik xüsusi yapışdırıcı vasitəsilə kuzova bərkidilir. Günəşdən gələn ultrabənövşəyi (UV) şüalar bu yapışdırıcını zamanla sıradan çıxara bilər. Frit təbəqəsi isə həmin şüaların yapışdırıcıya çatmasının qarşısını alır. Əgər bu qoruyucu qat olmasaydı, illər keçdikcə yapışdırıcı zəifləyər, ön şüşə möhkəmliyini itirər və qəza zamanı yerindən çıxa bilərdi.Fritin digər mühüm vəzifəsi temperatur fərqini tənzimləməkdir. Yay günlərində avtomobil günəş altında qaldıqda şüşənin qara haşiyəsi şəffaf hissələrdən daha çox qızır. Əgər bu keçid kəskin olsaydı, şüşənin müxtəlif hissələri arasında yaranan istilik fərqi onun çatlamasına səbəb ola bilərdi. Məhz buna görə qara haşiyədən şəffaf şüşəyə doğru tədricən kiçilən nöqtələr yerləşdirilir. Bu nöqtələr istiliyi mərhələli şəkildə paylayaraq temperatur keçidini yumşaldır və şüşənin termal gərginlik nəticəsində zədələnməsinin qarşısını alır.
Kiçik qara nöqtələrin daha bir funksiyası optik rahatlığı təmin etməkdir. Avtomobilin ön şüşəsi tam düz deyil, müəyyən əyriliyə malikdir. Bu əyrilik işığın sınmasına və xüsusilə kənar hissələrdə görüntünün təhrif olunmasına səbəb ola bilər. Nöqtəli keçid həmin optik effekti azaldır, sürücünün gözünün ani işıq dəyişikliklərinə uyğunlaşmasını asanlaşdırır və uzun yol zamanı görmə rahatlığını artırır.Arxa görünüş güzgüsünün yerləşdiyi hissədəki qara nöqtələr də təsadüfi deyil. Onlar günəş şüalarının birbaşa sürücünün gözünə düşməsini müəyyən qədər azaldır, kiçik bir günəş sipəri funksiyasını yerinə yetirir. Eyni zamanda həmin hissədə yerləşən sensor və kameraların daha sabit işləməsinə də kömək edir.Maraqlıdır ki, bu sistemdə nə elektronika var, nə də proqram təminatı. Sadəcə düzgün hesablanmış həndəsə, material seçimi və yüksək səviyyəli mühəndislik həlli sayəsində avtomobilin təhlükəsizliyi, şüşənin möhkəmliyi və sürücünün rahatlığı təmin olunur.
Beləliklə, növbəti dəfə avtomobilinizin ön şüşəsindəki qara haşiyə və xırda nöqtələrə baxanda bilin ki, onlar sadəcə dekorativ element deyil. Bu kiçik detallar şüşənin uzunömürlü olmasına, yapışdırıcının qorunmasına, temperatur gərginliyinin azaldılmasına, görüntünün daha rahat qəbul edilməsinə və ümumilikdə avtomobil təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edən mühəndislik möcüzəsidir. Bəzən ən böyük təhlükəsizlik həlləri məhz ən kiçik detallarda gizlənir.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qatar təkərlərinin dahiyanə quruluşu - MARAQLI FAKT
İlk baxışda qatarın təkərlərinə baxanda onların tamamilə silindrik və hamar formada hazırlandığını düşünmək olar. Əslində isə bu, göz yanılmasıdır. Qatar təkərlərinin səthi tam düz deyil, çox cüzi şəkildə konus formasındadır. Məhz bu kiçik görünən fərq dəmir yolu mühəndisliyinin ən dahiyanə həllərindən biri hesab olunur və iki əsrdən artıqdır ki, demək olar dəyişmədən istifadə edilir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu quruluşun əsas məqsədi qatarın relslər üzərində öz-özünə tarazlığını qorumasını təmin etməkdir. Qatar hərəkət zamanı hər hansı səbəbdən relsin sağ və ya sol tərəfinə bir qədər meyl etdikdə, konusvari təkərlərin relslə təmas nöqtəsi dəyişir. Bir tərəfdə təkərin effektiv diametri böyüyür, digər tərəfdə isə kiçilir....
31 İyul 2026, 09:30
Niyə damarlarımız mavi görünür?
Bir çox insan güzgüyə baxanda biləklərində və ya qollarında görünən damarların mavi rəngdə olduğunu düşünür. Halbuki bu, gözümüzün gördüyü optik bir illüziyadır. Əslində damarlarımız mavi deyil və onların içində axan qan da heç vaxt mavi olmur.İnsan qanı hər zaman qırmızı rəngdədir. Qanın rəngi onun tərkibində olan hemoqlobin adlı zülaldan asılıdır. Hemoqlobin oksigenlə zəngin olduqda qan parlaq, açıq qırmızı görünür. Oksigen miqdarı azaldıqda isə qan tünd qırmızı rəng alır. Lakin heç bir halda qan mavi rəngə çevrilmir.Bəs onda niyə dərimizin altındakı damarlar mavi görünür?Citypost.az-ın məlumatına görə, bunun səbəbi işığın dəri ilə qarşılıqlı təsiridir. Günəşdən və ya ətraf mühitdən gələn ağ işıq...
