Müəllif hüquqlarının pozulmasına görə tətbiq olunan cərimələr
Hüquq 31 Avqust 2026, 13:30
250
Müəllif hüquqlarının pozulması intellektual mülkiyyət sahəsində ən çox rast gəlinən hüquqpozuntularından biri olaraq həm qanunvericilik, həm də cəmiyyət tərəfindən ciddi nəzarətdə saxlanılır. Ədəbiyyat, elat, incəsənət əsərlərinin, kompyuter proqramlarının, digər intellektual mülkiyyət obyektlərinin müəllifin icazəsi olmadan qanunsuz istifadəsi, çoxaldılması, yayılması, yaxud mənimsənilməsi hüquqi məsuliyyət yaradır. Bu cür pozuntuların qarşısını almaq, müəlliflərin maddi-mənəvi haqlarını qorumaq məqsədilə fərqli hüquqi sanksiyalar, o cümlədən maliyyə cərimələri tətbiq olunur.
Citypost.az xəbər verir ki, intellektual mülkiyyət hüquqlarının pozulmasına görə məsuliyyət növü törədilən əməlin xarakterindən, dəymiş ziyanın həcmindən asılı olaraq müəyyənləşdirilir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinə əsasən, müəlliflik hüququ obyektlərindən qanunsuz istifadə edilməsi, pirat nüsxələrin hazırlanması, satılması üzrə fiziki, vəzifəli, hüquqi şəxslər üçün fərqli məbləğlərdə inzibati cərimələr nəzərdə tutulur. Cərimə sanksiyaları ilə yanaşı, pirat üsulla çoğaldılmış materiallar, müəlliflik obyektlərinin nüsxələri, onların hazırlanmasında istifadə olunan avadanlıqlar da müsadirə edilir.
Əgər müəllif hüquqlarının pozulması nəticəsində hüquq sahibinə xeyli və ya külli miqdarda ziyan dəyərsə, yaxud bu əməl iri həcmdə gəlir əldə etmək məqsədilə törədilərsə, məsələ cinayət məsuliyyəti müstəvisinə keçir. Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə uyğun olaraq, müəllifliyi mənimsəmə (plagiat), pirat məhsulların satışı kimi ağır hallarda məhkəmə tərəfindən minlərlə manat həcmində cərimə cəzası kəsilə bilər. Dəymiş ziyanın miqyasından asılı olaraq cərimələrlə bərabər müəyyən müddətə müvafiq vəzifə tutma hüququndan məhrumetmə, islah işləri, hətta azadlıqdan məhrumetmə cəzaları da tətbiq oluna bilir.
Bundan əlavə, hüququ pozulmuş müəllif müvafiq zərərə görə mülki məhkəmə qaydasında kompensasiya tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmə müəllifin xeyrinə dəymiş real zərərin ödənilməsi, qanunsuz əldə edilmiş gəlirin müsadirəsi, vurulmuş mənəvi zərərə görə kompensasiya ödənilməsi barədə qərar çıxara bilər. Rəqəmsal mühitin genişlənməsi fonunda internet resurslarında müəllif hüquqlarının qorunması daha da aktuallaşır; bu səbəbdən intellektual mülkiyyətdən istifadə edərkən lisenziya şərtlərinə, müəlliflik hüquqlarına riayət etmək böyük hüquqi məsuliyyət tələb edir.
Həmçinin oxuyun
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Valideynlik hüququndan məhrum etmə hansı hallarda baş verir?
Valideynlik hüququndan məhrum etmə uşağın hüquqlarının, qanuni mənafelərinin, fiziki-mənəvi təhlükəsizliyinin qorunması məqsədilə tətbiq edilən ekstremal hüquqi tədbirdir. Qanunvericiliyə əsasən, valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılması, yaxud tamamilə ləğvi müstəsna hal sayılır. Bu məsələ yalnız məhkəmə qaydasında, yerli icra hakimiyyətinin qəyyumluq, himayəçilik orqanlarının, prokurorun məcburi iştirakı ilə araşdırılaraq həll olunur.Citypost.az xəbər verir ki, valideynlərin bu hüquqdan məhrum edilməsinə əsas verən hallardan biri onların öz öhdəliklərini, müvafiq vəzifələrini qəsdən yerinə yetirməməsidir. Bura uşağa baxmaqdan, onun təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olmaqdan imtina etmək, aliment ödənilməsindən müntəzam şəkildə boyun qaçırmaq daxildir. Həmçinin valideynlərin heç bir üzürlü səbəb olmadan uşağı doğum evindən, tibb, təhsil, sosial xidmət müəssisələrindən götürməkdən imtina...
31 Avqust 2026, 11:45
Mənzildə səs-küy norması neçə desibeldir? – Hüquqi tənzimləmə və cərimələr
Mənzillərdə dincəlmək, sakit mühitdə yaşamaq hər bir vətəndaşın fundamental hüquqlarından biridir. Yaşayış binalarında qonşuların yaratdığı həddən artıq səs-küy, tikinti-təmir işlərinin vaxtsız aparılması, yüksək səslə musiqi dinlənilməsi tez-tez narazılıqlara, hüquqi mübahisələrə səbəb olur. Qanunvericiliklə mənzillər üçün icazə verilən maksimum səs-küy normaları, bu kənarlaşmalara görə tətbiq olunan inzibati sanksiyalar dəqiq müəyyənləşdirilib.Citypost.az xəbər verir ki, müvafiq sanitariya normativlərinə əsasən, yaşayış sahələrində səs səviyyəsi günün vaxtından asılı olaraq dəyişir. Gündüz saatlarında (saat 07:00-dan 23:00-a qədər) mənzil daxilində səs-küyün üst həddi 40-55 desibel (dBA) aralığında təyin edilib. Bu səviyyə normal insan danışığına, yaxud fısaltıya yaxın səs tonuna uyğundur. Gecə saatlarında (saat 23:00-dan 07:00-a qədər) isə...
