Çia toxumu və kətan toxumu: Arıqlamağa həqiqətən kömək edir, yoxsa mifdir?
Maraqlı 31 Avqust 2026, 10:09
381
Çia toxumu ilə kətan toxumunun çəki itirməyə təsiri tamamilə mif olmasa da, onların mütləq şəkildə arıqlatdığı düşüncəsi reallığı tam əks etdirmir. Bu toxumlar sehrli şəkildə piy yandıran vasitələr deyil, düzgün tənzimlənmiş pəhriz zamanı maddələr mübadiləsini, həzm sistemini dəstəkləyən zəngin qida əlavələridir. Arıqlama prosesində onların rolu birbaşa piyləri əritməkdən yox, toxluq hissi yaratmaqdan, həzmi yaxşılaşdırmaqdan ibarətdir.
Citypost.az xəbər verir ki, hər iki toxumun arıqlamağa kömək edən ən böyük üstünlüyü yüksək miqdarda pəhriz liflərinə (kletçatka) malik olmasıdır. Çia toxumu su ilə təmasda olduqda həcmini dəfələrlə artıraraq gelabənzər kütləyə çevrilir. Bu kütlə mədəni doldurur, həzm prosesini ləngidir, uzunmüddətli toxluq yaradaraq gün ərzində artıq kalori qəbulunun qarşısını alır. Kətan toxumu isə tərkibindəki həlledici liflər sayəsində bağırsaq peristaltikasını aktivləşdirir, qəbizlik problemini aradan qaldırır, qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləyərək qəfil acma krizlərinin qarşısını alır.
Toxumların tərkibindəki Omeqa-3 yağ turşuları, zülallar orqanizmdə iltihabi prosesləri azaldır, maddələr mübadiləsinin sürətlənməsinə kömək edir. Kətan toxumunun faydalı maddələrinin tam sorulması üçün onun üyüdülmüş formada istifadəsi tövsiyə edilir, çünki bütöv toxumların qabıq hissəsi həzm olunmadan bədəndən xaric ola bilir. Çia toxumunu isə istifadədən öncə suda, qatıqda, yaxud süddə islatmaq həzm rahatlığı baxımından vacibdir.
Mənfi cəhəti odur ki, bu toxumların kalorisi kifayət qədər yüksəkdir. Gün ərzində normadan artıq istifadə edildikdə arıqlamaq əvəzinə çəki artımına, mədədə köp, həzmsizlik kimi narahatlıqlara gətirib çıxara bilər. Günlük istifadə miqdarı bir-iki yemək qaşığı ilə məhdudlaşdırılmalıdır. Yalnız kalori kəsiri yaradılan balansaslaşdırılmış qidalanma, fiziki aktivliklə birgə tətbiq olunduqda çia, kətan toxumları çəki itirmə prosesini sürətləndirən faydalı köməkçiyə çevrilir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İnsan beyni gün ərzində neçə min fikir istehsal edir?
İnsan beyninin gün ərzində istehsal etdiyi fikir, düşüncə sayı alimlərin, neyroelm mütəxəssislərinin uzun illərdir üzərində araşdırma apardığı maraqlı mövzulardandır. Əvvəllər beynin gün ərzində 50 min ilə 70 min arasında fərqli fikir formalaşdırdığı ehtimal edilirdi. Müasir neyroioloji tədqiqatlar, beyin xəritələnməsi texnologiyaları bu rəqəmlərə daha dəqiq, elmi izah gətirməyə imkan verib.Citypost.az xəbər verir ki, Kanadanın Kvins Universitetinin (Queen's University) neyroelm alimlərinin keçirdiyi son elmi tədqiqatlar insan beyninin gün ərzində orta hesabla 6 minə yaxın fərqli düşüncə keçidi (fikir kütləsi) yaşandığını ortaya qoyub. Tədqiqatçılar beynin bir fikirdən digərinə keçdiyi anları "düşüncə qurdları" kimi adlandıraraq xüsusi metodologiya ilə ölçüblər. Günlük 6 min göstəricisi beynin...
31 Avqust 2026, 09:20
Uşaqlarda yazı pozuntusu (Disqrafiya) nədir və necə müəyyən edilir?
Uşaqlarda zəka səviyyəsinin, görmə, eşitmə qabiliyyətinin normal olmasına baxmayaraq, yazı yazmaq bacarığının mənimsənilməsində ortaya çıxan xüsusi öyrənmə çətinliyi disqrafiya adlanır. Bu pozuntu uşağın tənbəlliyi, diqqətsizliyi ilə deyil, beynin nitq, hərəki analizatorlarının qarşılıqlı fəaliyyətindəki xüsusiyyətlərlə əlaqədardır. Disqrafiyadan əziyyət çəkən uşaqlar şifahi nitqdə fikir ifadə etməkdə çətinlik çəkməsələr də, düşündüklərini, eşitdiklərini kağıza köçürərkən ciddi manelərlə qarşılaşırlar.Citypost.az xəbər verir ki, yazı pozuntusunun müəyyən edilməsi üçün uşağın yazı nümunələrindəki spesifik, təkrar olunan səhvlərə diqqət yetirilməlidir. Disqrafiyalı uşaqlar oxşar qrafik quruluşa malik hərfləri (məsələn, b-d, p-t, m-n) tez-tez səhv salır, hərfləri güzgü əks olunmasında tərs yazırlar. Yazı zamanı sözlərdəki hərflərin, hecaların yerinin dəyişdirilməsi, hərflərin buraxılması,...
