Ata övladını tanımırsa, uşağın hüquqları necə qorunur?
Hüquq 24 İyun 2026, 08:42
412
Hüquqşünaslar bildirirlər ki, bəzi hallarda ata uşağı könüllü şəkildə tanımadıqda və ya atalığını qəbul etmədikdə bu, uşağın hüquqlarının itirilməsi anlamına gəlmir.
Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan qanunvericiliyi belə hallarda uşağın hüquqlarının müdafiəsi üçün məhkəmə qaydasında atalığın müəyyən edilməsi mexanizmini nəzərdə tutur.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, uşağın atasının rəsmi şəkildə müəyyən edilməməsi aliment, vərəsəlik, sosial təminat və digər hüquqların həyata keçirilməsində müəyyən çətinliklər yarada bilər. Lakin qanun bu halların həlli üçün kifayət qədər hüquqi imkanlar təqdim edir.
Atalığın müəyyən edilməsi ilə bağlı iddia məhkəməyə təqdim oluna bilər və məhkəmə işə baxarkən müxtəlif sübutları araşdırır. Bu sübutlara tərəflərin yazışmaları, foto və video materiallar, şahid ifadələri, tibbi sənədlər və digər məlumatlar daxil ola bilər. Ən etibarlı sübutlardan biri isə DNT ekspertizası hesab olunur.
Hüquqşünasların qeyd etdiyinə görə, müasir dövrdə genetik ekspertiza atalığın müəyyən edilməsində ən dəqiq üsullardan biridir. Məhkəmə zəruri hesab etdikdə DNT müayinəsinin keçirilməsi barədə qərar qəbul edə bilər. Ekspertizanın nəticələri atalığın müəyyən olunmasında mühüm rol oynayır.
Məhkəmə tərəfindən atalığın müəyyən edilməsi haqqında qərar qəbul edildikdən sonra uşaq qanunla nəzərdə tutulmuş bütün hüquqlara malik olur. Bu hüquqlar sırasında aliment almaq hüququ xüsusi yer tutur. Belə ki, ata uşağın saxlanılması üçün qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada aliment ödəməyə borclu olur.Bununla yanaşı, uşaq atasının soyadını daşımaq, onun vərəsəsi olmaq, sosial və maddi təminat hüquqlarından istifadə etmək imkanını əldə edir. Atalığın müəyyən olunması gələcəkdə yaranacaq bir çox hüquqi məsələlərin həllində də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, valideynlər arasında münasibətlərin necə olmasından asılı olmayaraq, uşağın hüquqları hər zaman dövlət tərəfindən qorunur. Valideynlər arasındakı mübahisələr və ya şəxsi münasibətlər uşağın qanunla təmin edilmiş hüquqlarını məhdudlaşdıra bilməz.
Hüquqşünasların fikrincə, cəmiyyətdə bəzən "ata uşağı tanımırsa, artıq heç nə etmək mümkün deyil" kimi yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Halbuki qanunvericilik uşağın maraqlarını əsas götürür və onun hüquqlarının bərpası üçün kifayət qədər hüquqi mexanizmlər müəyyən edib.
Bu səbəbdən də ata tərəfindən uşağın tanınmaması son nöqtə deyil. Lazımi hallarda məhkəməyə müraciət etməklə atalığın müəyyən olunmasına və uşağın qanuni hüquqlarının təmin edilməsinə nail olmaq mümkündür.
Hüquqşünaslar bir daha xatırladırlar ki, valideynlərin qərarları və ya şəxsi münasibətləri səbəbindən uşaqlar hüquqsuz qala bilməz. Qanun hər bir uşağın maraqlarının qorunmasını və onun hüquqlarının təmin edilməsini əsas prinsip kimi qəbul edir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Diqqət! Qeydiyyatsız yaşamaq cərimə ilə nəticələnə bilər
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, hazırda bir çox vətəndaşın faktiki yaşadığı ünvanla rəsmi qeydiyyatda olduğu ünvan fərqlənir. Lakin qanunvericilik hər bir şəxsin daimi və ya müvəqqəti yaşadığı yer üzrə qeydiyyata alınmasını tələb edir.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünaslar bildirirlər ki, yaşayış yeri üzrə qeydiyyat təkcə statistik məlumatların aparılması üçün deyil, həm də vətəndaşla dövlət arasında mövcud olan hüquq və vəzifələrin düzgün icrası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Dövlət orqanlarının bildirişlərinin çatdırılması, sosial xidmətlərin göstərilməsi, seçki hüquqlarının həyata keçirilməsi və digər bir sıra məsələlər məhz yaşayış yeri üzrə qeydiyyatla əlaqəlidir.Mütəxəssislərin izahına görə, vətəndaş faktiki olaraq başqa ünvanda yaşayırsa, qanunvericiliyin müəyyən etdiyi qaydada həmin ünvanda qeydiyyata düşməlidir....
23 İyun 2026, 10:34
Xarici vətəndaşlar Azərbaycanda torpaq sahibi ola bilərmi?