28 Avqust 2026, 17:07
Frilans (Freelance) işləyənlərin vergi öhdəlikləri necə tənzimlənir?
Frilans (sərbəst) fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin gəlirlərinin hüquqi çərçivəyə salınması, vergi öhdəliklərinin tənzimlənməsi ölkə qanunvericiliyinə uyğun olaraq müəyyən edilir. Müstəqil şəkildə xidmət göstərən, müxtəlif layihələrdən gəlir əldə edən frilanserlər fəaliyyətlərini qanuni əsaslarla həyata keçirmək üçün ilk növbədə Dövlət Vergi Xidmətində fiziki şəxs kimi uçota durmalı, VÖEN (Vətəndaşın Ödəyici Kodu / Vergi Ödəyicisinin Eyniləşdirmə Nömrəsi) əldə etməlidirlər. Bu prosedur frilanserə rəsmi müqavilələr bağlamaq, bank hesabları vasitəsilə leqal ödənişlər qəbul etmək imkanı yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, VÖEN alındıqdan sonra frilanserin tətbiq edəcəyi vergi rejimi onun illik döriyyəsindən, göstərdiyi xidmətin növündən asılı olaraq müəyyənləşdirilir. İllik gəliri müəyyən olunmuş limit daxilində (adətən 200 min...
28 Avqust 2026, 12:10
Mənzili hədiyyə etmək, yoxsa vəsiyyət etmək daha sərfəlidir?
Mənzil mülkiyyətinin gələcəkdə hər hansı şəxsə ötürülməsi zamanı ən çox müqayisə edilən iki hüquqi prosedur bağışlama (hədiyyə etmə) müqaviləsi, vəsiyyətnamə tərtib olunmasıdır. Mülkiyyətçilər hüquqi, maliyyə, vaxt baxımından hansı variantın daha sərfəli, təhlükəsiz olduğunu müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkirlər. Hər iki proses mənzilin başqasına keçməsini təmin etsə də, icra vaxtı, mülkiyyət hüququnun keçid anı, ləğv edilmə şərtlərinə görə köklü şəkildə fərqlənir.Citypost.az xəbər verir ki, mənzilin bağışlanması (hədiyyə edilməsi) zamanı mülkiyyət hüququ müqavilə notariusda təsdiqlənib daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı andan etibarən dərhal hədiyyə edilən şəxsə keçir. Bu variant mənzili alan tərəf üçün böyük üstünlük yaradır, çünki o, keçmiş sahibinin sağlığında əmlakın tam...
28 Avqust 2026, 09:30
Əmək məzuniyyəti pulu necə hesablanır?
Əmək məzuniyyəti ödənişinin (məzuniyyət pulunun) doğru hesablanması işçilərin əmək hüquqlarının qorunması, müəssisələrin maliyyə-mühasibat uçotunun düzgün aparılması baxımından vacib şərtlərdən biridir. Qanunvericiliyə əsasən, işçiyə məzuniyyət dövrü üçün ödənilən orta əməkhaqqı onun məzuniyyətə çıxdığı aydan əvvəlki 12 təqvim ayının qazancı əsasında müəyyən edilir. Bu hesablaşma mexanizmi işçinin istirahət hüququndan istifadə etdiyi müddətdə maddi təminatının sabit qalmasına xidmət edir.Citypost.az xəbər verir ki, hesablama prosesinə başlamaq üçün ilk növbədə işçinin son 12 ay ərzində əldə etdiyi faktiki əməkhaqqı tərkibi toplanır. Bu məbləğə tarif maaşı, xidmət illərinə görə əlavələr, mükafatlar, digər daimi ödənişlər daxil edilir. Alınan ümumi məbləğ 12-yə bölünərək işçinin orta aylıq əməkhaqqı tapılır....
26 Avqust 2026, 10:30
Mirasdan imtina etməyin qaydaları və hüquqi nəticələri
Mirasın qəbulu kimi, ondan imtina edilməsi də mülki hüquqda dəqiq tənzimlənən, müəyyən prosedur qaydalara əsaslanan hüquqi prosesdir. Vərəsələr bəzən veksel, borc öhdəliklərinin çoxluğu, şəxsi səbəblər yaxud başqa vərəsələrin lehinə güzəşt etmək məqsədilə miras payından imtina etmək qərarına gəlirlər. Bu addımı atmazdan öncə qanunvericiliyin tələblərini, imtinanın doğurduğu hüquqi nəticələri dərindən bilmək gələcəkdə yaranacaq mübahisələrin qarşısını alır.Citypost.az xəbər verir ki, mirasdan imtina etmək üçün varis mirasın açıldığı gündən, yəni mirasqoyanın vəfat etdiyi tarixdən etibarən üç ay ərzində notariusa rəsmi ərizə ilə müraciət etməlidir. Müəyyən olunmuş bu müddət ötürüldükdə, vərəsə faktiki olaraq əmlaka sahiblik etməyə başlayıbsa, miras qəbul olunmuş sayılır. İmtina ərizəsi notarial...
24 Avqust 2026, 17:03
