Qanda triqliserid yüksəkliyi nədir və damarları necə tutur?
Tibb 31 Avqust 2026, 12:58
319
Qanda triqliserid yüksəkliyi orqanizmdə piy mübadiləsinin pozulmasını əks etdirən, ürək-damar sisteminin sağlamlığı üçün ciddi təhlükə törədən tibbi vəziyyətdir. Triqliseridlər qəbul edilən qidalardan alınan, orqanizmin enerji ehtiyatı kimi istifadə etdiyi əsas yağ növüdür. Qidalanma zamanı xərclənməyən artıq kalorilər triqliseridlərə çevrilərək yağ hüceyrələrində toplanır, ehtiyac yarandıqda qana ifraz olunur. Lakin qanda bu yağların səviyyəsinin normadan (150 mq/dl-dən) yuxarı qalxması damar divarlarının strukturunu zədələməyə başlayır.
Citypost.az xəbər verir ki, triqliseridlərin kəskin artması damarların daralması, tutulması prosesini bir neçə mexanizmlə sürətləndirir. Qanda həddən artıq çoxalan triqliserid hissəcikləri aşağı sıxlıqlı xolesterinlə ("pis xolesterin") birləşərək damar divarlarına asanlıqla nüfuz edir. Zamanla arterial damarların daxili qatında toplanan bu yağ çöküntüləri iltihabi proses törədir, damar səthində aterosklerotik düyünlərin (ərplərin) formalaşmasına zəmin yaradır. Nəticədə damarlar elastikliyini itirir, bərkiyir, qan axını üçün nəzərdə tutulan mənfəəz kəskin şəkildə daralır.
Damar keçiriciliyinin zəifləməsi orqanların, xüsusilə ürək və beynin oksigenlə, qida maddələri ilə təminatını çətinləşdirir. Aterosklerotik ərplərin parçalanması isə damar daxilində qan laxtalarının (tromb) yaranma riskini dəfələrlə artırır. Tam tutulan damar infarkt, insult kimi həyati təhlükəli ağırlaşmalara yol açır. Həmçinin triqliseridlərin kəskin yüksək göstəriciləri mədəaltı vəzinin iltihabına (kəskin pankreatit) səbəb ola bilər.
Qanda triqliserid səviyyəsinin yüksəlməsinə əsasən irsi amillər, emal olunmuş karbohidratların, şəkərin, doymuş yağların normadan artıq qəbulu, fiziki hərəkətsizlik, piylənmə, spirtli içkilər, tütün istifadəsi təkan verir. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün birinci növbədə həyat tərzini dəyişmək, işlənmiş qidaları rasiondan çıxarmaq, müntəzəm idmanla məşğul olmaq lazımdır. Həyat tərzi dəyişikliyi kifayət etmədikdə həkim tərəfindən təyin olunan lipid tənzimləyici preparatlar vasitəsilə triqliserid səviyyəsi nəzarət altına alınır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qaraciyəri təmizləyən və piy hissəciyini azaldan 5 qızıl qıda
Qaraciyər orqanizmin ən mühüm süzgəci hesab olunur, toksinlərin kənarlaşdırılmasında, maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində həlledici rol oynayır. Müasir dövrdə qeyri-sağlam qidalanma, hərəkətsiz həyat tərzi, stres nəticəsində qaraciyər piylənməsi geniş yayılan problemlərdən birinə çevrilib. Hüceyrələrin bərpa olunma qabiliyyətini dəstəkləmək, piy hissəciklərini azaltmaq üçün rasiona müəyyən təbii qidaların əlavə edilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, kələmçiçəklilər fəsiləsinə aid olan sarımsaq qaraciyər fermentlərini aktivləşdirən güclü vasitədir. Tərkibindəki alisin, selenium maddələri orqanizmdən ağır metalların, toksik maddələrin xaric olunmasını sürətləndirir, piylənmə riskini azaldır. İkinci qızıl qida antioksidantlarla zəngin olan yaşıl çaydır. Yaşıl çayın tərkibindəki katexinlər lipid mübadiləsini yaxşılaşdırır, qaraciyərdə toplanan yağ toxumasının parçalanmasına...
31 Avqust 2026, 08:58
Qlütensiz pəhriz kimlər üçün vacibdir, kimlər üçün gərəksizdir?
Qlütensiz pəhriz son illərdə sağlam həyat tərzi trendləri arasında geniş yayılsa da, bu qidalanma modelinin hər kəs üçün yararlı olması düşüncəsi tibbi baxımdan yanlışdır. Qlüten buğda, arpa, çovdar kimi dənlilərin tərkibində olan zülal kompleksidir. Bu pəhriz müəyyən xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslər üçün həyati zərurət kəsb etdiyi halda, tam sağlam insanlarda səbəbsiz tətbiq olunduqda orqanizmə fayda vermir, əksinə bəzi maddələrin çatışmazlığına zəmin yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, qlutensiz qidalanmanın mütləq vacib olduğu birinci qrup seliakiya (çölyak) xəstələridir. Seliakiya immunitet sisteminin qlütenə qarşı göstərdiyi kəskin reaksiyadır; bu zaman bağırsaq xovları zədələnir, qida maddələrinin sorulması pozulur. İkinci qrup qlüten həssaslığı (qeyri-seliakiya qlüten həssaslığı) olan...