30 İyul 2026, 10:35
Ağcaqanadın iynəsi necə sınmır? Alimləri heyrətləndirən FAKT
Ağcaqanadın sancmasını çoxumuz hiss etmişik. Maraqlıdır ki, onun iynəsi insan saçından dəfələrlə nazik olmasına baxmayaraq, dərini asanlıqla deşir, nə əyilir, nə də qırılır. Bəs bu necə mümkün olur?İlk baxışda elə görünür ki, ağcaqanadın yalnız bir nazik iynəsi var. Əslində isə bu, tam doğru deyil. Ağcaqanadın "xortumu" bir neçə son dərəcə incə hissədən ibarət mürəkkəb bir quruluşdur. Bu hissələr birlikdə işləyərək dərini zədələmədən və qırılmadan deşməyə imkan yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, alimlərin araşdırmalarına görə, ağcaqanadın xortumunun içərisində bir-birini tamamlayan bir neçə mikroskopik element yerləşir. Bu hissələr eyni anda deyil, növbə ilə irəliləyir. Bir hissə dərini tutarkən, digər hissə irəli hərəkət edir....
30 İyul 2026, 09:33
Bal arısı niyə yalnız bir dəfə sancır?
Bal arıları adətən insanlara səbəbsiz yerə hücum etmirlər. Onlar aqressiv həşəratlar hesab olunmur və əsas məqsədləri çiçəklərdən nektar toplayaraq koloniyanı yaşatmaqdır. Lakin özlərini, pətəklərini və ya ana arını təhlükə altında hiss etdikdə müdafiə instinkti işə düşür və sancaraq özlərini qorumağa çalışırlar.Bəs maraqlıdır, niyə bal arısı yalnız bir dəfə sancır və bundan sonra həyatını itirir?Citypost.az-ın məlumatına görə, bu sualın cavabı bal arısının iynəsinin xüsusi quruluşunda gizlənir. Bal arısının iynəsi hamar deyil. Onun üzərində çox xırda, geriyə doğru yönəlmiş qarmaqvari çıxıntılar yerləşir. Bu çıxıntılar insan və digər məməlilərin elastik dərisinə daxil olduqdan sonra iynənin möhkəm ilişməsinə səbəb olur.Arı sancdıqdan sonra uçmağa çalışarkən...
30 İyul 2026, 08:30
Dünyanın ən çox dişə sahib olan heyvanları - MARAQLI FAKT
Diş dedikdə çoxumuzun ağlına ilk olaraq köpək balığı, timsah və ya piranha gəlir. Doğrudan da bu canlıların iti və güclü dişlərionları mükəmməl ovçuya çevirir. Lakin maraqlıdır ki, ən çox dişə sahib heyvan nə timsahdır, nə də köpək balığı. Bu siyahının zirvəsində adını eşidəndə təəccüblənəcəyiniz tamamilə fərqli bir canlı dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, Piranha kiçik ölçüsünə baxmayaraq, son dərəcə güclü çənəyə malikdir. Onun təxminən 20 iti və ülgüc kimi kəsici dişi var. Bu dişlər bir-birinə elə dəqiq uyğunlaşır ki, piranha ovunun ətini saniyələr ərzində qopara bilir. Dişlər köhnəldikcə eyni vaxtda yenilənir və yerinə yeniləri çıxır.Məngənə pitonu kimi iri ilanların dişləri isə...
29 İyul 2026, 11:56
Altıgözlü qum hörümçəyi necə ov edir? MARAQLI FAKT
Təbiətdə elə canlılar var ki, onları görmək demək olar ki, mümkün deyil. Onlar nə sürətləri, nə də böyük ölçüləri ilə seçilirlər. Ən böyük üstünlükləri mükəmməl gizlənmək bacarığıdır. Bu canlılardan biri də dünyanın ən təhlükəli hörümçəklərindən hesab edilən altıgözlü qum hörümçəyidir.Citypost.az-ın məlumatına əsasən, Afrikanın və Cənubi Amerikanın quraq, qumlu səhralarında yaşayan bu hörümçək kamuflyaj ustası hesab olunur. Onun bədən rəngi yaşadığı qumun rənginə o qədər uyğunlaşır ki, bir neçə santimetr məsafədən belə onu seçmək demək olar ki, mümkün olmur. Bu xüsusiyyət ona həm yırtıcılardan gizlənməyə, həm də ovunu qəfil yaxalamağa imkan verir.Digər hörümçəklərin əksəriyyəti ovlarını tor quraraq və ya aktiv şəkildə...
29 İyul 2026, 11:15
