Tamilla Qulami: Sosial gərginlik təhlükəli həddə çatır

Xəstəxanalardan birində icbari sığorta ilə gələnlərin növbəsində bir nəfər əsəbi, aqressiv qapını açıb, həkimə ''siz vətən oğullarına hörmət etmirsiniz, müharibədə döyüşmüş adama hörmətiniz budur?'' ifadələri səsləndirdi. Halbuki həkim yanında nə qədər ağır olanları da var idi, həkim onları müayinə edirdi ard-arda... Hətta bir qadını da qucaqlarında gətirmişdilər... İflic idi ayaqları...

Cəmiyyətin ən təhlükəli problemlərindən biri də hörmət, sayğı anlayışının yanlış istiqamətə yönəldilməsidir. Xüsusilə də müharibə görmüş insanların adı üzərindən həm emosional manipulyasiya, həm də ictimai təzyiq yaratmaq artıq sosial xəstəliyə çevrilməyə başlayıb. Bir Şəhid qızı olaraq deyim ki, çox üzücü prosesdir... Dəyərlərimiz dəyərsizləşdirilir... Çox ağırdır...

Qarabağ qazisinin xəstəxanada “siz vətən oğullarına hörmət etmirsiniz, baxım, görüm, bir qaziyə hörmət edən vaaaar, varsa, çıxsın önə” deyə qapını döyüb, aqressiv davranması ilk baxışda emosional görünə bilər. Amma məsələnin dərinliyinə baxanda ortaya çox ağır bir mənzərə çıxır. Çünki orada təkcə bir insanın əsəbi yox, illərlə yığılan sosial gərginlik, idarəetmədəki boşluqlar, populizm və status üstünlüyü düşüncəsi özünü göstərirdi.

Ən böyük problem də məhz budur. 

Hökümət illərlə qaziyə yalnız tribunadan "dəyər" verdi, amma sistemdə ona sağlam psixoloji, sosial və tibbi dəstək qurmadı. Ayağını müharibədə itirənin ayağını ölçdü, gözünü itirənin görüb-görməməsini sorğuladı...

Dəfələrlə demişik, deyirik, deməyə də davam edirik, müharibədən çıxmış insanın travması var, əsəbi var, cəmiyyətə adaptasiya problemi var. Axı bu insanları təkcə medallarla və ya 80 azn ilə sakitləşdirmək doğru yol deyil. Nəticədə bir çox qazilər haqlı olaraq, özlərini unudulmuş, lazımsız kimi hiss edir. Elə aqressiya da məhz bu boşluqdan doğur...

Təəssüflər olsun ki, digər tərəfdən də çox təhlükəli bir meyl də yaranıb. Bəzi insanlar qazilik və ya müharibə iştirakçısı statusunu hər yerdə növbəsiz keçid, üstünlük və toxunulmazlıq kimi istifadə etməyə başlayıb, qarşısına çıxanı da təhqir edir, düşmənmiş kimi tapdayıb, keçir...

Hər kəsə məlumdur ki, xəstəxanada ağır vəziyyətdə olan başqa xəstələr varsa, həkim tibbi prioritetə görə davranmalı, pasiyentin kimliyinə yox, vəziyyətinin ağırlığına baxmalıdır. Axı tibb o qədər həssas sahədir ki, orda ən çox qışqıran yox, ən ağır olan önə keçir, keçməlidir.

Problem həm də ondadır ki, cəmiyyətin özü də uzun illər emosional şüarlarla idarə olunub.

Əlbəttə ki, qazi olmaq insanı qanundan, etikadan və ictimai qaydadan üstün etmir. Əlbəttə ki, vətənimizin suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunmasında canlarından keçənlər baş tacımızdır. Lakin əsl qəhrəmanlıq həm də başqalarının haqqını tapdamadan yaşamaqdır. Kimliyindən asılı olmayaraq...

O qədər əzilmişik, o qədər işğallar yaşamışıq ki, əlimizə düşən ilk fürsətdə əzirik, tapdayırıq. Kimin əlinə 5 manat oğurlamaq imkanı düşürsə, 5 manat oğurlayır, 5 milyon düşən də 5 milyon...

Müharibədən sonra qazilərin bir hissəsi real reabilitasiya, iş, sosial adaptasiya proqramları ilə yox, sadəcə simvolik tədbirlərlə yola verildi... Xüsusilə də Birinci Qarabağ savaşçıları... 

Nəticədə bir qisim insan travmasını aqressiyaya çevirir, bir qisim isə qazilik adını sosial təzyiq alətinə çevirməyə başlayır.

Bu vəziyyət həm qazilərə qarşı gizli ictimai qıcıq yaradır, həm də həqiqətən ağır taleyi olan minlərlə səmimi qazinin nüfuzuna zərbə vurur. Çünki insanlar artıq qəhrəmanlığı yox, aqressiv davranışı görməyə başlayırlar. Axı ölkədə sosial, iqtisadi problemlər məngənəsində sıxılan ümumvətəndaşdır. Bu problem hamımızındır axı. Əziyyət çəkən ölkə insanıdır... Statusundan, kimliyindən asılı olmayaraq... 

Əcəba, şəhidi, qazisi olmayan əlində nəyi şüar edib, haqqını hayqırsın? 

Qaziyə hörmət vacibdir, amma bu hörmət başqasının haqqını əlindən almaq hesabına olmamalıdır. Əks halda “vətən uğrunda döyüşmək” müqəddəs anlayış olmaqdan çıxıb sosial üstünlük kartına çevrilir.

Zatən Qarabağ kimi müqəddəs torpaq amalının da üstündən yavaş-yavaş xətt çəkməyə doğru hesablanmış addımlar atılır. 

Eyforiya bitib artıq...

Ən təhlükəlisi də budur...

Problemlərin həlli istiqamətində bütün sahələr üzrə Azərbaycan Ümid Partiyasının təkliflər paketini gözdən keçirmək o qədər də çətin iş deyil, hörmətli hökümət nümayəndələri!

Müharibədə bir YUMRUQ olan xalqın "mükafat"ı qaz, su, işıq, benzinin qiymətini 200 faiz qaldırmaq olmamalı idi!

Hökümət xarici siyasətindəki effektivliyi artıq daxilə daşımalıdır. 

Parlamentdə, bələdiyyədə xalqın SƏSİNİ eşidənlər olmalıdır. 

Dünyanın bugünkü qarşıdurmalarından sağ-salamat çıxmaq üçün bünövrəmizi bərkitməkdən başqa çarəmiz yoxdur!

Düşünün, dəyişin! 

Sosial diskriminasiya yaxşı heç nə vəd etmir...

Tamilla Qulami

Azərbaycan Ümid Partiyasının sədr müavini 

Həmçinin oxuyun

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Ali Məhkəmə Rauf Aslanovun “bazar”ını bağladı