28 Avqust 2026, 20:00
Plastik cərrahiyyədən öncə mütləq olunmalı 5 tibbi analiz
Plastik cərrahiyyə əməliyyatları estetik görünüşü təkmilləşdirmək məqsədi daşısa da, hər bir cərrahi müdaxilə orqanizm üçün müəyyən dərəcədə stress, tibbi risk deməkdir. Əməliyyatın uğurla tamamlanması, fəsadların qarşısının alınması, pasiyentin sağlamlığının qorunması üçün əməliyyatöncəsi hazırlıq mərhələsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Həkim-cərrahın xəstənin ümumi fiziki vəziyyətini dəqiq qiymətləndirməsi üçün mütləq şəkildə həyata keçirilməli 5 əsas tibbi analiz mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, qanın ümumi analizi aparılmalıdır. Bu müayinə orqanizmdə gizli iltihabi proseslərin, infeksiyaların, hemotoloji xəstəliklərin, hemoqlobin səviyyəsinin müəyyən edilməsinə imkan verir. Qanazlığı (anemiya) olan şəxslərdə əməliyyat zamanı, yaxud sonrakı bərpa dövründə toxumaların oksigenlə təminatı zəifləyə bilər. İkinci vacib müayinə qanın laxtalanma göstəricilərini...
28 Avqust 2026, 18:15
Qarabasma nədir və nə vaxt təhlükəli sayılır?
Qarabasma (hallüsinasiya) xarici mühitdə real bir qıcıqlandırıcı, mənbə olmadığı halda insanın gerçək kimi qəbul etdiyi hissiyyat, görüntü, səs halıdır. Beynin məlumatları emal etmə prosesində yaranan bu pozuntu insanın gerçəklik qavrayışını müvəqqəti, yaxud xroniki şəkildə dəyişdirir. Qarabasma görmə, eşitmə, toxunma, qoxu, dad bilmə kimi müxtəlif duyğu üzvləri vasitəsilə təzahür edə bilər. Ən geniş yayılmış formalarından biri insanın mühitdə heç kim olmadığı halda səslər, pısalıdılar eşitməsi, kölgələr, müxtəlif obrazlar görməsidir.Citypost.az xəbər verir ki, görünmə səbəbləri müxtəlif faktorlarla əlaqədardır. Yuxusuzluq, fiziki, emosional yorğunluq, yüksək qızdırma, güclü stres kimi hallarda yaranan müvəqqəti qarabasmalar orqanizmin həddən artıq gərginləşməsinə verdiyi reaksiya hesab olunur. Yuxuya gedərkən, yaxud...
28 Avqust 2026, 14:06
Diş əti qanamasının 4 əsas səbəbi və müalicə yolları
Diş əti qanaması ağız boşluğunda yaranan patoloji proseslərin ilk, ən bariz göstəricisidir. Bir çox hallarda səthi problem kimi qəbul edilib diqqətdən kənarda saxlanılsa da, müalicə olunmayan diş əti iltihabı dişlərin itirilməsinə qədər ağır fəsadlar törədə bilər. Ağız gigiyenasına riayət edərkən fırçada, yaxud qida qəbulu zamanı tüpürcəkdə qan izlərinin görünməsi orqanizmin verdiyi vacib xəbərdarlıq siqnalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bu narahatlığa yol açan birinci, en geniş yayılmış səbəb pis ağız gigiyenası nəticəsində əmələ gələn yumşaq ərpmə, bərk diş daşlarıdır. Diş səthində toplanan bakteriyalar diş ətini qıcıqlandıraraq qinqivit adlanan iltihabi prosesi başladır. İkinci əsas faktor vitamin çatışmazlığıdır. Xüsusən C, K vitaminlərinin orqanizmdə azlığı...
28 Avqust 2026, 10:35
Körpələrdə qaz ağrısını yüngülləşdirən təbii masaj texnikaları
Yenidoğulmuşlarda, südəmər körpələrdə həzm sisteminin tam formalaşmaması səbəbindən yaranan qaz sancıları (kolik) tez-tez narahatlığa, ağlamalara yol açır. Körpənin mədəsində, bağırsaqlarında toplanan hava köp yaradaraq uşağın yuxu rejimini, ümumi rahatlığını pozur. Dərman vasitələrinə müraciət etmədən öncə mütəxəssislər tərəfindən tövsiyə olunan təbii masaj texnikaları vasitəsilə körpənin sancılarını yüngülləşdirmək, bağırsaqların rahatlamasını təmin etmək mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, masaja başlamazdan öncə məkanda ilıq mühit yaratmaq, əlləri isitmək, körpənin həssas dərisinə zərər verməmək üçün bir neçə damcı təbii zeytun, yaxud badam yağından istifadə etmək lazımdır. Masaj proseduru körpə tox olarkən, dərhal qidalanmadan sonra edilməməlidir; qidalanmadan ən azı yarım saat keçməsi tövsiyə olunur. Ən effektiv texnikalardan...
27 Avqust 2026, 21:10