Hüquqşünasların sözlərinə görə, Azərbaycan qanunvericiliyi torpaq sahələri üzərində mülkiyyət hüququ məsələsində xarici vətəndaşlar və xarici hüquqi şəxslər üçün müəyyən məhdudiyyətlər nəzərdə tutur.Qanunvericiliyə əsasən, əcnəbilər, vətəndaşlığı olmayan şəxslər, eləcə də xarici hüquqi şəxslər Azərbaycan Respublikasında torpaq sahələrini birbaşa mülkiyyət hüququ əsasında əldə edə bilməzlər. Onlar torpaqdan yalnız istifadə və ya icarə hüququ əsasında yararlana bilərlər.Lakin bu qaydanın müəyyən istisnaları da mövcuddur. Hüquqşünaslar bildirirlər ki, xarici fiziki və hüquqi şəxslər torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu vərəsəlik, bağışlama müqaviləsi və ya ipoteka öhdəliklərinin icrası nəticəsində əldə edə bilərlər. Ancaq bu halda həmin şəxslər torpaq sahəsinin daimi sahibi kimi qala bilməzlər.Mütəxəssislərin izahına görə, xarici vətəndaş...
23 İyun 2026, 09:32
Ər-arvad bir-birinin avtomobilini etibarnaməsiz idarə edə bilərmi?
Vətəndaşları maraqlandıran məsələlərdən biri də həyat yoldaşının adına olan avtomobilin etibarnamə olmadan idarə edilməsinin mümkün olub-olmamasıdır. Hüquqşünasların sözlərinə görə, qanunvericilik müəyyən hallarda ər və arvadın bir-birinin nəqliyyat vasitəsini etibarnamə olmadan idarə etməsinə imkan verir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, nikah dövründə əldə edilmiş əmlak, o cümlədən nəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikasının ailə qanunvericiliyinə əsasən ər və arvadın ümumi birgə mülkiyyəti hesab olunur. Bu səbəbdən də avtomobil yalnız bir tərəfin adına qeydiyyatda olsa belə, həmin nəqliyyat vasitəsi üzərində digər həyat yoldaşının da mülkiyyət hüququ yarana bilər.Hüquqşünasların qeyd etdiyi kimi, həyat yoldaşları avtomobil üzərində ümumi mülkiyyət hüquqlarını rəsmiləşdirərək notariat qaydasında nəqliyyat vasitəsinə...
22 İyun 2026, 10:44
Hansı malları geri qaytarmaq mümkün deyil?
İstehlakçılar arasında geniş yayılmış fikirlərdən biri də odur ki, alınan istənilən mal müəyyən müddət ərzində satıcıya qaytarıla bilər. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu qayda bütün məhsullara aid deyil və bəzi malların geri qaytarılması qanunvericiliklə məhdudlaşdırılıb.Hüquqşünasların sözlərinə görə, geri qaytarılması və ya dəyişdirilməsi mümkün olmayan malların siyahısı insanların düşündüyü kimi mağazaların daxili qaydaları ilə deyil, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə müəyyən edilir. Söhbət Nazirlər Kabinetinin 114 nömrəli qərarı ilə təsdiq olunmuş siyahıdan gedir.Citypost.az-ın məlumatına əsasən, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, həmin siyahıya daxil edilən məhsullar istehlakçı tərəfindən istifadə edilməsə belə, müəyyən hallarda geri qaytarıla bilməz. Bunun əsas səbəbi həmin məhsulların...
22 İyun 2026, 09:42
Köhnə binaların həyətində şlaqbaum quraşdırmaq qanunidirmi?
Son illər avtomobillərin sayının artması ilə əlaqədar olaraq yaşayış binalarının həyətlərində parklanma yerlərinin qorunması məqsədilə şlaqbaumların quraşdırılması halları geniş yayılıb. Lakin bir çox sakinləri maraqlandıran əsas sual budur: köhnə binaların həyətində şlaqbaum quraşdırılması qanunidirmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələ ilk növbədə həmin ərazinin hüquqi statusundan asılıdır. Belə ki, şlaqbaum yalnız sakinlərə məxsus olan həyətətrafı torpaq sahəsində və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə quraşdırıla bilər. Əgər nəzərdə tutulan ərazi dövlət torpağı, ümumi istifadədə olan yol sahəsi və ya hər kəsin sərbəst istifadə hüququ olan ərazi hesab edilirsə, həmin yerdə şlaqbaumun quraşdırılması qanunsuz sayılır.Mütəxəssislər bildirirlər ki, yeni tikili yaşayış komplekslərində...
22 İyun 2026, 08:45
Torpağın çıxarışı varsa, ev tikmək üçün icazə almaq lazımdırmı?
Torpaq sahəsinin çıxarışı olan vətəndaşları maraqlandıran əsas məsələlərdən biri də həmin ərazidə yaşayış evi tikmək üçün əlavə icazənin tələb olunub-olunmamasıdır. Citypost.az-ın məlumatına görə, hüquqşünasların sözlərinə görə, evin kiçik və ya böyük olmasından asılı olmayaraq, yaşayış təyinatlı tikinti aparılarkən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş prosedurlara əməl olunmalıdır.Mütəxəssislər bildirirlər ki, fərdi yaşayış evlərinin tikintisi üçün ilk növbədə torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən çıxarışın olması vacibdir.Bundan sonra tikinti prosesi məlumatlandırma icraatı qaydasında həyata keçirilir. Bu zaman torpaq sahibinin müvafiq sənədlərlə birlikdə aidiyyəti dövlət qurumlarına müraciət etməsi tələb olunur.Qeyd edilir ki, müraciət zamanı torpaq sahəsinin çıxarışı ilə yanaşı, tikilməsi nəzərdə tutulan evin memarlıq-planlaşdırma sənədləri və...
19 İyun 2026, 10:50