28 Avqust 2026, 19:51
Qədim sikkələrin və antikvar əşyaların saxlanma və bərpa qaydaları
Qədim sikkələrin, antikvar əşyaların qorunması, bərpası xüsusi bilik, diqqət tələb edən həssas prosesdir. Tarixi dəyərə malik bu nadir eksponatlar ətraf mühitin təsirlərinə kəskin reaksiya verdiyindən, onların saxlanma şəraiti düzgün tənzimlənməlidir. Yanlış qulluq, bilərəkdən və ya bilməyərəkdən edilən səhv müdaxilələr antikvar əşyanın tarixi materialını zədələyə, onun kolleksiya dəyərini tamamilə itirməsinə gətirib çıxara bilər.Citypost.az xəbər verir ki, numizmatik əşyaların, yəni qədim gümüş, mis, bürünc, qızıl sikkələrin saxlanmasında ən vacib parametr rütubət, temperatur göstəriciləridir. Otaq temperaturu sabit qalmalı, nisbi rütubət 40-50 faiz səviyyəsində saxlanılmalıdır. Sikkələri bir-birinə toxunmayacaq şəkildə neytral plastikdən hazırlanan albomlarda, kapsullarda, yaxud xüsusi taxta planşetlərdə yerləşdirmək lazımdır. Adı kimyəvi tərkibli kağızlar,...
28 Avqust 2026, 19:22
Paltar qurudan maşın seçərkən nəyə diqqət etməli?
Məişətdə vaxta qənaət edən, geyimlərin baxımını asanlaşdıran paltarqurudan maşınların seçimi zamanı bir neçə əsas texniki göstərici xüsusi diqqət tələb edir. Düzgün seçilməyən cihaz yüksək elektrik sərfinə, geyimlərin tez sıradan çıxmasına, gözlənilən nəticənin alınmamasına gətirib çıxara bilər. Bazar çeşidləri arasında qərar verərkən ilk növbədə cihazın iş prinsipinə, texnologiya növünə fikir vermək lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, paltarqurudan maşınlar əsasən kondensasiyalı, ventilyasiyalı, istilik nasoslu (Heat Pump) modellərə bölünür. İstilik nasosu ilə çalışan cihazlar digər modellərlə müqayisədə elektrik enerjisinə maksimum qənaət edir, paltarları aşağı temperaturda zədələmədən qurudur. İkinci mühüm parametr maşının tutum həcmidir. Qurutma maşınının tutumu evdəki paltaryuyan maşının həcminə uyğun müəyyənləşdirilməlidir; adətən 7-9...
28 Avqust 2026, 18:00
Evdə göbələk yetişdirmək: Başlayanlar üçün addım-addım təlimat və lazımi şərait
Evdə göbələk yetisdirmək həm ekoloji baxımdan təmiz qida əldə etmək, həm də sərfəli hobbi ilə məşğul olmaq istəyənlər üçün ideal fəaliyyət növüdür. Bu proses xüsusi bağça sahəsi tələb etmir; mənzildə, zirzəmidə, hətta balkonda müvafiq mühit yaradaraq bol məhsul toplamaq mümkündür. Başlayanlar üçün ən rahat, tez bar verən növlər qovaq və şampinyon göbələkləridir.Citypost.az xəbər verir ki, uğurlu nəticə almaq üçün ilk növbədə düzgün substrat (qida mühiti) hazırlamaq lazımdır. İstiridyə göbələyi üçün saman, pambıq tullantıları, yaxud ağac kəpəyi ən yaxşı xammal sayılır. Substrat mikrob, zərərvericilərdən təmizlənmək üçün mütləq qaynar suda pasterizə olunmalı, soyuduqdan sonra artıq sudan süzülməlidir. Ardınca sterilləşdirilmiş bu qarışıq göbələk...
28 Avqust 2026, 15:52
Telefon dəstəkləmədiyi halda simsiz şarj texnologiyasından necə istifadə etməli?
Müasir smartfon modellərinin bir çoxunda simsiz şarj funksiyası mövcud olsa da, daha əvvəl istehsal edilmiş, yaxud büdcə seqmentinə aid cihazlarda bu texnologiya daxili olaraq dəstəklənmir. Şunurlardan azad olmaq, kabel konnektorunun tez sıradan çıxmasının qarşısını almaq istəyən istifadəçilər üçün daxili dəstəyi olmayan telefonları da simsiz şarj sisteminə uyğunlaşdırmaq mümkündür. Bir neçə sadə, sərfəli aksessuar vasitəsilə köhnə model cihazlarda bu rahatlıqdan faydalanmaq imkanı var.Citypost.az xəbər verir ki, ən yayğın, rahat həll yolu xüsusi simsiz şarj qəbuledici adapterlərdən (Qi receiver pad) istifadə etməkdir. Bu nazik micro-USB, Type-C, yaxud Lightning konnektorlu lövhəciyi telefonun enerji girişinə qoşub arxa qapağın üzərinə yapışdırmaq lazımdır. Yüksək texnoloji induksiya...
28 Avqust 2026, 15:29
